เนื้อความทั้งข้อ
[๑๑๘] ก็โดยสมัยนั้นแล อติเรกบาตรเกิดขึ้นแก่ท่านพระอานนท์มีอยู่ และท่าน
ประสงค์จะถวายบาตรนั้นแก่ท่านพระสารีบุตร, แต่ท่านพระสารีบุตรอยู่ถึงเมืองสาเกต. ท่านพระ-
*อานนท์จึงมีความปริวิตกว่า พระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติสิกขาบทไว้ว่า ภิกษุไม่พึงทรงอติเรกบาตร
ก็นี่อติเรกบาตรบังเกิดแก่เรา และเราก็ใคร่จะถวายแก่ท่านพระสารีบุตร, แต่ท่านอยู่ถึงเมืองสาเกต.
เราจะพึงปฏิบัติอย่างไรหนอ? ครั้นแล้วท่านพระอานนท์ ได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค.
พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า ดูกรอานนท์ ยังอีกนานเท่าไร สารีบุตรจึงจะกลับมา?.
พระอานนท์กราบทูลว่า ท่านจะกลับมาในวันที่ ๙ หรือ ๑๐ พระพุทธเจ้าข้า.
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงกระทำธรรมีกถา ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะ
เหตุแรกเกิดนั้น แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทรงอติเรก-
*บาตรไว้ได้ ๑๐ วัน เป็นอย่างยิ่ง, อนึ่ง พวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนี้ ว่าดังนี้:-
๔๐. ๑. ก. พึงทรงอติเรกบาตรไว้ได้ ๑๐ วัน เป็นอย่างยิ่ง, ภิกษุให้ล่วง
กำหนดนั้นไป, เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์.ฯ
เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต อานนฺทสฺส อติเรกปตฺโต
อุปฺปนฺโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekapatto uppanno hoti.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.103 · ฉัฏฐสังคายนา 87.365 · พุทธชยันตี 1.594
อายสฺมา จ อานนฺโท ตํ ปตฺตํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส
ทาตุกาโม โหติ ฯ✎ ร่าง
Āyasmā ca ānando taṁ pattaṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti.
อายสฺมา จ สารีปุตฺโต สาเกเต วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.
อถโข
อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi—
ภควตา สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ✎ ร่าง
“bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ—
น
อติเรกปตฺโต ธาเรตพฺโพติ✎ ร่าง
‘na atirekapatto dhāretabbo’ti.
อยญฺจ เม อติเรกปตฺโต อุปฺปนฺโน✎ ร่าง
Ayañca me atirekapatto uppanno.
อหญฺจิมํ ปตฺตํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ทาตุกาโม✎ ร่าง
Ahañcimaṁ pattaṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo.
อายสฺมา จ
สารีปุตฺโต สาเกเต วิหรติ✎ ร่าง
Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.
กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ อถโข
อายสฺมา อานนฺโท✎ ร่าง
Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesi.
กีวจิรํ ปนานนฺท
สารีปุตฺโต อาคจฺฉิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
“Kīvaciraṁ panānanda, sāriputto āgacchissatī”ti?
นวมํ วา ภควา ทิวสํ ทสมํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Navamaṁ vā, bhagavā, divasaṁ dasamaṁ vā”ti.
อถโข
ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
อนุชานามิ ภิกฺขเว ทสาหปรมํ อติเรกปตฺตํ ธาเรตุํ✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, dasāhaparamaṁ atirekapattaṁ dhāretuṁ.
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว
อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
ทสาหปรมํ อติเรกปตฺโต ธาเรตพฺโพ ตํ อติกฺกามยโต
นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Dasāhaparamaṁ atirekapatto dhāretabbo. Taṁ atikkāmayato nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.