เนื้อความทั้งข้อ
[๕๔๐] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ ที่ทรง
ประสงค์ในอรรถนี้.
ที่ชื่อว่า มาตุคาม ได้แก่หญิงมนุษย์ ไม่ใช่หญิงยักษ์ ไม่ใช่หญิงเปรต ไม่ใช่สัตว์-
*ดิรัจฉานตัวเมีย โดยที่สุดแม้เด็กหญิงที่เกิดในวันนั้น ไม่ต้องพูดถึงหญิงผู้ใหญ่.
บทว่า กับ คือ ร่วมกัน.
ที่ชื่อว่า ในที่ลับ ได้แก่ ที่ลับตา ๑ ที่ลับหู ๑
ที่ชื่อว่า ที่ลับตา ได้แก่ ที่ซึ่งเมื่อภิกษุหรือมาตุคามขยิบตา ยักคิ้ว หรือชะเง้อศีรษะ
ไม่มีใครสามารถจะแลเห็นได้.
ที่ชื่อว่า ที่ลับหู ได้แก่ ที่ซึ่งไม่มีใครสามารถจะได้ยินถ้อยคำที่สนทนากันตามปกติได้.
อาสนะที่ชื่อว่า กำบัง คือ เป็นอาสนะที่เขากำบังด้วยฝา บานประตู ลำแพน ม่านบัง
ต้นไม้ เสา หรือฉางข้าว อย่างใดอย่างหนึ่ง.
คำว่า สำเร็จการนั่ง ความว่า เมื่อมาตุคามนั่งแล้ว ภิกษุนั่งใกล้ หรือนอนใกล้
ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อภิกษุนั่งแล้ว มาตุคามนั่งใกล้ หรือนอนใกล้ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
ทั้ง ๒ นั่งก็ดี ทั้ง ๒ นอนก็ดี ภิกษุต้องอาบัติปาจิตตีย์.
โย ปนาติ✎ ร่าง
Yo panāti
อ้างอิงสยามรัฐ 2.357 · ฉัฏฐสังคายนา 88.132
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
มาตุคาโม นาม✎ ร่าง
Mātugāmo nāma
มนุสฺสิตฺถี น ยกฺขี
น เปตี น ติรจฺฉานคตา อนฺตมโส ตทหุชาตาปิ ทาริกา ปเคว
มหนฺตตรี ๑- ฯ✎ ร่าง
manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī.
สทฺธินฺติ✎ ร่าง
Saddhinti
จกฺขุสฺส รโห โสตสฺส
รโห ฯ✎ ร่าง
cakkhussa raho sotassa raho.
จกฺขุสฺส รโห นาม✎ ร่าง
Cakkhussa raho nāma
น สกฺกา โหติ อกฺขีนิ ๒- วา นิขนิยมาเน
๓- ภมุกํ วา อุกฺขิปิยมาเน ๔- สีสํ วา อุกฺขิปิยมาเน ปสฺสิตุํ ฯ✎ ร่าง
na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṁ vā ukkhipīyamāne sīsaṁ vā ukkhipīyamāne passituṁ.
โสตสฺส รโห นาม✎ ร่าง
Sotassa raho nāma
น สกฺกา โหติ ปกติกถา โสตุํ ฯ✎ ร่าง
na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ.
ปฏิจฺฉนฺนํ นาม
อาสนํ✎ ร่าง
Paṭicchannaṁ nāma āsanaṁ
กุฑฺเฑน ๕- วา กวาเฏน วา กิลญฺเชน วา ปาณิปากาเรน
วา รุกฺเขน วา ถมฺเภน วา โกฏฺฐฬิยา ๖- วา เยน เกนจิ ปฏิจฺฉนฺนํ
โหติ ฯ✎ ร่าง
kuṭṭena vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaḷiyā vā, yena kenaci paṭicchannaṁ hoti.
นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ✎ ร่าง
Nisajjaṁ kappeyyāti
มาตุคาเม นิสินฺเน ภิกฺขุ อุปนิสินฺโน วา
โหติ อุปนิปนฺโน วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.
ภิกฺขุ นิสินฺเน มาตุคาโม
อุปนิสินฺโน วา โหติ อุปนิปนฺโน วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.
อุโภ วา
นิสินฺนา โหนฺติ อุโภ วา นิปนฺนา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.