เอวํ วุตฺเต เต พฺราหฺมณา โสณฑณฺฑํ พฺราหฺมณํ
เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, te brāhmaṇā soṇadaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
เมื่อพราหมณ์โสณทัณฑะกล่าวอย่างนี้แล้ว พวกพราหมณ์เหล่านั้นได้กล่าวว่า
ท่านโสณทัณฑะกล่าวชมพระสมณโคดมถึงเพียงนี้ ถึงหากท่านพระโคดมพระองค์นั้นจะประทับ
อยู่ไกลจากที่นี้ตั้งร้อยโยชน์ ก็ควรแท้ที่กุลบุตรผู้มีศรัทธาจะไปเฝ้า แม้จะต้องนำเสบียงไปก็ควร🤖 AI จับคู่
When he had spoken, those brahmins said to him,
อ้างอิงสยามรัฐ 9.150 · พุทธชยันตี 7.234
ยถา โข ภวํ โสณทณฺโฑ สมณสฺส โคตมสฺส วณฺเณ
ภาสติ อิโต เจปิ โส ภวํ โคตโม โยชนสเต วิหรติ อลเมว
สทฺเธน กุลปุตฺเตน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํ อปิ ปุโฏเสนาติ ๑- ฯ✎ ร่าง
“yathā kho bhavaṁ soṇadaṇḍo samaṇassa gotamassa vaṇṇe bhāsati ito cepi so bhavaṁ gotamo yojanasate viharati, alameva saddhena kulaputtena dassanāya upasaṅkamituṁ api puṭosenā”ti.
“According to Soṇadaṇḍa’s praises, if the worthy Gotama were staying within a hundred leagues, it’d be worthwhile for a faithful gentleman to go to see him, even if he had to carry his own provisions in a knapsack.”
เตนหิ
โภ สพฺเพ ว มยํ สมณํ โคตมํ ทสฺสนาย อุปสงฺกมิสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, bho, sabbeva mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmā”ti.
พราหมณ์โสณทัณฑะกล่าวว่า ท่านทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เราทั้งหมดจักไปเฝ้าพระสมณโคดม🤖 AI จับคู่
“Well then, gentlemen, let’s all go to see the ascetic Gotama.”
—
4. Soṇadaṇḍaparivitakka
4. Soṇadaṇḍa Has Second Thoughts
อถโข โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ มหตา พฺราหฺมณคเณน
สทฺธึ เยน คคฺครา โปกฺขรณี เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ yena gaggarā pokkharaṇī tenupasaṅkami.
ลำดับนั้นพราหมณ์โสณทัณฑะพร้อมด้วยคณะพราหมณ์หมู่ใหญ่ ไปถึงสระโบกขรณีคัคครา🤖 AI จับคู่
Then Soṇadaṇḍa together with a large group of brahmins went to see the Buddha.
อ้างอิงPTS 1.118 · สยามรัฐ 9.151 · ฉัฏฐสังคายนา 1.104
อถโข โสณทณฺฑสฺส
พฺราหฺมณสฺส ติโรวนสณฺฑคตสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ✎ ร่าง
Atha kho soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa tirovanasaṇḍagatassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
เมื่อผ่านพ้นราวป่าไปแล้ว ได้เกิดปริวิตกขึ้นอย่างนี้ว่า ถ้าเราจะถามปัญหากะพระสมณโคดม หาก
พระองค์จะพึงตรัสกะเราอย่างนี้ว่า พราหมณ์ ปัญหาข้อนี้ท่านไม่ควรถามอย่างนั้น ที่ถูกควรจะถาม
อย่างนี้ ดังนี้ บริษัทนี้จะพึงดูหมิ่นเราได้ด้วยเหตุนั้นว่า พราหมณ์โสณทัณฑะเป็นคนเขลา
ไม่ฉลาด ไม่อาจถามปัญหาโดยแยบคายกะพระสมณโคดมได้ ผู้ที่ถูกบริษัทดูหมิ่นพึงเสื่อมยศ
ผู้เสื่อมยศก็พึงเสื่อมโภคสมบัติ เพราะได้ยศเราจึงมีโภคสมบัติ🤖 AI จับคู่
But as he reached the far side of the forest, this thought came to mind,
อหญฺเจว โข ปน สมณํ โคตมํ ปญฺหํ ปุจฺเฉยฺยํ✎ ร่าง
“ahañceva kho pana samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ puccheyyaṁ;
“Suppose I was to ask the ascetic Gotama a question.
ตตฺร เจ มํ
สมโณ โคตโม เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
tatra ce maṁ samaṇo gotamo evaṁ vadeyya:
He might say to me:
น โข เอส พฺราหฺมณ ปโญฺห
เอวํ ปุจฺฉิตพฺโพ เอวํ นาเมส พฺราหฺมณ ปโญฺห ปุจฺฉิตพฺโพติ
เตน มํ อยํ ปริสา ปริภเวยฺย✎ ร่าง
‘na kho esa, brāhmaṇa, pañho evaṁ pucchitabbo, evaṁ nāmesa, brāhmaṇa, pañho pucchitabbo’ti, tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya:
‘Brahmin, you shouldn’t ask your question like that. This is how you should ask it.’ And the assembly might disparage me for that:
พาโล โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ
อพฺยตฺโต นาสกฺขิ สมณํ โคตมํ โยนิโส ปญฺหํ ปุจฺฉิตุนฺติ✎ ร่าง
‘bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto, nāsakkhi samaṇaṁ gotamaṁ yoniso pañhaṁ pucchitun’ti.
‘Soṇadaṇḍa is foolish and incompetent. He’s not able to ask the ascetic Gotama a rational question.’
ยํ โข
ปนายํ ปริสา ปริภเวยฺย ยโสปิ ตสฺส หาเยถ✎ ร่าง
Yaṁ kho panāyaṁ parisā paribhaveyya, yasopi tassa hāyetha.
And when you’re disparaged by the assembly, your reputation diminishes.
ยสฺส โข ปน ยโส
หาเยถ โภคาปิ ตสฺส หาเยยฺยุํ✎ ร่าง
Yassa kho pana yaso hāyetha, bhogāpi tassa hāyeyyuṁ.
When your reputation diminishes, your wealth also diminishes.
ยโสลทฺธา โข ปนมฺหากํ โภคา✎ ร่าง
Yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā.
But my wealth relies on my reputation.
มญฺเจว ปน สมโณ โคตโม ปญฺหํ ปุจฺเฉยฺย ตสฺส จาหํ ปญฺหสฺส
เวยฺยากรเณน จิตฺตํ น อาราเธยฺยํ✎ ร่าง
Mamañceva kho pana samaṇo gotamo pañhaṁ puccheyya, tassa cāhaṁ pañhassa veyyākaraṇena cittaṁ na ārādheyyaṁ;
Or if the ascetic Gotama asks me a question, I might not satisfy him with my answer.
ตตฺร เจ มํ สมโณ โคตโม
เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
tatra ce maṁ samaṇo gotamo evaṁ vadeyya:
He might say to me:
น โข เอส พฺราหฺมณ ปโญฺห เอวํ พฺยากาตพฺโพ
เอวํ นาเมส พฺราหฺมณ ปโญฺห พฺยากาตพฺโพติ เตน มํ อยํ ปริสา
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ปุฏํเสนาติ ฯ
ปริภเวยฺย✎ ร่าง
‘na kho esa, brāhmaṇa, pañho evaṁ byākātabbo, evaṁ nāmesa, brāhmaṇa, pañho byākātabbo’ti, tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya:
‘Brahmin, you shouldn’t answer the question like that. This is how you should answer it.’ And the assembly might disparage me for that:
พาโล โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ อพฺยตฺโต นาสกฺขิ
สมณสฺส โคตมสฺส ปญฺหสฺส เวยฺยากรเณน จิตฺตํ อาราเธตุนฺติ✎ ร่าง
‘bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto, nāsakkhi samaṇassa gotamassa pañhassa veyyākaraṇena cittaṁ ārādhetun’ti.
‘Soṇadaṇḍa is foolish and incompetent. He’s not able to satisfy the ascetic Gotama’s mind with his answer.’
ยํ โข ปนายํ ปริสา ปริภเวยฺย ยโสปิ ตสฺส หาเยถ✎ ร่าง
Yaṁ kho panāyaṁ parisā paribhaveyya, yasopi tassa hāyetha.
And when you’re disparaged by the assembly, your reputation diminishes.
ยสฺส โข
ปน ยโส หาเยถ โภคาปิ ตสฺส หาเยยฺยุํ✎ ร่าง
Yassa kho pana yaso hāyetha, bhogāpi tassa hāyeyyuṁ.
When your reputation diminishes, your wealth also diminishes.
ยโสลทฺธา โข ปนมฺหากํ
โภคา✎ ร่าง
Yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā.
But my wealth relies on my reputation.
อหญฺเจว โข ปน เอวํ สมีปคโต สมาโน อทิสฺวา ว
สมณํ โคตมํ นิวตฺเตยฺยํ เตน มํ อยํ ปริสา ปริภเวยฺย✎ ร่าง
Ahañceva kho pana evaṁ samīpagato samāno adisvāva samaṇaṁ gotamaṁ nivatteyyaṁ, tena maṁ ayaṁ parisā paribhaveyya:
On the other hand, if I were to turn back after having come so far without having seen the ascetic Gotama, the assembly might disparage me for that:
พาโล
โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ อพฺยตฺโต มานถทฺโธ ภีโต โน วิสหิ
สมณํ โคตมํ ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํ กถญฺหิ นาม เอวํ สมีปคโต
สมาโน อทิสฺวา สมณํ โคตมํ นิวตฺติสฺสตีติ✎ ร่าง
‘bālo soṇadaṇḍo brāhmaṇo abyatto mānathaddho bhīto ca, no visahati samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ, kathañhi nāma evaṁ samīpagato samāno adisvā samaṇaṁ gotamaṁ nivattissatī’ti.
‘Soṇadaṇḍa is foolish and incompetent. He’s stuck-up and scared. He doesn’t dare to go and see the ascetic Gotama. For how on earth can he turn back after having come so far without having seen the ascetic Gotama!’
ยํ โข ปนายํ ปริสา
ปริภเวยฺย ยโสปิ ตสฺส หาเยถ✎ ร่าง
Yaṁ kho panāyaṁ parisā paribhaveyya, yasopi tassa hāyetha.
And when you’re disparaged by the assembly, your reputation diminishes.
ยสฺส โข ปน ยโส หาเยถ โภคาปิ
ตสฺส หาเยยฺยุํ✎ ร่าง
Yassa kho pana yaso hāyetha, bhogāpi tassa hāyeyyuṁ,
When your reputation diminishes, your wealth also diminishes.
ยโสลทฺธา โข ปนมฺหากํ โภคาติ ฯ✎ ร่าง
yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā”ti.
But my wealth relies on my reputation.”