โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต
อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต
เจโตปริยญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ ฯ✎ ร่าง
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส
อ่อน ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อเจโตปริยญาณ🤖 AI จับคู่
When their mind has become immersed in samādhi like this—purified, bright, flawless, rid of corruptions, pliable, workable, steady, and imperturbable—they project it and extend it toward encompassing the minds of others.
อ้างอิงPTS 1.80 · ฉัฏฐสังคายนา 1.71
โส ปรสตฺตานํ
ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต ปริจฺจ ปชานาติ✎ ร่าง
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
เธอย่อมกำหนดรู้ใจของสัตว์อื่น ของบุคคลอื่นด้วยใจ🤖 AI จับคู่
They understand the minds of other beings and individuals, having encompassed them with their own mind.
สราคํ วา จิตฺตํ
สราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
คือจิตมีราคะ ก็รู้ว่าจิตมีราคะ🤖 AI จับคู่
They understand mind with greed as ‘mind with greed’,
วีตราคํ วา จิตฺตํ วีตราคํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ✎ ร่าง
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิต
ปราศจากราคะ ก็รู้ว่าจิตปราศจากราคะ🤖 AI จับคู่
and mind without greed as ‘mind without greed’.
สโทสํ วา จิตฺตํ สโทสํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
จิตมีโทสะ ก็รู้ว่าจิตมีโทสะ🤖 AI จับคู่
They understand mind with hate …
วีตโทสํ
วา จิตฺตํ วีตโทสํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิตปราศจากโทสะ
ก็รู้ว่าจิตปราศจากโทสะ🤖 AI จับคู่
mind without hate …
สโมหํ วา จิตฺตํ สโมหํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
จิตมีโมหะ ก็รู้ว่าจิตมีโมหะ🤖 AI จับคู่
mind with delusion …
วีตโมหํ วา จิตฺตํ วีตโมหํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิตปราศจากโมหะ ก็รู้ว่าจิตปราศจาก
โมหะ🤖 AI จับคู่
mind without delusion …
สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ สํขิตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
จิตหดหู่ ก็รู้ว่าจิตหดหู่🤖 AI จับคู่
constricted mind …
วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ
วิกฺขิตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิตฟุ้งซ่าน ก็รู้ว่าจิตฟุ้งซ่าน🤖 AI จับคู่
scattered mind …
มหคฺคตํ วา จิตฺตํ มหคฺคตํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ✎ ร่าง
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
จิตเป็นมหรรคต ก็รู้ว่าจิตเป็นมหรรคต🤖 AI จับคู่
expansive mind …
อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ อมหคฺคตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิตไม่เป็นมหรรคต ก็รู้ว่าจิตไม่เป็นมหรรคต🤖 AI จับคู่
unexpansive mind …
สอุตฺตรํ
วา จิตฺตํ สอุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
จิตมีจิตอื่นยิ่งกว่า ก็รู้ว่าจิตมีจิตอื่นยิ่งกว่า🤖 AI จับคู่
mind that is not supreme …
อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ อนุตฺตรํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิต
ไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า ก็รู้ว่าจิตไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า🤖 AI จับคู่
mind that is supreme …
สมาหิตํ วา จิตฺตํ สมาหิตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
จิตเป็นสมาธิ ก็รู้ว่าจิตเป็นสมาธิ🤖 AI จับคู่
immersed mind …
อสมาหิตํ วา จิตฺตํ อสมาหิตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ
วิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ อวิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
หรือจิตไม่เป็นสมาธิ
ก็รู้ว่าจิตไม่เป็นสมาธิ🤖 AI จับคู่
unimmersed mind …
เสยฺยถาปิ มหาราช อิตฺถี วา ปุริโส วา ทหโร
วา ยุวา มณฺฑนกชาติโก อาทาเส วา ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อจฺเฉ
วา อุทกปตฺเต สกํ มุขนิมิตฺตํ ปจฺจเวกฺขมาโน สกณิกํ วา สกณิกนฺติ
ชาเนยฺย อกณิกํ วา อกณิกนฺติ ชาเนยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, mahārāja, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sakaṇikaṁ vā ‘sakaṇikan’ti jāneyya, akaṇikaṁ vā ‘akaṇikan’ti jāneyya;
ดูกรมหาบพิตร เปรียบเหมือนหญิงสาวชายหนุ่มที่ชอบการแต่งตัว เมื่อส่องดูเงาหน้าของตน
ในกระจกอันบริสุทธิ์สะอาด หรือในภาชนะน้ำอันใส หน้ามีไฝ ก็จะพึงรู้ว่าหน้ามีไฝ หรือหน้า
ไม่มีไฝ ก็จะพึงรู้ว่าหน้าไม่มีไฝ ฉันใด🤖 AI จับคู่
Suppose there was a woman or man who was young, youthful, and fond of adornments, and they check their own reflection in a clean bright mirror or a clear bowl of water. If they had a spot they’d know ‘I have a spot,’ and if they had no spots they’d know ‘I have no spots.’
อ้างอิงPTS 1.81 · สยามรัฐ 9.106 · พุทธชยันตี 7.140
เอวเมว โข มหาราช ภิกฺขุ
เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส
มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต เจโตปริยญาณาย จิตฺตํ
อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ✎ ร่าง
evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว
ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส อ่อน ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อม
จิตไปเพื่อเจโตปริยญาณ🤖 AI จับคู่
In the same way, when their mind has become immersed in samādhi like this—purified, bright, flawless, rid of corruptions, pliable, workable, steady, and imperturbable—they project it and extend it toward encompassing the minds of others.
โส ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต
ปริจฺจ ปชานาติ✎ ร่าง
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
They understand the minds of other beings and individuals, having encompassed them with their own mind.
สราคํ วา จิตฺตํ สราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
วีตราคํ
วา จิตฺตํ วีตราคํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
สโทสํ วา จิตฺตํ สโทสํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
วีตโทสํ วา จิตฺตํ วีตโทสํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
สโมหํ วา จิตฺตํ สโมหํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
วีตโมหํ วา จิตฺตํ
วีตโมหํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ สํขิตฺตํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ✎ ร่าง
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ วิกฺขิตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
มหคฺคตํ
วา จิตฺตํ มหคฺคตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ อมหคฺคตํ
จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ สอุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ อนุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
สมาหิตํ วา จิตฺตํ
สมาหิตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
อสมาหิตํ วา จิตฺตํ อสมาหิตํ จิตฺตนฺติ
ปชานาติ✎ ร่าง
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ✎ ร่าง
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
อวิมุตฺตํ วา
จิตฺตํ อวิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
อิทํปิ โข มหาราช สนฺทิฏฺฐิกํ
สามญฺญผลํ ปุริเมหิ สนฺทิฏฺฐิเกหิ สามญฺญผเลหิ อภิกฺกนฺตตรญฺจ
ปณีตตรญฺจ ฯ✎ ร่าง
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
ดูกรมหาบพิตร นี้แหละสามัญผลที่เห็นประจักษ์
ทั้งดียิ่งกว่า ทั้งประณีตกว่าสามัญผลที่เห็นประจักษ์ข้อก่อนๆ🤖 AI จับคู่
This too, great king, is a fruit of the ascetic life that’s apparent in the present life which is better and finer than the former ones.
—
4.3.3.6. Pubbenivāsānussatiñāṇa
4.3.3.6. Recollection of Past Lives