อสฺโสสิ โข ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร✎ ร่าง
Assosi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro—
สมโณ@เชิงอรรถ: ๑ วิมุตฺตมฺหีติปิ ปาโฐ ฯ ๒ ม. ลฏฐิวเน ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
ขลุ โภ โคตโม สกฺยปุตฺโต สกฺยกุลา ปพฺพชิโต ราชคหํ อนุปฺปตฺโต
ราชคเห วิหรติ ลฏฺฐิวนุยฺยาเน สุปฺปติฏฺเฐ เจติเย✎ ร่าง
“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito rājagahaṁ anuppatto rājagahe viharati laṭṭhivane suppatiṭṭhe cetiye.
ตํ โข ปน
ภควนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต✎ ร่าง
Taṁ kho pana bhagavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato—
อิติปิ
โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต
โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควาติ✎ ร่าง
itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
โส อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ
ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ✎ ร่าง
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
โส ธมฺมํ
เทเสติ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ
สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ✎ ร่าง
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
สาธุ
โข ปน ตถารูปานํ อรหตํ ทสฺสนํ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
อถโข ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร ทฺวาทสนหุเตหิ
มาคธิเกหิ พฺราหฺมณคหปติเกหิ ปริวุโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro dvādasanahutehi māgadhikehi brāhmaṇagahapatikehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 4.66 · ฉัฏฐสังคายนา 89.41
เตปิ โข
ทฺวาทสนหุตา มาคธิกา พฺราหฺมณคหปติกา อปฺเปกจฺเจ ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ อปฺเปกจฺเจ ภควตา สทฺธึ สมฺโมทึสุ
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ อปฺเปกจฺเจ
เยน ภควา เตนญฺชลึ ปณาเมตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ อปฺเปกจฺเจ
ภควโต สนฺติเก นามโคตฺตํ สาเวตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ อปฺเปกจฺเจ
ตุณฺหีภูตา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ✎ ร่าง
Tepi kho dvādasanahutā māgadhikā brāhmaṇagahapatikā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavato santike nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
อ้างอิงPTS 1.36
อถโข เตสํ ทฺวาทสนหุตานํ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. อิติสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
มาคธิกานํ พฺราหฺมณคหปติกานํ เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho tesaṁ dvādasanahutānaṁ māgadhikānaṁ brāhmaṇagahapatikānaṁ etadahosi—
กึ นุ โข มหาสมโณ
อุรุเวลกสฺสเป พฺรหฺมจริยํ จรติ อุทาหุ อุรุเวลกสฺสโป มหาสมเณ
พฺรหฺมจริยํ จรตีติ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ nu kho mahāsamaṇo uruvelakassape brahmacariyaṁ carati, udāhu uruvelakassapo mahāsamaṇe brahmacariyaṁ caratī”ti?
อถโข ภควา เตสํ ทฺวาทสนหุตานํ มาคธิกานํ
พฺราหฺมณคหปติกานํ เจตสา เจโตปริวิตกฺกมญฺญาย อายสฺมนฺตํ
อุรุเวลกสฺสปํ คาถาย อชฺฌภาสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā tesaṁ dvādasanahutānaṁ māgadhikānaṁ brāhmaṇagahapatikānaṁ cetasā cetoparivitakkamaññāya āyasmantaṁ uruvelakassapaṁ gāthāya ajjhabhāsi—
กิเมว ทิสฺวา อุรุเวลวาสิ✎ ร่าง
“Kimeva disvā uruvelavāsi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.76
ปหาสิ อคฺคึ กิสโกวทาโน ฯ✎ ร่าง
Pahāsi aggiṁ kisakovadāno;
ปุจฺฉามิ ตํ กสฺสป เอตมตฺถํ✎ ร่าง
Pucchāmi taṁ kassapa etamatthaṁ,
กถํ ปหีนํ ตว อคฺคิหุตฺตํ ๑- ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ pahīnaṁ tava aggihuttan”ti.
รูเป จ สทฺเท จ อโถ รเส จ✎ ร่าง
“Rūpe ca sadde ca atho rase ca,
กามิตฺถิโย จาภิวทนฺติ ยญฺญา✎ ร่าง
Kāmitthiyo cābhivadanti yaññā;
เอตํ มลนฺติ อุปธีสุ ญตฺวา✎ ร่าง
Etaṁ malanti upadhīsu ñatvā,
ตสฺมา น ยิฏฺเฐ น หุเต อรญฺชึ ๒- ฯ✎ ร่าง
Tasmā na yiṭṭhe na hute arañjin”ti.
เอตฺถ จ เต มโน น รมิตฺถ กสฺสปาติ ภควา✎ ร่าง
“Ettheva te mano na ramittha,
รูเปสุ สทฺเทสุ อโถ รเสสุ✎ ร่าง
Rūpesu saddesu atho rasesu;
อถ โกจรหิ เทวมนุสฺสโลเก✎ ร่าง
Atha ko carahi devamanussaloke,
รโต มโน กสฺสป พฺรูหิ เมตํ ๔- ฯ✎ ร่าง
Rato mano kassapa brūhi metan”ti.
ทิสฺวา ปทํ สนฺตมนูปธีกํ✎ ร่าง
“Disvā padaṁ santamanūpadhīkaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 4.67
อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตํ✎ ร่าง
Akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ;
อนญฺญถาภาวิมนญฺญเนยฺยํ✎ ร่าง
Anaññathābhāvimanaññaneyyaṁ,
ตสฺมา น ยิฏฺเฐ น หุเต อรญฺชินฺติ ฯ✎ ร่าง
Tasmā na yiṭṭhe na hute arañjin”ti.