เนื้อความทั้งข้อ
[๘๗๘] ถามว่า เพราะปัจจัย คือ วิวาทาธิกรณ์ ต้องอาบัติเท่าไร?
ตอบว่า เพราะปัจจัย คือวิวาทาธิกรณ์ ต้องอาบัติ ๒ คือ
๑. ด่าอุปสัมบัน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
๒. ด่าอนุปสัมบัน ต้องอาบัติทุกกฏ.
เพราะปัจจัย คือ วิวาทาธิกรณ์ ต้องอาบัติ ๒ เหล่านี้.
ถามว่า อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติเท่าไร บรรดาวิบัติ ๔? ... ระงับด้วยสมถะเท่าไร
บรรดาสมถะ ๗?
ตอบว่า อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติหนึ่ง บรรดาวิบัติ ๔ คืออาจารวิบัติ.
สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๒ บรรดากองอาบัติ ๗ คือ บางทีด้วยกองอาบัติปาจิตตีย์
บางทีด้วยกองอาบัติทุกกฏ.
เกิดด้วยสมุฏฐาน ๓ บรรดาสมุฏฐานอาบัติ ๖ คือ บางทีเกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา ๑
บางทีเกิดแต่วาจากับจิต มิใช่กาย ๑ บางทีเกิดแต่กาย วาจา และจิต ๑.
จัดเป็นอาปัตตาธิกรณ์ บรรดาอธิกรณ์ ๔
ระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ บางทีด้วยสัมมุขาวินัย ๑ ด้วยปฏิญญาตกรณะ ๑
บางทีด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะ ๑.
วิวาทาธิกรณปจฺจยา กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Vivādādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati?
วิวาทาธิกรณปจฺจยา เทฺว อาปตฺติโย อาปชฺชติ✎ ร่าง
Vivādādhikaraṇapaccayā dve āpattiyo āpajjati—
อุปสมฺปนฺนํ
โอมสติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
upasampannaṁ omasati, āpatti pācittiyassa;
อนุปสมฺปนฺนํ โอมสติ อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
anupasampannaṁ omasati, āpatti dukkaṭassa—
วิวาทาธิกรณปจฺจยา อิมา เทฺว อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
vivādādhikaraṇapaccayā imā dve āpattiyo āpajjati.
ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กติ วิปตฺติโย ภชนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ kati vipattiyo bhajanti …pe…
อ้างอิงPTS 5.100 · สยามรัฐ 8.256
สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammanti?
ตา อาปตฺติโย
จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ เอกํ วิปตฺตึ ภชนฺติ✎ ร่าง
Tā āpattiyo catunnaṁ vipattīnaṁ ekaṁ vipattiṁ bhajanti—
อาจารวิปตฺตึ ฯ✎ ร่าง
ācāravipattiṁ.
สตฺตนฺนํ
อาปตฺติกฺขนฺธานํ ทฺวีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา✎ ร่าง
Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ dvīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā—
สิยา
ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ทุกฺกฏาปตฺติกฺขนฺเธน ฯ✎ ร่าง
siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena.
ฉนฺนํ
อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ✎ ร่าง
Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti—
สิยา กายโต
จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐหนฺติ น วาจโต✎ ร่าง
siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti, na vācato;
สิยา วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐหนฺติ น กายโต✎ ร่าง
siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhanti, na kāyato;
สิยา กายโต จ วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐหนฺติ ฯ✎ ร่าง
siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti.
จตุนฺนํ อธิกรณานํ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ✎ ร่าง
Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ, āpattādhikaraṇaṁ.
สตฺตนฺนํ
สมถานํ ตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ✎ ร่าง
Sattannaṁ samathānaṁ tīhi samathehi sammanti—
สิยา สมฺมุขาวินเยน จ
ปฏิญฺญาตกรเณน จ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ✎ ร่าง
siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.