อถโข วาเสฏฺฐภารทฺวาชา มาณวา เยน ภควา
เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทึสุ✎ ร่าง
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
ครั้งนั้น วาเสฏฐมาณพกับภารทวาชมาณพ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอเป็นที่ให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง.🤖 AI จับคู่
So they went to the Buddha and exchanged greetings with him.
อ้างอิงพุทธชยันตี 7.596
สมฺโมทนียํ
กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข วาเสฏฺโฐ มาณโว ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side and Vāseṭṭha told him of their conversation, adding:
อิธ โภ โคตม อมฺหากํ
ชงฺฆวิหารํ อนุจงฺกมนฺตานํ อนุวิจรนฺตานํ มคฺคามคฺเค กถา
อุทปาทิ อหํ เอวํ วทามิ อยเมว อุชุมคฺโค อยมญฺชสายโน
นิยฺยานิโก นิยฺยาติ ตกฺกรสฺส พฺรหฺมสหพฺยตาย ยฺวายํ อกฺขาโต
พฺราหฺมเณน โปกฺขรสาตินาติ ภารทฺวาโช มาณโว เอวมาห✎ ร่าง
“idha, bho gotama, amhākaṁ jaṅghavihāraṁ anucaṅkamantānaṁ anuvicarantānaṁ maggāmagge kathā udapādi.
อยเมว อุชุมคฺโค อยมญฺชสายโน นิยฺยานิโก นิยฺยาติ ตกฺกรสฺส
พฺรหฺมสหพฺยตาย ยฺวายํ อกฺขาโต พฺราหฺมเณน ตารุกฺเขนาติ✎ ร่าง
‘ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā’ti.
ดูกรวาเสฏฐะ ได้ยินว่า บรรดาพราหมณ์ผู้ได้ไตรวิชชา แม้พราหมณ์สักคนหนึ่ง
ที่เห็นพรหมเป็นพยาน ไม่มีเลยหรือ?🤖 AI จับคู่
เอตฺถ
โภ โคตม อตฺเถว วิคฺคโห อตฺถิ วิวาโท อตฺถิ นานาวาโทติ ฯ✎ ร่าง
Ettha, bho gotama, attheva viggaho, atthi vivādo, atthi nānāvādo”ti.
“In this matter we have a dispute, a disagreement, a difference of opinion.”
อิติ
กิร วาเสฏฺฐ ตฺวํ เอวํ วเทสิ✎ ร่าง
“Iti kira, vāseṭṭha, tvaṁ evaṁ vadesi:
ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อเป็นเช่นนั้น ภาษิต
ของพราหมณ์ผู้ได้ไตรวิชชา ย่อมถึงความเป็นภาษิตไม่มีปาฏิหาริย์มิใช่หรือ?✎ ร่าง
“So, Vāseṭṭha, it seems that you say that
อ้างอิงPTS 1.237 · สยามรัฐ 9.297
อยเมว อุชุมคฺโค อยมญฺชสายโน
นิยฺยานิโก นิยฺยาติ ตกฺกรสฺส พฺรหฺมสหพฺยตาย ยฺวายํ อกฺขาโต
พฺราหฺมเณน โปกฺขรสาตินาติ✎ ร่าง
‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena pokkharasātinā’ti.
the straight path is that explained by Pokkharasāti,
ภารทฺวาโช มาณโว เอวมาห✎ ร่าง
Bhāradvājo māṇavo evamāha:
while Bhāradvāja says that
อยเมว อุชุมคฺโค อยมญฺชสายโน นิยฺยานิโก นิยฺยาติ ตกฺกรสฺส
พฺรหฺมสหพฺยตาย ยฺวายํ อกฺขาโต อกฺขาโต พฺราหฺมเณน ตารุกฺเขนาติ✎ ร่าง
‘ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā’ti.
the straight path is that explained by Tārukkha.
อถ กิสฺมึ ปน โว วาเสฏฺฐ วิคฺคโห กิสฺมึ วิวาโท กิสฺมึ นานาวาโทติ ฯ✎ ร่าง
Atha kismiṁ pana vo, vāseṭṭha, viggaho, kismiṁ vivādo, kismiṁ nānāvādo”ti?
But what exactly is your disagreement about?”
มคฺคามคฺเค โภ โคตม✎ ร่าง
“Maggāmagge, bho gotama.
ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พราหมณ์ผู้ได้ไตรวิชชา
เห็นพระจันทร์และพระอาทิตย์ แม้ชนอื่นเป็นอันมากก็เห็น ก็พระจันทร์และพระอาทิตย์ขึ้นไป
เมื่อใด ตกไปเมื่อใด พราหมณ์ทั้งหลาย ย่อมอ้อนวอน ชมเชย ประนมมือ นอบน้อม
เวียนรอบ พราหมณ์ได้ไตรวิชชา สามารถแสดงทางเพื่อไปอยู่ร่วมกับพระจันทร์และพระอาทิตย์✎ ร่าง
“About what is the path and what is not the path, worthy Gotama.
กิญฺจาปิ โภ โคตม พฺราหฺมณา
นานามคฺเค ปญฺญเปนฺติ อทฺธริยา พฺราหฺมณา ติตฺติริยา พฺราหฺมณา
ฉนฺโทกา พฺราหฺมณา พวฺหริธา พฺราหฺมณา อถโข สพฺพานิ ตานิ
นิยฺยานิกานิ นิยฺยนฺติ ตกฺกรสฺส พฺรหฺมสหพฺยตาย✎ ร่าง
Kiñcāpi, bho gotama, brāhmaṇā nānāmagge paññāpenti, addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā niyyanti takkarassa brahmasahabyatāya.
Even though brahmins describe different paths—the Adhvaryu brahmins, the Taittirīya brahmins, the Chāndogya brahmins, the Cāndrāyaṇa brahmins, and the Bahvṛca brahmins—all of them still lead someone who practices them to the company of Divinity.
เสยฺยถาปิ โภ
โคตม คามสฺส วา นิคมสฺส วา อวิทูเร พหูนิ เจปิ นานามคฺคานิ ภวนฺติ
อถโข สพฺพานิ ตานิ คามสโมสรณานิ ภวนฺติ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bho gotama, gāmassa vā nigamassa vā avidūre bahūni cepi nānāmaggāni bhavanti, atha kho sabbāni tāni gāmasamosaraṇāni bhavanti;
It’s like a village or town that has many different roads nearby, yet all of them meet at that village.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.216
เอวเมว โข โภ โคตม
กิญฺจาปิ พฺราหฺมณา นานามคฺเค ปญฺญเปนฺติ อทฺธริยา พฺราหฺมณา
ติตฺติริยา พฺราหฺมณา ฉนฺโทกา พฺราหฺมณา พวฺหริธา พฺราหฺมณา อถโข
สพฺพานิ ตานิ นิยฺยานิกานิ นิยฺยนฺติ ตกฺกรสฺส พฺรหฺมสหพฺยตายาติ ฯ✎ ร่าง
evameva kho, bho gotama, kiñcāpi brāhmaṇā nānāmagge paññāpenti, addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā niyyanti takkarassa brahmasahabyatāyā”ti.
In the same way, even though brahmins describe different paths—the Adhvaryu brahmins, the Taittirīya brahmins, the Chāndogya brahmins, the Cāndrāyaṇa brahmins, and the Bahvṛca brahmins—all of them still lead someone who practices them to the company of Divinity.”
—
2. Vāseṭṭhamāṇavānuyoga
2. Questioning Vāseṭṭha
นิยฺยนฺตีติ วาเสฏฺฐ วเทสิ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, vāseṭṭha vadesi”?
“Do you say, ‘they lead someone’, Vāseṭṭha?”
อ้างอิงพุทธชยันตี 7.598
นิยฺยนฺตีติ โภ โคตม วทามิ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.
“I do, worthy Gotama.”
นิยฺยนฺตีติ วาเสฏฺฐ
วเทสิ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, vāseṭṭha, vadesi”?
“Do you say, ‘they lead someone’, Vāseṭṭha?”
นิยฺยนฺตีติ โภ โคตม วทามิ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.
“I do, worthy Gotama.”
นิยฺยนฺตีติ วาเสฏฺฐ วเทสิ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, vāseṭṭha, vadesi”?
“Do you say, ‘they lead someone’, Vāseṭṭha?”
นิยฺยนฺตีติ โภ โคตม วทามีติ ฯ✎ ร่าง
“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.
“I do, worthy Gotama.”