เนื้อความทั้งข้อ
[๖๑๒] สมัยต่อมา ภิกษุทั้งหลายอาพาธ บรรดาภิกษุผู้พยาบาลไข้ได้ถามพวกภิกษุ
ผู้อาพาธว่า อาวุโสทั้งหลาย พออดทนได้หรือ? พอยังอัตภาพให้เป็นไปได้หรือ?
ภิกษุผู้อาพาธตอบว่า อาวุโสทั้งหลาย เมื่อก่อน พวกผมอาบน้ำในกาลยังหย่อนกึ่งเดือน
ได้ เพราะเหตุนั้น พวกผมจึงมีความผาสุก แต่บัดนี้พวกผมรังเกียจอยู่ว่า พระผู้มีพระภาคทรง
ห้ามแล้ว จึงไม่ได้อาบน้ำ เพราะเหตุนั้น พวกผมจึงไม่มีความผาสุก.
ภิกษุทั้งหลายได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ภิกษุอาพาธ ยังหย่อนกึ่งเดือน อาบน้ำได้.
ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนี้ ว่าดังนี้:-
๑๐๖. ๗. ข. อนึ่ง ภิกษุใด ยังหย่อนกึ่งเดือน อาบน้ำเว้นไว้แต่สมัย
เป็นปาจิตตีย์. นี้สมัยในเรื่องนั้น เดือนกึ่งท้ายฤดูร้อน เดือนต้นแห่งฤดูฝน สองเดือน
กึ่งนี้ เป็นคราวร้อน เป็นคราวกระวนกระวาย คราวเจ็บไข้ นี้สมัยในเรื่องนั้น.
ก็สิกขาบทนี้ ย่อมเป็นอันพระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติแล้วแก่ภิกษุทั้งหลายด้วยประการ
ฉะนี้.
เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู คิลานา โหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.400 · พุทธชยันตี 2.1.320
คิลานปุจฺฉกา ภิกฺขู คิลาเน ภิกฺขู เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṁ—
กจฺจาวุโส ขมนียํ
@เชิงอรรถ: ๑ โอเรนทฺธมาสนฺติปิ ปาฐา ฯ
กจฺจิ ยาปนียนฺติ ฯ✎ ร่าง
“kaccāvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyan”ti?
ปุพฺเพ มยํ อาวุโส โอเรนฑฺฒมาสํ นฺหายาม
เตน โน ผาสุ โหติ✎ ร่าง
“Pubbe mayaṁ, āvuso, orenaddhamāsaṁ nahāyāma, tena no phāsu hoti;
อิทานิ ปน ภควตา ปฏิกฺขิตฺตนฺติ
กุกฺกุจฺจายนฺตา น นฺหายาม เตน โน น ผาสุ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan’ti kukkuccāyantā na nahāyāma, tena no na phāsu hotī”ti.
ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ✎ ร่าง
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
อนุชานามิ ภิกฺขเว คิลาเนน ภิกฺขุนา
โอเรนฑฺฒมาสํ นฺหายิตุํ✎ ร่าง
anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā orenaddhamāsaṁ nahāyituṁ.
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ
อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
โย ปน ภิกฺขุ โอเรนฑฺฒมาสํ นฺหาเยยฺย อญฺญตฺร
สมยา ปาจิตฺติยํ ฯ✎ ร่าง
“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṁ nahāyeyya, aññatra samayā, pācittiyaṁ.
ตตฺถายํ สมโย ทิยฑฺโฒ มาโส เสโส
คิมฺหานนฺติ วสฺสานสฺส ปฐโม มาโส อิจฺเจเต อฑฺฒเตยฺยมาสา
อุณฺหสมโย ปริฬาหสมโย คิลานสมโย อยํ ตตฺถ สมโยติ ฯ✎ ร่าง
Tatthāyaṁ samayo. Diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo, pariḷāhasamayo, gilānasamayo—ayaṁ tattha samayo”ti.
เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.