เนื้อความทั้งข้อ
[๖๗๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าเมื่อภิกษุเหล่านั้นวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นอยู่
ในบริษัทนั้นพึงมีภิกษุธรรมกถึก เธอจำสูตรไม่ได้เลย จำวิภังค์แห่งสูตรก็ไม่ได้
เธอไม่ได้สังเกตใจความ ย่อมค้านใจความตามเค้าพยัญชนะ ภิกษุผู้ฉลาด ผู้สามารถ
พึงประกาศให้ภิกษุเหล่านั้นทราบด้วยคณะญัตติ ว่าดังนี้:-
ขอท่านทั้งหลายจงฟังข้าพเจ้า ภิกษุมีชื่อนี้รูปนี้เป็นธรรมกถึก
เธอจำสูตรไม่ได้เลย จำวิภังค์แห่งสูตรก็ไม่ได้ เธอไม่ได้สังเกต
ใจความ ย่อมค้านใจความตามเค้าพยัญชนะ ถ้าความพร้อมพรั่งของ
ท่านทั้งหลายถึงที่แล้ว พวกเราพึงขับภิกษุมีชื่อนี้ให้ออกไป แล้วที่
เหลือพึงระงับอธิกรณ์นี้
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุเหล่านั้นขับภิกษุนั้นออกไปแล้วสามารถระงับ
อธิกรณ์นั้นได้ นี้เรียกว่า อธิกรณ์ระงับแล้ว ระงับด้วยอะไร ด้วยสัมมุขาวินัย
ในสัมมุขาวินัยนั้นมีอะไรบ้าง มีความพร้อมหน้าธรรม ความพร้อมหน้าวินัย
ความพร้อมหน้าบุคคล ...
ดูกรภิกษุทั้งหลาย หากอธิกรณ์ระงับแล้วอย่างนี้ ผู้ทำรื้อฟื้น เป็น
ปาจิตตีย์ที่รื้อฟื้น ฯ
เตหิ เจ ภิกฺขเว ภิกฺขูหิ ตสฺมึ อธิกรเณ วินิจฺฉิยมาเน
ตตฺรสฺส ๑- ภิกฺขุ ธมฺมกถิโก ตสฺส เนว สุตฺตํ อาคตํ โหติ
โน สุตฺตวิภงฺโค โส อตฺถํ อสลฺลกฺเขนฺโต พฺยญฺชนจฺฉายาย
อตฺถํ ปฏิพาหติ พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน เต ภิกฺขู
ญาเปตพฺพา✎ ร่าง
Tehi ce, bhikkhave, bhikkhūhi tasmiṁ adhikaraṇe vinicchiyamāne tatrāssa bhikkhu dhammakathiko, tassa neva suttaṁ āgataṁ hoti, no suttavibhaṅgo, so atthaṁ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṁ paṭibāhati, byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 90.208
สุณนฺตุ เม อายสฺมนฺตา✎ ร่าง
‘Suṇantu me āyasmantā.
อ้างอิงสยามรัฐ 6.356 · พุทธชยันตี 4.406
อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ
ธมฺมกถิโก✎ ร่าง
Ayaṁ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko.
อิมสฺส เนว สุตฺตํ อาคตํ โหติ ๒- โน สุตฺตวิภงฺโค✎ ร่าง
Imassa neva suttaṁ āgataṁ hoti, no suttavibhaṅgo.
โส อตฺถํ อสลฺลกฺเขนฺโต พฺยญฺชนจฺฉายาย อตฺถํ ปฏิพาหติ ฯ✎ ร่าง
So atthaṁ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṁ paṭibāhati.
ยทายสฺมนฺตานํ ปตฺตกลฺลํ อิตฺถนฺนามํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปตฺวา อวเสสา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ตตฺราสฺส ฯ ๒ ยุ. โหตีติ น ปญฺญายติ ฯ
อิมํ อธิกรณํ วูปสเมยฺยามาติ ฯ✎ ร่าง
Yadāyasmantānaṁ pattakallaṁ, itthannāmaṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṁ adhikaraṇaṁ vūpasameyyāmā’ti.
อ้างอิงPTS 2.97
เต เจ ภิกฺขเว ภิกฺขู ตํ ภิกฺขุํ
วุฏฺฐาเปตฺวา สกฺโกนฺติ ตํ อธิกรณํ วูปสเมตุํ อิทํ วุจฺจติ
ภิกฺขเว อธิกรณํ วูปสนฺตํ ฯ✎ ร่าง
Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṁ bhikkhuṁ vuṭṭhāpetvā sakkonti taṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ, idaṁ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṁ vūpasantaṁ.
เกน วูปสนฺตํ ฯ✎ ร่าง
Kena vūpasantaṁ?
สมฺมุขาวินเยน ฯ✎ ร่าง
Sammukhāvinayena.
กิญฺจ ตตฺถ สมฺมุขาวินยสฺมึ ฯ✎ ร่าง
Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṁ?
ธมฺมสมฺมุขตา วินยสมฺมุขตา
ปุคฺคลสมฺมุขตา ฯเปฯ✎ ร่าง
Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā …pe…
เอวํ วูปสนฺตํ เจ ภิกฺขเว อธิกรณํ
การโก อุกฺโกเฏติ อุกฺโกฏนกํ ปาจิตฺติยํ ฯ✎ ร่าง
evaṁ vūpasantañce, bhikkhave, adhikaraṇaṁ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṁ pācittiyaṁ.