เนื้อความทั้งข้อ
[๔๘๓] ที่ชื่อว่า ฉันเป็นหมู่ คือ คราวที่มีภิกษุ ๔ รูป อันเขานิมนต์ด้วยโภชนะ ๕
อย่างใดอย่างหนึ่ง แล้วฉัน นี้ชื่อว่าฉันเป็นหมู่.
บทว่า เว้นไว้แต่สมัย คือ ยกเว้นสมัย.
ที่ชื่อว่า คราวอาพาธ คือ โดยที่สุดแม้เท้าแตก ภิกษุคิดว่าเป็นคราวอาพาธแล้วฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวที่เป็นฤดูถวายจีวร คือ เมื่อกฐินยังไม่ได้กรานกำหนดท้ายฤดูฝน ๑
เดือน เมื่อกฐินกรานแล้ว ๕ เดือน ภิกษุคิดว่าเป็นคราวที่เป็นฤดูถวายจีวร แล้วฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวที่ทำจีวร คือ เมื่อภิกษุกำลังทำจีวรกันอยู่ ภิกษุคิดว่าเป็นคราวที่ทำจีวร
แล้วฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวเดินทางไกล คือ ภิกษุคิดว่า จักเดินทางไปถึงกึ่งโยชน์ แล้วฉันได้
เมื่อจะไปก็ฉันได้ มาถึงแล้วก็ฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวโดยสารเรือไป คือภิกษุคิดว่า เราจักโดยสารเรือไปแล้วฉันได้ เมื่อ
จะโดยสารไปก็ฉันได้ โดยสารกลับมาแล้วก็ฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวประชุมใหญ่ คือ คราวที่มีภิกษุ ๒-๓ รูปเที่ยวบิณฑบาตพอเลี้ยงกัน
แต่เมื่อมีรูปที่ ๔ มารวมด้วย ไม่พอเลี้ยงกัน ภิกษุคิดว่าเป็นคราวประชุมใหญ่ แล้วฉันได้.
ที่ชื่อว่า คราวภัตของสมณะ คือ คราวที่มีผู้ใดผู้หนึ่งซึ่งนับเนื่องว่าเป็นนักบวชทำ
ภัตตาหารถวาย ภิกษุคิดว่าเป็นคราวภัตของสมณะ แล้วฉันได้.
นอกจากสมัย ภิกษุรับว่า จักฉัน ต้องอาบัติทุกกฏ กลืนกิน ต้องอาบัติปาจิตตีย์
ทุกๆ คำกลืน
คณโภชนํ นาม✎ ร่าง
Gaṇabhojanaṁ nāma
อ้างอิงสยามรัฐ 2.314
ยตฺถ จตฺตาโร ภิกฺขู ปญฺจนฺนํ โภชนานํ
อญฺญตเรน โภชเนน นิมนฺติตา ภุญฺชนฺติ เอตํ คณโภชนํ นาม ฯ✎ ร่าง
yattha cattāro bhikkhū pañcannaṁ bhojanānaṁ aññatarena bhojanena nimantitā bhuñjanti. Etaṁ gaṇabhojanaṁ nāma.
อญฺญตฺร สมยาติ✎ ร่าง
Aññatra samayāti
ฐเปตฺวา สมยํ ฯ✎ ร่าง
ṭhapetvā samayaṁ.
คิลานสมโย นาม✎ ร่าง
Gilānasamayo nāma
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.104
อนฺตมโส
ปาทาปิ ผาลิตา ๑- โหนฺติ ฯ คิลานสมโยติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
antamaso pādāpi phalitā honti. “Gilānasamayo”ti bhuñjitabbaṁ.
จีวรทานสมโย นาม✎ ร่าง
Cīvaradānasamayo nāma
อนตฺถเต กฐิเน วสฺสานสฺส ปจฺฉิโม มาโส
อตฺถเต กฐิเน ปญฺจ มาสา ฯ จีวรทานสมโยติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
anatthate kathine vassānassa pacchimo māso, atthate kathine pañcamāsā. “Cīvaradānasamayo”ti bhuñjitabbaṁ.
จีวรการสมโย นาม✎ ร่าง
Cīvarakārasamayo nāma
จีวเร กยิรมาเน ฯ จีวรการสมโยติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
cīvare kayiramāne. “Cīvarakārasamayo”ti bhuñjitabbaṁ.
อทฺธานคมนสมโย นาม✎ ร่าง
Addhānagamanasamayo nāma
อ้างอิงPTS 4.75
อฑฺฒโยชนํ คมิสฺสามีติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ
คจฺฉนฺเตน ภุญฺชิตพฺพํ ฯ อาคเตน ๒- ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
“addhayojanaṁ gacchissāmī”ti bhuñjitabbaṁ, gacchantena bhuñjitabbaṁ, gatena bhuñjitabbaṁ.
นาวาภิรูหนสมโย
นาม✎ ร่าง
Nāvābhiruhanasamayo nāma
อ้างอิงพุทธชยันตี 2.1.212
นาวํ อภิรูหิสฺสามีติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ อารูเฬฺหน ภุญฺชิตพฺพํ ฯ
โอรูเฬฺหน ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
“nāvaṁ abhiruhissāmī”ti bhuñjitabbaṁ, āruḷhena bhuñjitabbaṁ, oruḷhena bhuñjitabbaṁ.
มหาสมโย นาม✎ ร่าง
Mahāsamayo nāma
ยตฺถ เทฺว ตโย ภิกฺขู
ปิณฺฑาย จริตฺวา ยาเปนฺติ จตุตฺเถ อาคเต น ยาเปนฺติ ฯ
มหาสมโยติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
yattha dve tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā yāpenti, catutthe āgate na yāpenti. “Mahāsamayo”ti bhuñjitabbaṁ.
สมณภตฺตสมโย นาม✎ ร่าง
Samaṇabhattasamayo nāma
โย โกจิ
ปริพฺพาชกสมาปนฺโน ภตฺตํ กโรติ ฯ สมณภตฺตสมโยติ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
yo koci paribbājakasamāpanno bhattaṁ karoti. “Samaṇabhattasamayo”ti bhuñjitabbaṁ.
อญฺญตฺร สมยา ภุญฺชิสฺสามีติ ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
“Aññatra samayā bhuñjissāmī”ti paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.
อชฺโฌหาเร อชฺโฌหาเร อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.