—
Sattamaṁ divasaṁ seṭṭhissa gahapatissa matthaluṅgaṁ pariyādiyissati.
—
Matthaluṅgassa pariyādānā seṭṭhi gahapati kālaṁ karissati.
—
Sudiṭṭho tehi ācariyehī”ti.
—
Sibbiniṁ sampaṭipāṭetvā sīsacchaviṁ sibbitvā ālepaṁ adāsi.
—
Atha kho seṭṭhi gahapati sattāhassa accayena jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.181
—
“nāhaṁ, ācariya, sakkomi ekena passena sattamāse nipajjitun”ti.
—
“Nanu me tvaṁ, gahapati, paṭissuṇi—
—
sakkomahaṁ, ācariya, ekena passena sattamāse nipajjitun”ti?
—
“Saccāhaṁ, ācariya, paṭissuṇiṁ, apāhaṁ marissāmi, nāhaṁ sakkomi ekena passena sattamāse nipajjitun”ti.
—
“Tena hi tvaṁ, gahapati, dutiyena passena sattamāse nipajjāhī”ti.
—
Atha kho seṭṭhi gahapati sattāhassa accayena jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca—
—
“nāhaṁ, ācariya, sakkomi dutiyena passena sattamāse nipajjitun”ti.
อ้างอิงPTS 1.275
—
“Nanu me tvaṁ, gahapati, paṭissuṇi—
—
sakkomahaṁ, ācariya, dutiyena passena sattamāse nipajjitun”ti?
—
“Saccāhaṁ, ācariya, paṭissuṇiṁ, apāhaṁ marissāmi, nāhaṁ, ācariya, sakkomi dutiyena passena sattamāse nipajjitun”ti.
—
“Tena hi tvaṁ, gahapati, uttāno sattamāse nipajjāhī”ti.
—
Atha kho seṭṭhi gahapati sattāhassa accayena jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.182 · พุทธชยันตี 3.686
—
“nāhaṁ, ācariya, sakkomi uttāno sattamāse nipajjitun”ti.
—
“Nanu me tvaṁ, gahapati, paṭissuṇi—
—
sakkomahaṁ, ācariya, uttāno sattamāse nipajjitun”ti?
—
“Saccāhaṁ, ācariya, paṭissuṇiṁ, apāhaṁ marissāmi, nāhaṁ sakkomi uttāno sattamāse nipajjitun”ti.
—
“Ahañce taṁ, gahapati, na vadeyyaṁ, ettakampi tvaṁ na nipajjeyyāsi, api ca paṭikacceva mayā ñāto—
—
tīhi sattāhehi seṭṭhi gahapati arogo bhavissatīti.
—
Uṭṭhehi, gahapati, arogosi.
—
Jānāsi kiṁ me deyyadhammo”ti?
—
“Sabbaṁ sāpateyyañca te, ācariya, hotu, ahañca te dāso”ti.
—
“Alaṁ, gahapati, mā me tvaṁ sabbaṁ sāpateyyaṁ adāsi, mā ca me dāso.
—
Rañño satasahassaṁ dehi, mayhaṁ satasahassan”ti.
—
Atha kho seṭṭhi gahapati arogo samāno rañño satasahassaṁ adāsi, jīvakassa komārabhaccassa satasahassaṁ.
เตน โข ปน สมเยน พาราณเสยฺยกสฺส เสฏฺฐิปุตฺตสฺส
โมกฺขจิกาย กีฬนฺตสฺส อนฺตคณฺฐาพาโธ โหติ ฯ เตน ๑- ยาคุปิ
ปีตา น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ ภตฺตํปิ ภุตฺตํ น สมฺมาปริณามํ
คจฺฉติ อุจฺจาโรปิ ปสฺสาโวปิ น ปคุโณ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa mokkhacikāya kīḷantassa antagaṇṭhābādho hoti, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṁ gacchati, bhattampi bhuttaṁ na sammā pariṇāmaṁ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.183 · ฉัฏฐสังคายนา 89.364
โส เตน กิโส โหติ
ลูโข ทุพฺพณฺโณ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต ธมนิสนฺถตคตฺโต ฯ✎ ร่าง
So tena kiso hoti lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.
อถโข พาราณเสยฺยกสฺส เสฏฺฐิสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho bārāṇaseyyakassa seṭṭhissa etadahosi—
มยฺหํ โข ปุตฺตสฺส
ตาทิโส อาพาโธ ยาคุปิ ปีตา น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ ภตฺตํปิ
ภุตฺตํ น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ อุจฺจาโรปิ ปสฺสาโวปิ น ปคุโณ✎ ร่าง
“mayhaṁ kho puttassa tādiso ābādho, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṁ gacchati, bhattampi bhuttaṁ na sammā pariṇāmaṁ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo.
โส เตน กิโส ลูโข ทุพฺพณฺโณ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต
ธมนิสนฺถตคตฺโต✎ ร่าง
So tena kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.
ยนฺนูนาหํ ราชคหํ คนฺตฺวา ราชานํ ชีวกํ
เวชฺชํ ยาเจยฺยํ ปุตฺตํ เม ติกิจฺฉิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yannūnāhaṁ rājagahaṁ gantvā rājānaṁ jīvakaṁ vejjaṁ yāceyyaṁ puttaṁ me tikicchitun”ti.
อถ โข พาราณเสยฺยโก เสฏฺฐี ราชคหํ คนฺตฺวา เยน
ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ราชานํ
มาคธํ เสนิยํ พิมฺพิสารํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhi rājagahaṁ gantvā yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca—
มยฺหํ โข เทว ปุตฺตสฺส ตาทิโส
อาพาโธ ยาคุปิ ปิตา น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ ภตฺตํปิ ภุตฺตํ น
สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ อุจฺจาโรปิ ปสฺสาโวปิ น ปคุโณ✎ ร่าง
“mayhaṁ kho, deva, puttassa tādiso ābādho, yena yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṁ gacchati, bhattampi bhuttaṁ na sammā pariṇāmaṁ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo.
โส เตน กิโส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เยน ฯ
ลูโข ทุพฺพณฺโณ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต ธมนิสนฺถตคตฺโต✎ ร่าง
So tena kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.
สาธุ
เทโว ชีวกํ เวชฺชํ อาณาเปตุ ปุตฺตํ เม ติกิจฺฉิตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu devo jīvakaṁ vejjaṁ āṇāpetu puttaṁ me tikicchitun”ti.
อ้างอิงPTS 1.276
อถโข ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร ชีวกํ
โกมารภจฺจํ อาณาเปสิ✎ ร่าง
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro jīvakaṁ komārabhaccaṁ āṇāpesi—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.184 · พุทธชยันตี 3.688
คจฺฉ ภเณ ชีวก พาราณสึ คนฺตฺวา
พาราณเสยฺยกํ เสฏฺฐิปุตฺตํ ติกิจฺฉาหีติ ฯ✎ ร่าง
“gaccha, bhaṇe jīvaka, bārāṇasiṁ gantvā bārāṇaseyyakaṁ seṭṭhiputtaṁ tikicchāhī”ti.
เอวํ เทวาติ โข ชีวโก
โกมารภจฺโจ รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส พิมฺพิสารสฺส ปฏิสฺสุณิตฺวา
พาราณสึ คนฺตฺวา เยน พาราณเสยฺยโก เสฏฺฐิปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา พาราณเสยฺยกสฺส เสฏฺฐิปุตฺตสฺส วิการํ สลฺลกฺเขตฺวา
ชนํ อุสฺสาเรตฺวา ติโรกรณึ ปริกฺขิปิตฺวา ถมฺเภ อุปนิพนฺธิตฺวา ๑-
ภริยํ ปุรโต ฐเปตฺวา อุทรจฺฉวึ อุปฺปาเฏตฺวา ๒- อนฺตคณฺฐึ นีหริตฺวา
ภริยาย ทสฺเสสิ✎ ร่าง
“Evaṁ, devā”ti kho jīvako komārabhacco rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā bārāṇasiṁ gantvā yena bārāṇaseyyako seṭṭhiputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa vikāraṁ sallakkhetvā janaṁ ussāretvā tirokaraṇiyaṁ parikkhipitvā thambhe ubbandhitvā bhariyaṁ purato ṭhapetvā udaracchaviṁ uppāṭetvā antagaṇṭhiṁ nīharitvā bhariyāya dassesi—
ปสฺส เต สามิกสฺส อาพาธํ อิมินา ยาคุปิ ปีตา
น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ ภตฺตํปิ ภุตฺตํ น สมฺมาปริณามํ คจฺฉติ
อุจฺจาโรปิ ปสฺสาโวปิ น ปคุโณ✎ ร่าง
“passa te sāmikassa ābādhaṁ, iminā yāgupi pītā na sammā pariṇāmaṁ gacchati, bhattampi bhuttaṁ na sammā pariṇāmaṁ gacchati, uccāropi passāvopi na paguṇo;
อิมินายํ กิโส ลูโข ทุพฺพณฺโณ
อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต ธมนิสนฺถตคตฺโตติ✎ ร่าง
imināyaṁ kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto”ti.
อนฺตคณฺฐึ วินิเวเฐตฺวา
อนฺตานิ ปฏิปเวเสตฺวา อุทรจฺฉวึ สิพฺเพตฺวา อาเลปํ อทาสิ ฯ✎ ร่าง
Antagaṇṭhiṁ viniveṭhetvā antāni paṭipavesetvā udaracchaviṁ sibbitvā ālepaṁ adāsi.
อถโข พาราณเสยฺยโก เสฏฺฐิปุตฺโต นจิรสฺเสว อโรโค
อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhiputto nacirasseva arogo ahosi.
อถโข พาราณเสยฺยโก เสฏฺฐี✎ ร่าง
Atha kho bārāṇaseyyako seṭṭhi—
ปุตฺโต เม อโรโค ฐิโตติ
ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส โสฬส สหสฺสานิ ปาทาสิ ฯ✎ ร่าง
“putto me arogo ṭhito”ti jīvakassa komārabhaccassa soḷasasahassāni pādāsi.
อถโข ชีวโก
โกมารภจฺโจ ตานิ โสฬส สหสฺสานิ อาทาย ปุนเทว ราชคหํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อุพฺพนฺธิตฺวา ฯ ๒ ยุ. อุปฺผาเลตฺวา ฯ
ปจฺจาคจฺฉิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho jīvako komārabhacco tāni soḷasasahassāni ādāya punadeva rājagahaṁ paccāgañchi.