เนื้อความทั้งข้อ
[๑๒๒๐] อุ. การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมมีเท่าไรหนอแล พระพุทธเจ้าข้า?
พ. ดูกรอุบาลี การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรมนี้มี ๕ อย่าง. ๕ อย่างอะไรบ้าง?
ดูกรอุบาลี ภิกษุในธรรมวินัยนี้
๑. ชี้แจงอธรรมว่าเป็นธรรม
๒. ชี้แจงธรรมว่าเป็นอธรรม
๓. ชี้แจงอวินัยว่าเป็นวินัย
๔. ชี้แจงวินัยว่าเป็นอวินัย
๕. บัญญัติข้อที่พระพุทธเจ้าไม่ได้ทรงบัญญัติ ถอนข้อที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติแล้วเสีย
ดูกรอุบาลี การชี้แจงวินัยที่ไม่เป็นธรรม ๕ อย่าง นี้แล.
ดูกรอุบาลี การชี้แจงวินัยที่เป็นธรรมนี้มี ๕ อย่าง. ๕ อย่าง อะไรบ้าง?
ดูกรอุบาลี ภิกษุในธรรมวินัยนี้
๑. ชี้แจงอธรรมว่าเป็นอธรรม
๒. ชี้แจงธรรมว่าเป็นธรรม
๓. ชี้แจงอวินัยว่าเป็นอวินัย
๔. ชี้แจงวินัยว่าเป็นวินัย
๕. ไม่บัญญัติสิ่งที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงบัญญัติ ไม่ถอนสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติแล้ว
ดูกรอุบาลี การชี้แจงวินัยที่เป็นธรรม ๕ อย่าง นี้แล.
กติ นุ โข ภนฺเต อธมฺมิกา วินยพฺยากรณาติ ฯ✎ ร่าง
“Kati nu kho, bhante, adhammikā vinayabyākaraṇā”ti?
ปญฺจิเม อุปาลิ อธมฺมิกา วินยพฺยากรณา ฯ✎ ร่าง
“Pañcime, upāli, adhammikā vinayabyākaraṇā.
อ้างอิงสยามรัฐ 8.504 · ฉัฏฐสังคายนา 91.377
กตเม ปญฺจ ฯ✎ ร่าง
Katame pañca?
อิธุปาลิ ภิกฺขุ อธมฺมํ ธมฺโมติ ปริณาเมติ ธมฺมํ อธมฺโมติ
ปริณาเมติ อวินยํ วินโยติ ปริณาเมติ นินยํ อวินโยติ
ปริณาเมติ อปฺปญฺญตฺตํ ปญฺญาเปติ ปญฺญตฺตํ สมุจฺฉินฺทติ ฯ✎ ร่าง
Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ dhammoti pariṇāmeti, dhammaṁ adhammoti pariṇāmeti, avinayaṁ vinayoti pariṇāmeti, vinayaṁ avinayoti pariṇāmeti, apaññattaṁ paññāpeti, paññattaṁ samucchindati—
อิเม โข อุปาลิ ปญฺจ อธมฺมิกา วินยพฺยากรณา ฯ✎ ร่าง
ime kho, upāli, pañca adhammikā vinayabyākaraṇā.
ปญฺจิเม
อุปาลิ ธมฺมิกา วินยพฺยากรณา ฯ✎ ร่าง
Pañcime, upāli, dhammikā vinayabyākaraṇā.
กตเม ปญฺจ ฯ✎ ร่าง
Katame pañca?
อิธุปาลิ
ภิกฺขุ อธมฺมํ อธมฺโมติ ปริณาเมติ ธมฺมํ ธมฺโมติ ปริณาเมติ
อวินยํ อวินโยติ ปริณาเมติ วินยํ วินโยติ ปริณาเมติ
อปฺปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปติ ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทติ ฯ✎ ร่าง
Idhupāli, bhikkhu adhammaṁ adhammoti pariṇāmeti, dhammaṁ dhammoti pariṇāmeti, avinayaṁ avinayoti pariṇāmeti, vinayaṁ vinayoti pariṇāmeti, apaññattaṁ na paññapeti, paññattaṁ na samucchindati—
อิเม
โข อุปาลิ ปญฺจ ธมฺมิกา วินยพฺยากรณาติ ฯ✎ ร่าง
ime kho, upāli, pañca dhammikā vinayabyākaraṇā”ti.