เนื้อความทั้งข้อ
[๕๕๒] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ
ที่ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
ที่ชื่อว่า รับนิมนต์แล้ว คือ รับนิมนต์ฉันโภชนะ ๕ อย่างใดอย่างหนึ่ง.
ที่ชื่อว่า มีภัตรอยู่แล้ว คือ มีอาหารที่รับนิมนต์เขาไว้แล้ว.
ภิกษุที่ชื่อว่า ซึ่งมีอยู่ คือ อาจที่จะบอกลาก่อนเข้าไป.
ภิกษุที่ชื่อว่า ซึ่งไม่มีอยู่ คือ ไม่อาจที่จะบอกลาก่อนเข้าไป.
ที่ชื่อว่า ก่อนฉัน คือ ภิกษุยังไม่ได้ฉันอาหารที่รับนิมนต์เขาไว้.
ที่ชื่อว่า ทีหลังฉัน คือ ภิกษุฉันอาหารที่รับนิมนต์เขาไว้แล้วโดยที่สุด แม้ด้วยปลาย
หญ้าคา.
ที่ชื่อว่า ตระกูล ได้แก่ตระกูล ๔ คือ ตระกูลกษัตริย์ ตระกูลพราหมณ์ ตระกูล
แพศย์ ตระกูลศูทร.
คำว่า ถึงความเป็นผู้เที่ยวไปในตระกูลทั้งหลาย นั้น ความว่า ภิกษุก้าวลงสู่
อุปจารเรือนของผู้อื่น ต้องอาบัติทุกกฏ. ก้าวเท้าที่ ๑ ล่วงธรณีประตู ต้องอาบัติทุกกฏ. ก้าวเท้า
ที่ ๒ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บทว่า เว้นไว้แต่สมัย คือ ยกเว้นแต่มีสมัย.
ที่ชื่อว่า คราวที่ถวายจีวร คือ เมื่อยังไม่ได้กรานกฐิน ๑ เดือน ท้ายฤดูฝน เมื่อ
กรานกฐินแล้ว ๕ เดือน
ที่ชื่อว่า คราวที่ทำจีวร คือ เมื่อคราวกำลังทำจีวรกันอยู่.
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
นิมนฺติโต นาม✎ ร่าง
Nimantito nāma
ปญฺจนฺนํ โภชนานํ
อญฺญตเรน โภชเนน นิมนฺติโต ฯ✎ ร่าง
pañcannaṁ bhojanānaṁ aññatarena bhojanena nimantito.
สภตฺโต นาม✎ ร่าง
Sabhatto nāma
อ้างอิงสยามรัฐ 2.366
เยน
นิมนฺติโต เตน สภตฺโต ฯ✎ ร่าง
yena nimantito tena sabhatto.
สนฺตํ นาม ภิกฺขุํ✎ ร่าง
Santaṁ nāma bhikkhuṁ
สกฺกา โหติ อาปุจฺฉา
ปวิสิตุํ ฯ✎ ร่าง
sakkā hoti āpucchā pavisituṁ.
อสนฺตํ นาม ภิกฺขุํ✎ ร่าง
Asantaṁ nāma bhikkhuṁ
น สกฺกา โหติ อาปุจฺฉา ปวิสิตุํ ฯ✎ ร่าง
na sakkā hoti āpucchā pavisituṁ.
ปุเรภตฺตํ นาม✎ ร่าง
Purebhattaṁ nāma
เยน นิมนฺติโต ตํ อภุตฺตาวี ฯ✎ ร่าง
yena nimantito taṁ abhuttāvī.
ปจฺฉาภตฺตํ นาม✎ ร่าง
Pacchābhattaṁ nāma
เยน นิมนฺติโต อนฺตมโส กุสคฺเคนปิ
ภุตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
yena nimantito taṁ antamaso kusaggenapi bhuttaṁ hoti.
กุลํ นาม✎ ร่าง
Kulaṁ nāma
จตฺตาริ กุลานิ ขตฺติยกุลํ พฺราหฺมณกุลํ
เวสฺสกุลํ สุทฺทกุลํ ฯ✎ ร่าง
cattāri kulāni— khattiyakulaṁ, brāhmaṇakulaṁ, vessakulaṁ, suddakulaṁ.
กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺเชยฺยาติ✎ ร่าง
Kulesu cārittaṁ āpajjeyyāti
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.138
อญฺญสฺส
ฆรุปจารํ โอกฺกมนฺตสฺส อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
aññassa gharūpacāraṁ okkamantassa āpatti dukkaṭassa.
ปฐมํ ปาทํ อุมฺมารํ
อติกฺกาเมติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
Paṭhamaṁ pādaṁ ummāraṁ atikkāmeti, āpatti dukkaṭassa.
ทุติยํ ปาทํ อติกฺกาเมติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Dutiyaṁ pādaṁ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa.
อญฺญตฺร สมยาติ✎ ร่าง
Aññatra samayāti
ฐเปตฺวา สมยํ ฯ✎ ร่าง
ṭhapetvā samayaṁ.
จีวรทานสมโย
นาม✎ ร่าง
Cīvaradānasamayo nāma
อนตฺถเต กฐิเน วสฺสานสฺส ปจฺฉิโม มาโส อตฺถเต กฐิเน ปญฺจ
มาสา ฯ✎ ร่าง
anatthate kathine vassānassa pacchimo māso, atthate kathine pañca māsā.
จีวรการสมโย นาม✎ ร่าง
Cīvarakārasamayo nāma
จีวเร กยิรมาเน ฯ✎ ร่าง
cīvare kayiramāne.