อถโข โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ
โอนีตปตฺตปาณึ อญฺญตรํ นีจํ อาสนํ คเหตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
ครั้งนั้น พราหมณ์โสณทัณฑะทราบว่าพระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จแล้ว วาง
พระหัตถ์จากบาตรแล้ว จึงถือเอาอาสนะต่ำกว่า นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง🤖 AI จับคู่
When the Buddha had eaten and washed his hand and bowl, Soṇadaṇḍa took a low seat and sat to one side.
อ้างอิงPTS 1.126 · สยามรัฐ 9.161
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
แล้วกราบทูลว่า🤖 AI จับคู่
Seated to one side he said to the Buddha:
อหญฺเจว โข ปน โภ โคตม ปริสคโต สมาโน
อาสนา วุฏฺฐหิตฺวา ภวนฺตํ โคตมํ อภิวาเทยฺยํ เตน มํ สา ปริสา
ปริภเวยฺย✎ ร่าง
“ahañceva kho pana, bho gotama, parisagato samāno āsanā vuṭṭhahitvā bhavantaṁ gotamaṁ abhivādeyyaṁ, tena maṁ sā parisā paribhaveyya.
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ถ้าข้าพระองค์กำลังอยู่ในท่ามกลางบริษัทจะพึงลุกจากอาสนะถวายอภิวาท
พระโคดมผู้เจริญ บริษัทนั้นจะพึงดูหมิ่นข้าพระองค์ด้วยเหตุนั้นได้ ผู้ที่ถูกบริษัทดูหมิ่นพึง
เสื่อมยศ ผู้เสื่อมยศพึงเสื่อมโภคสมบัติ เพราะได้ยศ ข้าพระองค์จึงมีโภคสมบัติ🤖 AI จับคู่
“Worthy Gotama, if, when I have gone to an assembly, I rise from my seat and bow to the Buddha, that assembly might disparage me for that.
ยํ โข ปน สา ปริสา ปริภเวยฺย ยโสปิ ตสฺส หาเยถ✎ ร่าง
Yaṁ kho pana sā parisā paribhaveyya, yasopi tassa hāyetha.
And when you’re disparaged by the assembly, your reputation diminishes.
ยสฺส
โข ปน ยโส หาเยถ โภคาปิ ตสฺส หาเยยฺยุํ✎ ร่าง
Yassa kho pana yaso hāyetha, bhogāpi tassa hāyeyyuṁ.
When your reputation diminishes, your wealth also diminishes.
ยโสลทฺธา โข ปนมฺหากํ
โภคา✎ ร่าง
Yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā.
But my wealth relies on my reputation.
อหญฺเจว โข ปน โก โคตม ปริสคโต สมาโน อญฺชลึ
ปคฺคณฺเหยฺยํ อาสนา เม ตํ ภวํ โคตโม ปจฺจุฏฺฐานํ ธาเรตุ✎ ร่าง
Ahañceva kho pana, bho gotama, parisagato samāno añjaliṁ paggaṇheyyaṁ, āsanā me taṁ bhavaṁ gotamo paccuṭṭhānaṁ dhāretu.
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ถ้าข้าพระองค์กำลังอยู่ในท่ามกลางบริษัทจะพึงประคองอัญชลี ขอพระโคดม
ผู้เจริญจงเข้าพระทัยว่า แทนการลุกจากอาสนะ🤖 AI จับคู่
If, when I have gone to an assembly, I raise my cupped palms, please take it that I have risen from my seat.
อหญฺเจว
โข ปน โภ โคตม ปริสคโต สมาโน เวฏฺฐนํ โอมุญฺเจยฺยํ สิรสา เม
ตํ ภวํ โคตโม อภิวาทนํ ธาเรตุ✎ ร่าง
Ahañceva kho pana, bho gotama, parisagato samāno veṭhanaṁ omuñceyyaṁ, sirasā me taṁ bhavaṁ gotamo abhivādanaṁ dhāretu.
ถ้าข้าพระองค์กำลังอยู่ในท่ามกลางบริษัทจะพึง
เปลื้องผ้าโพกออก ขอพระโคดมผู้เจริญจงเข้าพระทัยว่า แทนการอภิวาทด้วยเศียร🤖 AI จับคู่
And if I undo my turban, please take it that I have bowed.
อหญฺเจว โข ปน โภ โคตม ยานคโต
สมาโน ยานา ปจฺโจโรหิตฺวา ภวนฺตํ โคตมํ อภิวาเทยฺยํ เตน มํ
สา ปริสา ปริภเวยฺย✎ ร่าง
Ahañceva kho pana, bho gotama, yānagato samāno yānā paccorohitvā bhavantaṁ gotamaṁ abhivādeyyaṁ, tena maṁ sā parisā paribhaveyya.
ถ้าข้าพระองค์
กำลังไปในยานจะพึงลงจากยานแล้วถวายอภิวาทพระโคดม บริษัทนั้นจะพึงดูหมิ่นข้าพระองค์
ด้วยเหตุนั้นได้ ผู้ที่ถูกบริษัทดูหมิ่นพึงเสื่อมยศ ผู้เสื่อมยศ พึงเสื่อมโภคสมบัติ เพราะได้ยศ
ข้าพระองค์จึงมีโภคสมบัติ🤖 AI จับคู่
And the worthy Gotama, if, when I am in a carriage, I get down from my carriage and bow to the Buddha, that assembly might disparage me for that.
ยํ โข ปน สา ปริสา ปริภเวยฺย ยโสปิ ตสฺส
หาเยถ ยสฺส โข ปน ยโส หาเยถ โภคาปิ ตสฺส หาเยยฺยุํ✎ ร่าง
Yaṁ kho pana sā parisā paribhaveyya, yasopi tassa hāyetha, yassa kho pana yaso hāyetha, bhogāpi tassa hāyeyyuṁ.
ยโสลทฺธา
โข ปนมฺหากํ โภคา✎ ร่าง
Yasoladdhā kho panamhākaṁ bhogā.
อหญฺเจว โข ปน โภ โคตม ยานคโต สมาโน
ปโตทลฏฺฐึ อพฺภุนฺนเมยฺยํ ยานา เม ตํ ภวํ โคตโม ปจฺโจโรหนํ
ธาเรตุ✎ ร่าง
Ahañceva kho pana, bho gotama, yānagato samāno patodalaṭṭhiṁ abbhunnāmeyyaṁ, yānā me taṁ bhavaṁ gotamo paccorohanaṁ dhāretu.
ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ถ้าข้าพระองค์กำลังไปในยานจะพึงยกปฏักขึ้น
ขอพระโคดมผู้เจริญจงทรงเข้าพระทัยว่า แทนการลงจากยานของข้าพระองค์🤖 AI จับคู่
If, when I am in a carriage, I hold up my goad, please take it that I have got down from my carriage.
อหญฺเจว โข ปน โภ โคตม ยานคโต สมาโน ฉตฺตํ
อปนาเมยฺยํ สิรสา เม ตํ ภวํ โคตโม อภิวาทนํ ธาเรตูติ ฯ✎ ร่าง
Ahañceva kho pana, bho gotama, yānagato samāno chattaṁ apanāmeyyaṁ, sirasā me taṁ bhavaṁ gotamo abhivādanaṁ dhāretū”ti.
ถ้าข้าพระองค์กำลังไป
ในยานจะพึงลดร่มขอพระโคดมผู้เจริญจงทรงเข้าพระทัยว่า แทนการอภิวาทด้วยเศียรของข้าพระองค์🤖 AI จับคู่
And if I lower my parasol, please take it that I have bowed.”
อถโข ภควา โสณทณฺฑํ พฺราหฺมณํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา
สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามีติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā soṇadaṇḍaṁ brāhmaṇaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคได้ทรงยังพราหมณ์โสณทัณฑะให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน
ให้อาจหาญ ให้ร่าเริง ด้วยธรรมีกถาแล้ว เสด็จลุกจากอาสนะเสด็จกลับ ดังนี้แล🤖 AI จับคู่
Then the Buddha educated, encouraged, fired up, and inspired the brahmin Soṇadaṇḍa with a Dhamma talk, after which he rose from his seat and left.
โสณทณฺฑสุตฺตํ จตุตฺถํ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Soṇadaṇḍasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
—
Dīgha Nikāya 5
Long Discourses 5
กูฏทนฺตสุตฺต✎ ร่าง
Kūṭadantasutta
With Kūṭadanta
—
1. Khāṇumatakabrāhmaṇagahapatikā
1. The Brahmins and Householders of Khāṇumata
ํ ปญฺจมํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้-🤖 AI จับคู่
So I have heard.
อ้างอิงPTS 1.127 · สยามรัฐ 9.162 · ฉัฏฐสังคายนา 1.112 · พุทธชยันตี 7.248