เนื้อความทั้งข้อ
[๑๓๑] ครั้นจิตตะคหบดี ทราบการรับอาราธนาของพระเถระทั้งหลาย
แล้ว ลุกจากที่นั่งไหว้พระเถระทั้งหลาย ทำประทักษิณแล้วเข้าไปหาท่านพระ
สุธรรมถึงสำนัก นมัสการแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้
กราบเรียนอาราธนาท่านพระสุธรรม ดังนี้ว่า ขอพระคุณเจ้าสุธรรม จงกรุณารับ
ภัตตาหารของข้าพเจ้า เพื่อเจริญบุญกุศลปีติและปราโมทย์ในวันพรุ่งนี้ พร้อมกับ
พระเถระทั้งหลายด้วยเถิด เจ้าข้า
ที่นั้น ท่านพระสุธรรมคิดว่า ครั้งก่อนๆ จิตตะคหบดีนี้ประสงค์จะนิมนต์
สงฆ์ คณะ หรือบุคคล คราวใด จะไม่บอกเราก่อนแล้วนิมนต์สงฆ์ คณะ หรือ
บุคคลไม่เคยมี แต่เดี๋ยวนี้ เขาไม่บอกเราก่อน แล้วนิมนต์พระเถระทั้งหลาย
เดี๋ยวนี้จิตตะคหบดีนี้ ลบหลู่เมินเฉย ไม่ยินดีในเราเสียแล้ว จึงได้กล่าวคำนี้แก่
จิตตะคหบดีว่า อย่าเลย คหบดี อาตมาไม่รับนิมนต์
จิตตะคหบดี ได้กราบเรียนอาราธนาท่านพระสุธรรมเป็นคำรบสองว่า
ขอพระคุณเจ้าสุธรรม จงกรุณารับภัตตาหารของข้าพเจ้า เพื่อเจริญบุญกุศลปีติและ
ปราโมทย์ในวันพรุ่งนี้ พร้อมกับพระเถระทั้งหลายด้วยเถิด เจ้าข้า
ท่านพระสุธรรมตอบว่า อย่าเลย คหบดี อาตมาไม่รับนิมนต์
จิตตะคหบดี ได้กราบเรียนอาราธนาท่านพระสุธรรมเป็นคำรบสามว่า ขอ
พระคุณเจ้าสุธรรม จงกรุณารับภัตตาหารของข้าพเจ้า เพื่อเจริญบุญกุศลปีติและ
ปราโมทย์ในวันพรุ่งนี้ พร้อมกับพระเถระทั้งหลายด้วยเถิด เจ้าข้า
ท่านพระสุธรรมตอบว่า อย่าเลย คหบดี อาตมาไม่รับนิมนต์
ทีนั้น จิตตะคหบดีคิดว่า จักทำอะไรแก่เรา เมื่อพระคุณเจ้าสุธรรมรับ
นิมนต์ หรือไม่รับนิมนต์ แล้วไหว้ท่านพระสุธรรมทำประทักษิณกลับไป ฯ
อถโข จิตฺโต คหปติ เถรานํ ภิกฺขูนํ อธิวาสนํ วิทิตฺวา
อุฏฺฐายาสนา เถเร ภิกฺขู อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เยนายสฺมา
สุธมฺโม เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สุธมฺมํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho citto gahapati therānaṁ bhikkhūnaṁ adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā there bhikkhū abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yenāyasmā sudhammo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sudhammaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
อ้างอิงสยามรัฐ 6.59 · ฉัฏฐสังคายนา 90.36
เอกมนฺตํ ฐิโต โข จิตฺโต คหปติ
อายสฺมนฺตํ สุธมฺมํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhito kho citto gahapati āyasmantaṁ sudhammaṁ etadavoca—
อธิวาเสตุ เม ภนฺเต อยฺโย
สุธมฺโม สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ เถเรหีติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu me, bhante, ayyo sudhammo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ therehī”ti.
อถโข อายสฺมา
สุธมฺโม✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sudhammo—
ปุพฺเพ ขฺวายํ จิตฺโต คหปติ ยทา สงฺฆํ วา คณํ
วา ปุคฺคลํ วา นิมนฺเตตุกาโม น มํ อนปโลเกตฺวา สงฺฆํ วา
คณํ วา ปุคฺคลํ วา นิมนฺเตติ✎ ร่าง
“pubbe khvāyaṁ citto gahapati yadā saṅghaṁ vā gaṇaṁ vā puggalaṁ vā nimantetukāmo na maṁ anapaloketvā saṅghaṁ vā gaṇaṁ vā puggalaṁ vā nimanteti;
โสทานิ มํ อนปโลเกตฺวา
เถเร ภิกฺขู นิมนฺเตสิ✎ ร่าง
sodāni maṁ anapaloketvā there bhikkhū nimantesi;
ทุฏฺโฐทานายํ จิตฺโต คหปติ อนเปกฺโข
วิรตฺตรูโป มยีติ จิตฺตํ คหปตึ เอตทโวจ✎ ร่าง
duṭṭhodānāyaṁ citto gahapati anapekkho virattarūpo mayī”ti cittaṁ gahapatiṁ etadavoca—
อลํ คหปติ นาธิวาเสมีติ ฯ✎ ร่าง
“alaṁ, gahapati, nādhivāsemī”ti.
ทุติยมฺปิ โข จิตฺโต คหปติ อายสฺมนฺตํ สุธมฺมํ
เอตทโวจ อธิวาเสตุ เม ภนฺเต อยฺโย สุธมฺโม สฺวาตนาย ภตฺตํ
สทฺธึ เถเรหีติ ฯ อลํ คหปติ นาธิวาเสมีติ ฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho …pe…
ตติยมฺปิ โข จิตฺโต
คหปติ อายสฺมนฺตํ สุธมฺมํ เอตทโวจ✎ ร่าง
tatiyampi kho citto gahapati āyasmantaṁ sudhammaṁ etadavoca—
อธิวาเสตุ เม ภนฺเต
อยฺโย สุธมฺโม สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ เถเรหีติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu me, bhante, ayyo sudhammo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ therehī”ti.
อลํ คหปติ
นาธิวาเสมีติ ฯ✎ ร่าง
“Alaṁ, gahapati, nādhivāsemī”ti.
อถโข จิตฺโต คหปติ✎ ร่าง
Atha kho citto gahapati—
กึ เม กริสฺสติ อยฺโย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เตสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
สุธมฺโม อธิวาเสนฺโต วา อนธิวาเสนฺโต วาติ อายสฺมนฺตํ สุธมฺมํ
อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ me karissati ayyo sudhammo adhivāsento vā anadhivāsento vā”ti āyasmantaṁ sudhammaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.