‹ กลับ
เรื่องนายบ้านชื่อมณีจูฬกะ
เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒ · ข้อ 637 · วิ.จุล.๒. ๗/๗๗๖๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๖๓๗] ท่านทั้งหลาย สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่เวฬุวัน วิหาร อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต เขตพระนครราชคฤห์ ครั้งนั้น ชนทั้งหลายนั่งประชุมกันในราชบริษัท ภายในราชสำนัก ได้ยกถ้อยคำนี้ขึ้นสนทนา ในระหว่างว่า ทองและเงินย่อมควรแก่พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร พระสมณะ เชื้อสายพระศากยบุตรย่อมยินดีทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร ย่อมรับทองและเงิน ก็คราวนั้น นายบ้านชื่อมณีจูฬกะ นั่งอยู่ในบริษัทนั้นด้วย เขาได้กล่าวกะบริษัทนั้นว่า นาย พวกท่านอย่าได้พูดอย่างนั้น ทองและเงินไม่ควร แก่พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรไม่ยินดี ทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรไม่รับทองและเงิน พระสมณะเชื้อ สายพระศากยบุตรมีแก้วและทองอันวางเสียแล้ว ปราศจากทองและเงิน นายบ้าน ชื่อมณีจูฬกะสามารถชี้แจงให้บริษัทนั้นเข้าใจ ครั้นแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถวายบังคมนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง แล้วกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า พระพุทธ- *เจ้าข้า ชนทั้งหลายนั่งประชุมกันในราชบริษัทภายในราชสำนัก ได้ยกถ้อยคำนี้ ขึ้นสนทนาในระหว่างว่า ทองและเงินควรแก่พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรยินดีทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากย- *บุตรรับทองและเงิน เมื่อชนทั้งหลายพูดอย่างนี้แล้ว ข้าพระพุทธเจ้าได้พูดกะบริษัท นั้นว่า นาย พวกท่านอย่าได้พูดเช่นนี้ ทองและเงินไม่ควรแก่พระสมณะเชื้อสาย พระศากยบุตร พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรไม่ยินดีทองและเงิน พระสมณะ เชื้อสายพระศากยบุตรไม่รับทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรมีแก้ว และทองอันวางเสียแล้ว ปราศจากทองและเงิน ข้าพระพุทธเจ้าสามารถชี้แจงให้ บริษัทนั้นเข้าใจได้ เมื่อข้าพระพุทธเจ้าพยากรณ์อย่างนี้ ชื่อว่ากล่าวคล้อยตามพระ- *ผู้มีพระภาค ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพระภาคด้วยคำเท็จ ชื่อว่าพยากรณ์ธรรมอัน สมควรแก่ธรรม และสหธรรมิกบางรูป ผู้กล่าวตามวาทะ ย่อมไม่ถึงฐานะที่ควร ติเตียนหรือ พระพุทธเจ้าข้า พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เอาละ นายบ้าน เธอพยากรณ์อย่างนี้ชื่อว่า กล่าวคล้อยตามเรา ชื่อว่าไม่กล่าวตู่เราด้วยคำเท็จ ชื่อว่า พยากรณ์ธรรมสมควรแก่ ธรรม และสหธรรมิกบางรูปผู้กล่าวตามวาทะย่อมไม่ถึงฐานะที่ควรติเตียน ดูกร นายบ้าน ทองและเงินไม่ควรแก่สมณะเชื้อสายพระศากยบุตรโดยแท้ สมณะ เชื้อสายพระศากยบุตรไม่ยินดีทองและเงิน สมณะเชื้อสายพระศากยบุตรไม่รับทอง และเงิน สมณะเชื้อสายพระศากยบุตรมีแก้วและทองอันวางเสียแล้ว ปราศจาก ทองและเงิน ทองและเงินควรแก่ผู้ใด แม้กามคุณทั้งห้าก็ควรแก่ผู้นั้น กามคุณ ทั้งห้าควรแก่ผู้ใด เธอพึงจำผู้นั้นไว้โดยส่วนเดียวว่า มีปกติมิใช่สมณะ มีปกติมิใช่ เชื้อสายพระศากยบุตร เราจะกล่าวอย่างนี้ว่า ผู้ต้องการหญ้า พึงแสวงหาหญ้า ผู้ต้องการไม้ พึงแสวงหาไม้ ผู้ต้องการเกวียน พึงแสวงหาเกวียน ผู้ต้องการบุรุษ พึงแสวงหาบุรุษ แต่เราไม่กล่าวโดยปริยายไรๆ ว่า สมณะพึงยินดี พึงแสวงหา ทองและเงิน ข้าพเจ้าผู้มีวาทะอย่างนี้ กล่าวสิ่งไม่เป็นธรรม ว่าไม่เป็นธรรม สิ่งเป็นธรรม ว่าเป็นธรรม สิ่งไม่เป็นวินัย ว่าไม่เป็นวินัย สิ่งเป็นวินัย ว่าเป็นวินัย เขาหาว่า ด่า บริภาษอุบาสกอุบาสิกา ผู้มีศรัทธาเลื่อมใสทำให้ไม่เลื่อมใส
เทียบรายประโยค (43 ประโยค)
pli-tv-kd22:1.4.1 #
เอกมิทํ อาวุโส สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ✎ ร่าง
Ekamidaṁ, āvuso, samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.401 · พุทธชยันตี 5.572
pli-tv-kd22:1.4.2 #
เตน โข ปน ๕- สมเยน ราชนฺเตปุเร ราชปริสายํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. ราคโทสปริกฺกิลิฏฺฐา ฯ ๓ อิโต ปรํ น@วิโรจนฺติ เต สทาติปิ ปาโฐ วิชฺชติ ฯ ๔ ม. ยุ. มคา ฯ ๕ ยุ. ปนาวุโส ฯ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรา กถา อุทปาทิ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena rājantepure rājaparisāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarakathā udapādi—
pli-tv-kd22:1.4.3 #
กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
‘kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.4 #
สาทิยนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.5 #
ปฏิคฺคณฺหนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตนฺติ ฯ✎ ร่าง
paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajatan’ti.
pli-tv-kd22:1.4.6 #
เตน โข ปนาวุโส สมเยน มณิจูฬโก คามณี ตสฺสํ ปริสายํ นิสินฺนโก ๑- โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho panāvuso, samayena maṇicūḷako gāmaṇī tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
pli-tv-kd22:1.4.7 #
อถโข อาวุโส มณิจูฬโก คามณี ตํ ปริสํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho, āvuso, maṇicūḷako gāmaṇī taṁ parisaṁ etadavoca—
pli-tv-kd22:1.4.8 #
มา อยฺยา ๒- เอวํ อวจุตฺถ✎ ร่าง
‘mā, ayyā, evaṁ avacuttha.
pli-tv-kd22:1.4.9 #
น กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
Na kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.10 #
น สาทิยนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.11 #
นปฺปฏิคฺคณฺหนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.12 #
นิกฺขิตฺตมณิสุวณฺณา สมณา สกฺยปุตฺติยา อเปตชาตรูปรชตาติ ฯ✎ ร่าง
nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā’ti.
อ้างอิงPTS 2.297
pli-tv-kd22:1.4.13 #
อสกฺขิ โข อาวุโส มณิจูฬโก คามณี ตํ ปริสํ สญฺญาเปตุํ ฯ✎ ร่าง
Asakkhi kho, āvuso, maṇicūḷako gāmaṇī taṁ parisaṁ saññāpetuṁ.
pli-tv-kd22:1.4.14 #
อถโข อาวุโส มณิจูฬโก คามณี ตํ ปริสํ สญฺญาเปตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, āvuso, maṇicūḷako gāmaṇī taṁ parisaṁ saññāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.403 · ฉัฏฐสังคายนา 90.467
pli-tv-kd22:1.4.15 #
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อาวุโส มณิจูฬโก คามณี ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho, āvuso, maṇicūḷako gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca—
pli-tv-kd22:1.4.16 #
อิธ ภนฺเต ราชนฺเตปุเร ราชปริสายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรา กถา อุทปาทิ✎ ร่าง
‘idha, bhante, rājantepure rājaparisāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarakathā udapādi—
pli-tv-kd22:1.4.17 #
กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.18 #
สาทิยนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.19 #
ปฏิคฺคณฺหนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตนฺติ✎ ร่าง
paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajatanti.
pli-tv-kd22:1.4.20 #
เอวํ วุตฺเต อหํ ภนฺเต ตํ ปริสํ เอตทโวจํ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ parisaṁ etadavocaṁ—
pli-tv-kd22:1.4.21 #
มา อยฺยา ๒- เอวํ อวจุตฺถ✎ ร่าง
mā, ayyā, evaṁ avacuttha.
pli-tv-kd22:1.4.22 #
น กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
Na kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.23 #
น สาทิยนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. นิสินฺโน ฯ ๒ ยุ. อยฺโย ฯ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.24 #
นปฺปฏิคฺคณฺหนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.25 #
นิกฺขิตฺตมณิสุวณฺณา สมณา สกฺยปุตฺติยา อเปตชาตรูปรชตาติ✎ ร่าง
nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatāti.
pli-tv-kd22:1.4.26 #
อสกฺขึ โข อหํ ภนฺเต ตํ ปริสํ สญฺญาเปตุํ✎ ร่าง
Asakkhiṁ kho ahaṁ, bhante, taṁ parisaṁ saññāpetuṁ.
pli-tv-kd22:1.4.27 #
กจฺจาหํ ภนฺเต เอวํ พฺยากรมาโน วุตฺตวาที เจว ภควโต โหมิ น จ ภควนฺตํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขามิ ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ ๑- พฺยากโรมิ น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉตีติ ฯ✎ ร่าง
Kaccāhaṁ, bhante, evaṁ byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhāmi, dhammassa cānudhammaṁ byākaromi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī’ti?
pli-tv-kd22:1.4.28 #
ตคฺฆ ตฺวํ คามณิ เอวํ พฺยากรมาโน วุตฺตวาที เจว เม โหสิ✎ ร่าง
‘Taggha tvaṁ, gāmaṇi, evaṁ byākaramāno vuttavādī ceva me hosi;
pli-tv-kd22:1.4.29 #
น จ มํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขสิ ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรสิ น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉติ✎ ร่าง
na ca maṁ abhūtena abbhācikkhasi, dhammassa cānudhammaṁ byākarosi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati.
pli-tv-kd22:1.4.30 #
น หิ คามณิ กปฺปติ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
Na hi, gāmaṇi, kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.31 #
น สาทิยนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.32 #
นปฺปฏิคฺคณฺหนฺติ สมณา สกฺยปุตฺติยา ชาตรูปรชตํ✎ ร่าง
na paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ;
pli-tv-kd22:1.4.33 #
นิกฺขิตฺตมณิสุวณฺณา สมณา สกฺยปุตฺติยา อเปตชาตรูปรชตา✎ ร่าง
nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā.
pli-tv-kd22:1.4.34 #
ยสฺส โข คามณิ ชาตรูปรชตํ กปฺปติ ปญฺจปิ กามคุณา ตสฺส กปฺปนฺติ✎ ร่าง
Yassa kho, gāmaṇi, jātarūparajataṁ kappati, pañcapi tassa kāmaguṇā kappanti.
pli-tv-kd22:1.4.35 #
ยสฺส ปญฺจ กามคุณา กปฺปนฺติ เอกํเสเนตํ ๔- คามณิ ธาเรยฺยาสิ✎ ร่าง
Yassa pañca kāmaguṇā kappanti ekaṁsenetaṁ, gāmaṇi, dhāreyyāsi—
pli-tv-kd22:1.4.36 #
อสฺสมณธมฺโม อสกฺยปุตฺติยธมฺโมติ✎ ร่าง
assamaṇadhammo asakyaputtiyadhammoti.
pli-tv-kd22:1.4.37 #
อปิจาหํ คามณิ เอวํ วทามิ ติณํ ติณตฺถิเกน ปริเยสิตพฺพํ✎ ร่าง
Api cāhaṁ, gāmaṇi, evaṁ vadāmi tiṇaṁ tiṇatthikena pariyesitabbaṁ;
pli-tv-kd22:1.4.38 #
ทารุํ ๕- ทารุตฺถิเกน ปริเยสิตพฺพํ✎ ร่าง
dāru dārutthikena pariyesitabbaṁ;
pli-tv-kd22:1.4.39 #
สกฏํ สกฏตฺถิเกน ปริเยสิตพฺพํ✎ ร่าง
sakaṭaṁ sakaṭatthikena pariyesitabbaṁ;
pli-tv-kd22:1.4.40 #
ปุริโส ปุริสตฺถิเกน ปริเยสิตพฺโพ✎ ร่าง
puriso purisatthikena pariyesitabbo.
pli-tv-kd22:1.4.41 #
น เตฺววาหํ คามณิ เกนจิ ปริยาเยน ชาตรูปรชตํ สาทิตพฺพํ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. วา อนุธมฺมํ ฯ ๒ ม. เม อโหสิ ฯ ยุ. เมติ นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. ปญฺจปิ@ตสฺส กามคุณา กปฺปนฺติ ฯ ๔ ยุ. เอกํเสน ฯ ๕ ม. ทารู ฯ ปริเยสิตพฺพนฺติ วทามีติ✎ ร่าง
Na tvevāhaṁ, gāmaṇi, kenaci pariyāyena jātarūparajataṁ sāditabbaṁ pariyesitabbanti vadāmī’ti.
pli-tv-kd22:1.4.42 #
เอวํวาที กิราหํ อายสฺมนฺเต อุปาสเก สทฺเธ ปสนฺเน อกฺโกสามิ ปริภาสามิ อปฺปสาทํ กโรมิ✎ ร่าง
Evaṁvādī kirāhaṁ āyasmante upāsake saddhe pasanne akkosāmi, paribhāsāmi, appasādaṁ karomi;
pli-tv-kd22:1.4.43 #
โยหํ อธมฺมํ อธมฺโมติ วทามิ ธมฺมํ ธมฺโมติ วทามิ อวินยํ อวินโยติ วทามิ วินยํ วินโยติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
yohaṁ adhammaṁ adhammoti vadāmi, dhammaṁ dhammoti vadāmi, avinayaṁ avinayoti vadāmi, vinayaṁ vinayoti vadāmi.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน