เนื้อความทั้งข้อ
[๔๑๘] สมัยนั้น ภิกษุผู้เตรียมจะไปไม่เก็บเครื่องไม้ เครื่องดิน เปิดประตู
หน้าต่างทิ้งไว้ ไม่มอบหมายเสนาสนะ แล้วหลีกไป เครื่องไม้ เครื่องดิน เสียหาย
เสนาสนะไม่มีใครรักษา บรรดาภิกษุที่เป็นผู้มักน้อย ... ต่างก็เพ่งโทษ ติเตียน
โพนทะนาว่าไฉนภิกษุผู้เตรียมจะไป จึงไม่เก็บเครื่องไม้ เครื่องดิน เปิดประตูหน้าต่าง
ทิ้งไว้ ไม่มอบหมายเสนาสนะ แล้วหลีกไป เครื่องไม้ เครื่องดินเสียหาย เสนาสนะ
ไม่มีใครรักษา จึงกราบทูลเรื่องนั้น แด่พระผู้มีพระภาค
พระผู้มีพระภาคทรงสอบถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ข่าวว่า ... จริงหรือ
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า จริง พระพุทธเจ้าข้า
พระผู้มีพระภาค ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล เราจักบัญญัติวัตรแก่ภิกษุผู้เตรียมจะไป โดยประการ
ที่ภิกษุผู้เตรียมจะไปพึงประพฤติเรียบร้อย ฯ
เตน โข ปน สมเยน คมิกา ภิกฺขู ทารุภณฺฑํ
มตฺติกาภณฺฑํ อปฺปฏิสาเมตฺวา ทฺวารวาตปานํ วิวริตฺวา เสนาสนํ
อนาปุจฺฉา ปกฺกมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena gamikā bhikkhū dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṁ vivaritvā senāsanaṁ anāpucchā pakkamanti.
อ้างอิงพุทธชยันตี 5.344
ทารุภณฺฑํ มตฺติกาภณฺฑํ นสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ nassati.
เสนาสนํ อคุตฺตํ ภวติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Senāsanaṁ aguttaṁ hoti.
เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
กถํ หิ นาม คมิกา ภิกฺขู
ทารุภณฺฑํ มตฺติกาภณฺฑํ อปฺปฏิสาเมตฺวา ทฺวารวาตปานํ วิวริตฺวา
เสนาสนํ อนาปุจฺฉา ปกฺกมิสฺสนฺติ✎ ร่าง
“kathañhi nāma gamikā bhikkhū dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṁ vivaritvā senāsanaṁ anāpucchā pakkamissanti.
ทารุภณฺฑํ มตฺติกาภณฺฑํ
นสฺสติ✎ ร่าง
Dārubhaṇḍaṁ mattikābhaṇḍaṁ nassati.
เสนาสนํ อคุตฺตํ ภวตีติ ฯ✎ ร่าง
Senāsanaṁ aguttaṁ hotī”ti.
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
สจฺจํ กิร ภิกฺขเว ฯเปฯ✎ ร่าง
“saccaṁ kira, bhikkhave …pe…
สจฺจํ
ภควาติ ฯเปฯ✎ ร่าง
“saccaṁ, bhagavā”ti …pe…
วิครหิตฺวา✎ ร่าง
vigarahitvā …pe…
ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
เตนหิ ภิกฺขเว คมิกานํ ภิกฺขูนํ วตฺตํ ปญฺญาเปสฺสามิ ยถา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. โหติ ฯ
คมิเกหิ ภิกฺขูหิ สมฺมา วตฺติตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, bhikkhave, gamikānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ paññapessāmi yathā gamikehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṁ.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.223 · ฉัฏฐสังคายนา 90.354 · พุทธชยันตี 5.346