ปุน จปรํ มาณว ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส
จ ปหานา ปุพฺเพ ว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ
อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, māṇava, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ดูกรมาณพ อีกประการหนึ่ง ภิกษุบรรลุจตุตถฌาน ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข
เพราะละสุขละทุกข์ และดับโสมนัสโทมนัสก่อนๆ ได้ มีอุเบกขาเป็นเหตุให้สติบริสุทธิ์อยู่
เธอนั่งแผ่ไปทั่วกายนี้แหละ ด้วยใจอันบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ไม่มีเอกเทศไหนๆ แห่งกายของเธอ
ทั่วทั้งตัว ที่ใจอันบริสุทธิ์ผ่องแผ้วจะไม่ถูกต้อง🤖 AI จับคู่
Furthermore, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a mendicant enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.
โส อิมเมว
กายํ ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน ผริตฺวา นิสินฺโน โหติ✎ ร่าง
So imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti;
They sit spreading their body through with pure bright mind.
นาสฺส
กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน อปฺผุตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
There’s no part of the body that’s not spread with pure bright mind.
เสยฺยถาปิ มาณว ปุริโส โอทาเตน วตฺเถน สสีสํ
ปารุปิตฺวา นิสินฺโน อสฺส นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส
โอทาเตน วตฺเถน อปฺผุตํ โหติ เอวเมว โข มาณว ภิกฺขุ ฯเปฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, māṇava, puriso odātena vatthena sasīsaṁ pārupitvā nisinno assa, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṁ assa.
It’s like someone sitting wrapped from head to foot with white cloth. There’s no part of the body that’s not spread over with white cloth.
ยํปิ มาณว ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
yampi, māṇava, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
อิมเมว กายํ ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน
ผริตฺวา นิสินฺโน โหติ นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส ปริสุทฺเธน
เจตสา ปริโยทาเตน อปฺผุตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
So imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
อิทํปิสฺส โหติ สมาธิสฺมึ ฯ✎ ร่าง
Idampissa hoti samādhismiṁ.
This pertains to their immersion.
อยํ
โข โส มาณว อริโย สมาธิกฺขนฺโธ ยสฺส โส ภควา วณฺณวาที
อโหสิ เอตฺถ จ อิมํ ชนตํ สมาทเปสิ นิเวเสสิ ปติฏฺฐาเปสิ✎ ร่าง
Ayaṁ kho so, māṇava, ariyo samādhikkhandho yassa so bhagavā vaṇṇavādī ahosi, yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesi.
This is that noble spectrum of immersion that the Buddha praised.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.189
อตฺถิ เจเวตฺถ อุตฺตรึ กรณียนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atthi cevettha uttarikaraṇīyan”ti.
But there is still more to be done.”
อจฺฉริยํ โภ อานนฺท อพฺภูตํ
โภ อานนฺท✎ ร่าง
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
“It’s incredible, worthy Ānanda, it’s amazing!
อ้างอิงสยามรัฐ 9.263 · พุทธชยันตี 7.468
โส จายํ โภ อานนฺท อริโย สมาธิกฺขนฺโธ ปริปุณฺโณ
โน อปริปุณฺโณ✎ ร่าง
So cāyaṁ, bho ānanda, ariyo samādhikkhandho paripuṇṇo, no aparipuṇṇo.
This noble spectrum of immersion is complete, not lacking anything!
เอวํ ปริปุณฺณญฺจาหํ โภโต อานนฺทสฺส อริยํ
สมาธิกฺขนฺธํ อิโต พหิทฺธา อญฺเญสุ สมณพฺราหฺมเณสุ น สมนุปสฺสามิ✎ ร่าง
Evaṁ paripuṇṇañcāhaṁ, bho ānanda, ariyaṁ samādhikkhandhaṁ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu na samanupassāmi.
Such a complete spectrum of immersion cannot be seen among the other ascetics and brahmins.
เอวํ ปริปุณฺณญฺจ โภ อานนฺท อริยํ สมาธิกฺขนฺธํ อิโต พหิทฺธา
อญฺเญ สมณพฺราหฺมณา อตฺตนิ สมนุปสฺเสยฺยุํ เต ตาวตเกเนว
อตฺตมนา อสฺสุ✎ ร่าง
Evaṁ paripuṇṇañca, bho ānanda, ariyaṁ samādhikkhandhaṁ ito bahiddhā aññe samaṇabrāhmaṇā attani samanupasseyyuṁ, te tāvatakeneva attamanā assu:
Were other ascetics and brahmins to see such a complete spectrum of noble immersion in themselves, they’d be delighted with just that much:
อลเมตฺตาวตา กตเมตฺตาวตา อนุปฺปตฺโต โน
สามญฺญตฺโถ นตฺถิ โน กิญฺจิ อุตฺตรึ กรณียนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘alamettāvatā, katamettāvatā, anuppatto no sāmaññattho, natthi no kiñci uttarikaraṇīyan’ti.
‘This is sufficient; enough has been done. We’ve reached the goal of our ascetic life. There is nothing more to be done.’
อถ จ ปน ภวํ
อานนฺโท เอวมาห✎ ร่าง
Atha ca pana bhavaṁ ānando evamāha:
And yet you say:
อตฺถิ เจเวตฺถ อุตฺตรึ กรณียนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘atthi cevettha uttarikaraṇīyan’ti.
‘But there is still more to be done.’
—
3. Paññākkhandha
3. The Spectrum of Wisdom