เนื้อความทั้งข้อ
[๖๗๐] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ ที่ทรง
ประสงค์ในอรรถนี้.
ที่ชื่อว่า รู้อยู่ คือรู้เอง หรือคนอื่นบอกแก่เธอ หรือเจ้าตัวบอก.
บทว่า ผู้กล่าวอย่างนั้น คือ ผู้กล่าวอย่างนี้ว่า ข้าพเจ้ารู้ทั่วถึงธรรมที่พระผู้มีพระภาค
ทรงแสดงแล้ว โดยประการที่ตรัสว่า เป็นธรรมทำอันตรายอย่างไร ธรรมเหล่านั้นหาอาจทำ-
*อันตรายแก่ผู้เสพได้จริงไม่.
ที่ชื่อว่า ยังไม่ได้ทำกรรมอันสมควร คือ เป็นผู้ถูกสงฆ์ยกวัตรแล้ว สงฆ์ยังไม่ได้
เรียกเข้าหมู่
คำว่า กับ ... ยังไม่ได้สละทิฏฐินั้น คือ กับ ... ยังไม่สละทิฏฐิที่ถือนั้น.
บทว่า กินร่วมก็ดี อธิบายว่า ที่ชื่อว่ากินร่วม หมายถึงการคบหา มี ๒ อย่าง คบหากัน
ในทางอามิส ๑ คบหากันในทางธรรม ๑
ที่ชื่อว่า คบหากันในทางอามิส คือ ให้อามิสก็ดี รับอามิสก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
ที่ชื่อว่า คบหากันในทางธรรม คือ บอกธรรมให้ หรือขอเรียนธรรม.
ภิกษุบอกธรรมให้ หรือขอเรียนธรรมโดยบท ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ทุกๆ บท.
ภิกษุบอกธรรมให้ หรือขอเรียนธรรมโดยอักขระ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ทุกๆ อักขระ.
บทว่า อยู่ร่วมก็ดี ความว่า ทำอุโบสถก็ดี ปวารณาก็ดี สังฆกรรมก็ดี ร่วมกับภิกษุ
ผู้ถูกสงฆ์ยกวัตรแล้ว ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
คำว่า สำเร็จการนอนด้วยกันก็ดี อธิบายว่า ในที่มีหลังคาเดียวกัน เมื่อภิกษุผู้ถูกสงฆ์
ยกวัตรนอนแล้ว ภิกษุจึงนอน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อภิกษุนอนแล้ว ภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกวัตร
จึงนอน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ หรือนอนทั้ง ๒ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ลุกขึ้นแล้วนอนซ้ำอีก
ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
โย ปนาติ✎ ร่าง
Yo panāti
อ้างอิงพุทธชยันตี 2.1.368
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
ชานาติ นาม✎ ร่าง
Jānāti nāma
สามํ วา ชานาติ อญฺเญ
วา ตสฺส อาโรเจนฺติ โส วา อาโรเจติ ฯ✎ ร่าง
sāmaṁ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
ตถาวาทินาติ✎ ร่าง
Tathāvādināti—
ตถาหํ
ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ ยถา เยเม อนฺตรายิกา ธมฺมา
วุตฺตา ภควตา เต ปฏิเสวโต นาลํ อนฺตรายายาติ เอวํวาทินา ฯ✎ ร่าง
“tathāhaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṁ antarāyāyā”ti evaṁ vādinā.
อกฏานุธมฺโม นาม✎ ร่าง
Akaṭānudhammo nāma
อุกฺขิตฺโต อโนสาริโต ฯ✎ ร่าง
ukkhitto anosārito.
ตํ ทิฏฺฐึ
อปฺปฏินิสฺสฏฺเฐน สทฺธินฺติ✎ ร่าง
Taṁ diṭṭhiṁ appaṭinissaṭṭhena saddhinti
เอตํ ทิฏฺฐึ อปฺปฏินิสฺสฏฺเฐน สทฺธึ ฯ✎ ร่าง
etaṁ diṭṭhiṁ appaṭinissaṭṭhena saddhiṁ.
สมฺภุญฺเชยฺย วาติ✎ ร่าง
Sambhuñjeyya vāti
สมฺโภโค นาม เทฺว สมฺโภคา อามิสสมฺโภโค
จ ธมฺมสมฺโภโค จ ฯ✎ ร่าง
sambhogo nāma dve sambhogā— āmisasambhogo ca dhammasambhogo ca.
อามิสสมฺโภโค นาม✎ ร่าง
Āmisasambhogo nāma
อามิสํ เทติ วา
ปฏิคฺคณฺหาติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
āmisaṁ deti vā paṭiggaṇhāti vā, āpatti pācittiyassa.
ธมฺมสมฺโภโค นาม✎ ร่าง
Dhammasambhogo nāma
อุทฺทิสติ วา อุทฺทิสาเปติ วา ฯ ปเทน อุทฺทิสติ วา อุทฺทิสาเปติ
วา ปเท ปเท อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
uddisati vā uddisāpeti vā, padena uddisati vā uddisāpeti vā, pade pade āpatti pācittiyassa.
อกฺขราย อุทฺทิสติ วา
อุทฺทสาเปติ วา อกฺขรกฺขราย อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Akkharāya uddisati vā uddisāpeti vā, akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.
สํวเสยฺย
วาติ✎ ร่าง
Saṁvaseyya vāti
อ้างอิงPTS 4.138
อุกฺขิตฺตเกน สทฺธึ อุโปสถํ วา ปวารณํ วา สงฺฆกมฺมํ วา
กโรติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
ukkhittakena saddhiṁ uposathaṁ vā pavāraṇaṁ vā saṅghakammaṁ vā karoti, āpatti pācittiyassa.
สห วา เสยฺยํ กปฺเปยฺยาติ✎ ร่าง
Saha vā seyyaṁ kappeyyāti
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.184
เอกจฺฉนฺเน
อุกฺขิตฺตเก นิปนฺเน ภิกฺขุ นิปชฺชติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
ekacchanne ukkhittake nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa.
ภิกฺขุ
นิปนฺเน อุกฺขิตฺตโก นิปชฺชติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhikkhu nipanne ukkhittako nipajjati, āpatti pācittiyassa.
อุโภ วา
นิปชฺชนฺติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa.
อุฏฺฐหิตฺวา ปุนปฺปุนํ นิปชฺชติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Uṭṭhahitvā punappunaṁ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.