เนื้อความทั้งข้อ
[๕๒๐] ครั้งนั้นภิกษุณีเหล่านั้นได้กล่าวกะพระมหาปชาบดีโคตมีว่า พระ
แม่เจ้ายังไม่ได้อุปสมบท แต่พวกดิฉันอุปสมบทแล้ว เพราะพระผู้มีพระภาคทรง
บัญญัติไว้อย่างนี้ว่า ภิกษุทั้งหลายพึงให้อุปสมบทภิกษุณี ลำดับนั้น พระมหาปชา-
*บดีโคตมีเข้าไปหาท่านพระอานนท์ อภิวาทแล้วได้ยืน ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง แล้ว
กล่าวว่า ท่านพระอานนท์ ภิกษุณีเหล่านั้นพูดกะดิฉันอย่างนี้ว่า พระแม่เจ้ายังไม่
ได้อุปสมบท แต่พวกดิฉันอุปสมบทแล้ว เพราะพระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติไว้อย่าง
นี้ว่า ภิกษุทั้งหลายพึงให้อุปสมบทภิกษุณี ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์ เข้าไปเฝ้า
พระผู้มีพระภาค ถวายบังคมนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง แล้วกราบทูลว่า พระพุทธ-
*เจ้าข้า พระมหาปชาบดีโคตมีกล่าวอย่างนี้ว่า ท่านพระอานนท์ ภิกษุณีพวกนี้พูด
กะดิฉันอย่างนี้ว่า พระแม่เจ้ายังไม่ได้อุปสมบท แต่พวกดิฉันอุปสมบทแล้ว เพราะ
พระผู้มีพระภาคทรงบัญญัติไว้อย่างนี้ว่า ภิกษุทั้งหลายพึงให้อุปสมบทภิกษุณี พระ
ผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรอานนท์ พระมหาปชาบดีโคตมี รับครุธรรม ๘ ประการ
แล้วในกาลใด พระนางชื่อว่าอุปสมบทแล้วในกาลนั้นทีเดียว ฯ
อถโข ตา ภิกฺขุนิโย มหาปชาปตึ โคตมึ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho tā bhikkhuniyo mahāpajāpatiṁ gotamiṁ etadavocuṁ—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 90.421 · พุทธชยันตี 5.478
อยฺยา อนุปสมฺปนฺนา มยญฺจมฺหา ๑- อุปสมฺปนฺนา✎ ร่าง
“ayyā anupasampannā, mayañcamhā upasampannā;
เอวํ หิ
ภควตา ปญฺญตฺตํ ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนิโย อุปสมฺปาเทตพฺพาติ ฯ✎ ร่าง
evañhi bhagavatā paññattaṁ bhikkhūhi bhikkhuniyo upasampādetabbā”ti.
อถโข มหาปชาปตี โคตมี เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho mahāpajāpati gotamī yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
เอกมนฺตํ ฐิตา โข มหาปชาปตี โคตมี อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhitā kho mahāpajāpati gotamī āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—
อิมา มํ ภนฺเต อานนฺท ภิกฺขุนิโย เอวมาหํสุ✎ ร่าง
“imā maṁ, bhante ānanda, bhikkhuniyo evamāhaṁsu—
อยฺยา
อนุปสมฺปนฺนา มยญฺจมฺหา อุปสมฺปนฺนา✎ ร่าง
‘ayyā anupasampannā, mayañcamhā upasampannā;
เอวํ หิ ภควตา ปญฺญตฺตํ
ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนิโย อุปสมฺปาเทตพฺพาติ ฯ✎ ร่าง
evañhi bhagavatā paññattaṁ bhikkhūhi bhikkhuniyo upasampādetabbā’”ti.
อถโข อายสฺมา อานนฺโท
เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.329
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. รา. มยมฺหา ฯ
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca—
มหาปชาปตี ภนฺเต โคตมี เอวมาห✎ ร่าง
“mahāpajāpati, bhante, gotamī evamāha—
อิมา
มํ ภนฺเต อานนฺท ภิกฺขุนิโย เอวมาหํสุ✎ ร่าง
‘imā maṁ, bhante ānanda, bhikkhuniyo evamāhaṁsu—
อยฺยา อนุปสมฺปนฺนา
มยญฺจมฺหา อุปสมฺปนฺนา✎ ร่าง
ayyā anupasampannā, mayañcamhā upasampannā;
เอวํ หิ ภควตา ปญฺญตฺตํ ภิกฺขูหิ
ภิกฺขุนิโย อุปสมฺปาเทตพฺพาติ ฯ✎ ร่าง
evañhi bhagavatā paññattaṁ bhikkhūhi bhikkhuniyo upasampādetabbā’”ti.
ยทคฺเคน อานนฺท มหาปชาปติยา
โคตมิยา อฏฺฐ ครุธมฺมา ปฏิคฺคหิตา ตเทวสฺสา ๑- อุปสมฺปนฺนาติ ฯ✎ ร่าง
“Yadaggena, ānanda, mahāpajāpatiyā gotamiyā aṭṭha garudhammā paṭiggahitā, tadeva sā upasampannā”ti.