เสยฺยถาปิ มหาราช ปุริโส อิณํ อาทาย กมฺมนฺเต ปโยเชยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, puriso iṇaṁ ādāya kammante payojeyya.
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงกู้หนี้ไปประกอบการงาน🤖 AI จับคู่
Suppose a man who has gotten into debt were to apply himself to work,
อ้างอิงPTS 1.72 · สยามรัฐ 9.96 · ฉัฏฐสังคายนา 1.64 · พุทธชยันตี 7.126
ตสฺส เต กมฺมนฺตา ๑- สมิชฺเฌยฺยุํ✎ ร่าง
Tassa te kammantā samijjheyyuṁ.
การงาน
ของเขาจะพึงสำเร็จผล🤖 AI จับคู่
and his efforts proved successful.
โส ยานิ จ โปราณานิ อิณมูลานิ
ตานิ จ พฺยนฺตีกเรยฺย สิยา จสฺส ๒- อุตฺตรึ อวสิฏฺฐํ ทารภรณาย✎ ร่าง
So yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ kareyya, siyā cassa uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāya.
เขาจะพึงใช้หนี้ที่เป็นต้นทุนเดิมให้หมดสิ้น และทรัพย์ที่เป็นกำไรของเขา
จะพึงมีเหลืออยู่สำหรับเลี้ยงภริยา🤖 AI จับคู่
He would pay off the original loan and have enough left over to support his partner.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
เขาพึงมีความคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Thinking about this,
อหํ โข ปุพฺเพ อิณมาทาย กมฺมนฺเต ปโยเชสึ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho pubbe iṇaṁ ādāya kammante payojesiṁ.
ตสฺส เม เต กมฺมนฺตา สมิชฺฌึสุ✎ ร่าง
Tassa me te kammantā samijjhiṁsu.
โสหํ ยานิ จ โปราณานิ อิณมูลานิ
ตานิ จ พฺยนฺตีอกาสึ อตฺถิ จ เม อุตฺตรึ อวสิฏฺฐํ ทารภรณายาติ ฯ✎ ร่าง
Sohaṁ yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ akāsiṁ, atthi ca me uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāyā’ti.
โส ตโตนิทานํ ลเภถ ปาโมชฺชํ อธิคจฺเฉยฺย ๓- โสมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
เขาจะพึงได้ความปราโมทย์ ถึงความ
โสมนัส มีความไม่มีหนี้นั้นเป็นเหตุ ฉันใด🤖 AI จับคู่
he’d be filled with joy and happiness.
เสยฺยถาปิ มหาราช ปุริโส อาพาธิโก อสฺส ทุกฺขิโต
พาฬฺหคิลาโน ภตฺตญฺจสฺส นจฺฉาเทยฺย น จสฺส กาเย พลมตฺตา ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno; bhattañcassa nacchādeyya, na cassa kāye balamattā.
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงเป็นผู้มีอาพาธถึงความลำบาก เจ็บหนัก
บริโภคอาหารไม่ได้ และไม่มีกำลังกาย🤖 AI จับคู่
Suppose there was a person who was sick, suffering, gravely ill. They’d lose their appetite and get physically weak.
โส อปเรน สมเยน ตมฺหา อาพาธา มุจฺเจยฺย ภตฺตญฺจสฺส ฉาเทยฺย
สิยา จสฺส กาเย พลมตฺตา✎ ร่าง
So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya; bhattaṁ cassa chādeyya, siyā cassa kāye balamattā.
สมัยต่อมา เขาพึงหายจากอาพาธนั้น บริโภคอาหารได้
และมีกำลังกาย🤖 AI จับคู่
But after some time they’d recover from that illness, and regain their appetite and their strength.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
เขาจะพึงคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Thinking about this,
อหํ โข ปุพฺเพ อาพาธิโก
อโหสึ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน✎ ร่าง
‘ahaṁ kho pubbe ābādhiko ahosiṁ dukkhito bāḷhagilāno;
ภตฺตญฺจ เม น ฉาเทสิ น จ เม อาสิ
กาเย พลมตฺตา✎ ร่าง
bhattañca me nacchādesi, na ca me āsi kāye balamattā.
โสมฺหิ เอตรหิ ตมฺหา อาพาธา มุตฺโต ก✎ ร่าง
Somhi etarahi tamhā ābādhā mutto;
ตฺตญฺจ เม
ฉาเทติ อตฺถิ จ เม กาเย พลมตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
bhattañca me chādeti, atthi ca me kāye balamattā’ti.
โส ตโตนิทานํ ลเภถ ปาโมชฺชํ
อธิคจฺเฉยฺย โสมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
เขาจะพึงได้ความปราโมทย์ ถึงความโสมนัส มีความไม่มีโรคนั้น
เป็นเหตุ ฉันใด🤖 AI จับคู่
they’d be filled with joy and happiness.
เสยฺยถาปิ มหาราช ปุริโส พนฺธนาคาเร พนฺโธ อสฺส✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, puriso bandhanāgāre baddho assa.
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงถูกจำอยู่ในเรือนจำ🤖 AI จับคู่
Suppose a person was imprisoned in a jail.
อ้างอิงสยามรัฐ 9.97
โส อปเรน สมเยน ตมฺหา พนฺธนา มุจฺเจยฺย โสตฺถินา อพฺภเยน น
จสฺส กิญฺจิ โภคานํ วโย✎ ร่าง
So aparena samayena tamhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abbhayena, na cassa kiñci bhogānaṁ vayo.
สมัยต่อมา เขาพึงพ้นจาก
เรือนจำนั้นโดยสวัสดีไม่มีภัย ไม่ต้องเสียทรัพย์อะไรๆ เลย🤖 AI จับคู่
But after some time they were released from jail, safe and sound, with no loss of wealth.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
เขาจะพึงคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Thinking about this,
—
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
freed mind …
อหํ โข ปุพฺเพ พนฺธนาคาเร
พนฺโธ อโหสึ โสมฺหิ เอตรหิ ตมฺหา พนฺธนา มุตฺโต โสตฺถินา อพฺภเยน✎ ร่าง
‘ahaṁ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosiṁ, somhi etarahi tamhā bandhanāgārā mutto sotthinā abbhayena.
นตฺถิ จ เม กิญฺจิ โภคานํ วโยติ ฯ✎ ร่าง
Natthi ca me kiñci bhogānaṁ vayo’ti.
โส ตโตนิทานํ ลเภถ ปาโมชฺชํ
อธิคจฺเฉยฺย โสมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
เขาจะพึงได้ความปราโมทย์ ถึงความโสมนัส มีการพ้นจากเรือนจำ
นั้นเป็นเหตุ ฉันใด🤖 AI จับคู่
they’d be filled with joy and happiness.
เสยฺยถาปิ มหาราช ปุริโส ทาโส อสฺส อนตฺตาธีโน
ปราธีโน น เยนกามํคโม✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, puriso dāso assa anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงเป็นทาส ไม่ได้พึ่งตัวเอง พึ่งผู้อื่น ไปไหน
ตามความพอใจไม่ได้🤖 AI จับคู่
Suppose a person was a bondservant. They would not be their own master, but indentured to another, unable to go where they wish.
อ้างอิงPTS 1.73
โส อปเรน สมเยน ตมฺหา ทาสพฺยา มุจฺเจยฺย
อตฺตาธีโน อปราธีโน ภุชิสฺโส เยนกามํคโม✎ ร่าง
So aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo.
สมัยต่อมา เขาพึงพ้นจากความเป็นทาสนั้น พึ่งตัวเอง ไม่ต้องพึ่งผู้อื่น
เป็นไทยแก่ตัว ไปไหนได้ตามความพอใจ🤖 AI จับคู่
But after some time they’d be freed from servitude. They would be their own master, not indentured to another, a freeman able to go where they wish.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
เขาจะพึงมีความคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Thinking about this,
อหํ โข
ปุพฺเพ ทาโส อโหสึ อนตฺตาธีโน ปราธีโน น เยนกามํคโม✎ ร่าง
‘ahaṁ kho pubbe dāso ahosiṁ anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
โสมฺหิ
เอตรหิ ตมฺหา ทาสพฺยา มุตฺโต อตฺตาธีโน อปราธีโน ภุชิสฺโส
เยนกามํคโมติ✎ ร่าง
Somhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo’ti.
โส ตโตนิทานํ ลเภถ ปาโมชฺชํ อธิคจฺเฉยฺย โสมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
เขาจะพึงได้
ความปราโมทย์ ถึงความโสมนัส มีความเป็นไทยแก่ตัวนั้นเป็นเหตุ ฉันใด🤖 AI จับคู่
they’d be filled with joy and happiness.
เสยฺยถาปิ มหาราช ปุริโส สธโน สโภโค กนฺตารํ
อทฺธานมคฺคํ ปฏิปชฺเชยฺย ทุพฺภิกฺขํ สปฺปฏิภยํ✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjeyya dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนบุรุษ มีทรัพย์ มีโภคสมบัติ พึงเดินทางไกลกันดาร
หาอาหารได้ยาก มีภัยเฉพาะหน้า🤖 AI จับคู่
Suppose there was a person with wealth and property who was traveling along a desert road, which was perilous, with nothing to eat.
อ้างอิงพุทธชยันตี 7.128
โส อปเรน สมเยน
ตํ กนฺตารํ นิตฺถเรยฺย โสตฺถินา คามนฺตํ อนุปาปุเณยฺย เขมํ อปฺปฏิภยํ✎ ร่าง
So aparena samayena taṁ kantāraṁ nitthareyya sotthinā, gāmantaṁ anupāpuṇeyya khemaṁ appaṭibhayaṁ.
สมัยต่อมา เขาพึงข้ามพ้นทางกันดารนั้นได้ บรรลุถึงหมู่บ้าน
อันเกษมปลอดภัยโดยสวัสดี🤖 AI จับคู่
But after some time they crossed over the desert safely, arriving within a village, a sanctuary free of peril.
ตสฺส เอวมสฺส✎ ร่าง
Tassa evamassa:
เขาจะพึงมีความคิดเห็นอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
Thinking about this,
อหํ โข ปุพฺเพ สธโน สโภโค กนฺตารํ อทฺธานมคฺคํ
ปฏิปชฺชึ ทุพฺภิกฺขํ สปฺปฏิภยํ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjiṁ dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
โสมฺหิ เอตรหิ ตํ กนฺตารํ นิตฺถิณฺโณ
โสตฺถินา คามนฺตํ อนุปฺปตฺโต เขมํ อปฺปฏิภยนฺติ✎ ร่าง
Somhi etarahi taṁ kantāraṁ nitthiṇṇo sotthinā, gāmantaṁ anuppatto khemaṁ appaṭibhayan’ti.
โส ตโตนิทานํ
ลเภถ ปาโมชฺชํ อธิคจฺเฉยฺย โสมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
เขาจะพึงได้ความปราโมทย์ ถึงความ
โสมนัส มีภูมิสถานอันเกษมนั้นเป็นเหตุ ฉันใด🤖 AI จับคู่
they’d be filled with joy and happiness.
เอวเมว โข มหาราช ภิกฺขุ
ยถาอิณํ ยถาโรคํ ยถาพนฺธนาคารํ ยถาทาสพฺยํ ยถากนฺตารทฺธานมคฺคํ
เอวํ อิเม ปญฺจ นีวรเณ อปฺปหีเน อตฺตนิ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu yathā iṇaṁ yathā rogaṁ yathā bandhanāgāraṁ yathā dāsabyaṁ yathā kantāraddhānamaggaṁ, evaṁ ime pañca nīvaraṇe appahīne attani samanupassati.
ดูกรมหาบพิตร ภิกษุพิจารณาเห็นนิวรณ์ ๕ ประการเหล่านี้ที่ยังละไม่ได้ในตนเหมือนหนี้
เหมือนโรค เหมือนเรือนจำ เหมือนความเป็นทาส เหมือนทางไกลกันดาร🤖 AI จับคู่
In the same way, as long as these five hindrances are not given up inside themselves, a mendicant regards them thus as a debt, a disease, a prison, slavery, and a desert crossing.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.65
เสยฺยถาปิ มหาราช ยถาอานณฺยํ ยถาอาโรคฺยํ
ยถาพนฺธนาโมกฺขํ ยถาภุชิสฺสํ ยถาเขมนฺตภูมึ✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, yathā āṇaṇyaṁ yathā ārogyaṁ yathā bandhanāmokkhaṁ yathā bhujissaṁ yathā khemantabhūmiṁ;
และเธอพิจารณา
เห็นนิวรณ์ ๕ ประการที่ละได้แล้วในตน เหมือนความไม่มีหนี้ เหมือนความไม่มีโรค เหมือน
การพ้นจากเรือนจำ เหมือนความเป็นไทยแก่ตน เหมือนภูมิสถานอันเกษม ฉันนั้นแล🤖 AI จับคู่
But when these five hindrances are given up inside themselves, a mendicant regards this as freedom from debt, good health, release from prison, emancipation, and a place of sanctuary at last.
เอวเมว โข
มหาราช ภิกฺขุ อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหีเน อตฺตนิ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
evameva kho, mahārāja, bhikkhu ime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassati.