เอกมิทาหํ ภนฺเต สมยํ เยน นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต@เชิงอรรถ: ๑ สี. สนฺติเม สตฺตกายา ฯ ๒ สี. โสเวตา วา ฯ ๓ สี. โสปิ ฯ@๔ สี. กาจิ ชีวิตา ฯ ๕ สี. สตฺถวิวรมนุปตนฺติ ฯ
เตนุปสงฺกมึ อุปสงฺกมิตฺวา นิคณฺเฐน นาฏปุตฺเตน สทฺธึ สมฺโมทึ✎ ร่าง
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṁ sammodiṁ.
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ สมัยหนึ่ง ณ กรุงราชคฤห์นี้ หม่อมฉันเข้าไปหาครูนิครนถ์ นาฏบุตร ถึงที่อยู่ ...🤖 AI จับคู่
This one time, sir, I approached the Jain Ñātika and exchanged greetings with him.
อ้างอิงสยามรัฐ 9.75 · พุทธชยันตี 7.100
สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึ เอกมนฺตํ
นิสินฺโน โข อหํ ภนฺเต นิคณฺฐํ นาฏปุตฺตํ เอตทโวจํ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavocaṁ:
ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง และถามปัญหาเดียวกัน✎ ร่าง
When the greetings and polite conversation were over, I sat down to one side, and asked him the same question.
ยถา นุ โข
อิมานิ โภ อคฺคิเวสฺสน ปุถุสิปฺปายตนานิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘yathā nu kho imāni, bho aggivessana, puthusippāyatanāni …pe…
สกฺกา นุ โข
โภ อคฺคิเวสฺสน เอวเมว ทิฏฺเฐ ว ธมฺเม สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ
ปญฺญเปตุนฺติ✎ ร่าง
sakkā nu kho, bho aggivessana, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
เอวํ วุตฺเต ภนฺเต นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต มํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto maṁ etadavoca:
ครูนิครนถ์ นาฏบุตร ได้กล่าวคำนี้กะหม่อมฉันว่า🤖 AI จับคู่
He said:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.51
อิธ
มหาราช นิคณฺโฐ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ✎ ร่าง
‘idha, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
ดูกรมหาบพิตร นิครนถ์ในโลกนี้ เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ นิครนถ์เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ เป็นไฉน?🤖 AI จับคู่
‘Great king, consider a Jain ascetic who is restrained in the fourfold constraint.
กถญฺจ โข ๑-
มหาราช นิคณฺโฐ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ✎ ร่าง
Kathañca, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti?
ดูกรมหาบพิตร นิครนถ์ในโลกนี้เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ เป็นไฉน?✎ ร่าง
And how is a Jain ascetic restrained in the fourfold constraint?
อิธ มหาราช นิคณฺโฐ
สพฺพวาริวาริโต จ โหติ สพฺพวาริยุตฺโต จ สพฺพวาริธุโต จ
สพฺพวาริผุโฏ ๒- จ✎ ร่าง
Idha, mahārāja, nigaṇṭho sabbavārivārito ca hoti, sabbavāriyutto ca, sabbavāridhuto ca, sabbavāriphuṭo ca.
ดูกรมหาบพิตร นิครนถ์ในโลกนี้เป็นผู้ห้ามน้ำทั้งปวง ๑ เป็นผู้ประกอบด้วยน้ำทั้งปวง ๑ เป็นผู้กำจัดด้วยน้ำทั้งปวง ๑ เป็นผู้ประพรมด้วยน้ำทั้งปวง ๑🤖 AI จับคู่
It’s when a Jain ascetic is restrained in all that is to be restrained, is bridled in all that is to be restrained, has shaken off evil in all that is to be restrained, and is curbed in all that is to be restrained.
เอวํ โข ๓- มหาราช นิคณฺโฐ จาตุยามสํวรสํวุโต
โหติ✎ ร่าง
Evaṁ kho, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
นิครนถ์เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการ อย่างนี้แล🤖 AI จับคู่
That’s how a Jain ascetic is restrained in the fourfold constraint.
ยโต โข มหาราช นิคณฺโฐ เอวํ จาตุยามสํวรสํวุโต โหติ✎ ร่าง
Yato kho, mahārāja, nigaṇṭho evaṁ cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti;
มหาบพิตร เพราะเหตุที่นิครนถ์เป็นผู้สังวรแล้วด้วยสังวร ๔ ประการอย่างนี้🤖 AI จับคู่
When a Jain ascetic is restrained in the fourfold constraint,
อยํ วุจฺจติ
มหาราช นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต ๔- คตตฺโต จ ยตตฺโต จ ฐิตตฺโต จาติ✎ ร่าง
ayaṁ vuccati, mahārāja, nigaṇṭho gatatto ca yatatto ca ṭhitatto cā’ti.
บัณฑิตจึงเรียกว่า เป็นผู้มีตนถึงที่สุดแล้ว มีตนสำรวมแล้ว มีตนตั้งมั่นแล้ว🤖 AI จับคู่
they’re called a knotless one who is self-realized, self-controlled, and steadfast.’
อิตฺถํ โข เม ภนฺเต นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ
ปุฏฺโฐ สมาโน จาตุยามสํวรํ พฺยากาสิ✎ ร่าง
Itthaṁ kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อหม่อมฉัน ถามถึงสามัญผลที่เห็นประจักษ์ ครูนิครนถ์ นาฏบุตร กลับตอบถึงสังวร ๔ ประการ ฉะนี้🤖 AI จับคู่
And so, when I asked the Jain Ñātika about the fruits of the ascetic life apparent in the present life, he answered with the fourfold constraint.
อ้างอิงPTS 1.58 · สยามรัฐ 9.76
เสยฺยถาปิ ภนฺเต อมฺพํ วา
ปุฏฺโฐ ลพุชํ พฺยากเรยฺย ลพุชํ วา ปุฏฺโฐ อมฺพํ พฺยากเรยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันถามถึงสามัญผลที่เห็นประจักษ์ ครูนิครนถ์ นาฏบุตร กลับตอบถึงสังวร ๔ ประการ เปรียบเหมือนเขาถามถึงมะม่วง ตอบขนุนสำมะลอ หรือเขาถามถึงขนุนสำมะลอ ตอบมะม่วง ฉะนั้น🤖 AI จับคู่
It was like someone who, when asked about a mango, answered with a breadfruit, or when asked about a breadfruit, answered with a mango.
เอวเมว โข
ภนฺเต นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุฏฺโฐ สมาโน
จาตุยามสํวรํ พฺยากาสิ✎ ร่าง
evameva kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต เอตทโหสิ✎ ร่าง
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
หม่อมฉันมีความดำริว่า ไฉน คนอย่างเรา จะพึงมุ่งรุกรานสมณะหรือพราหมณ์ผู้อยู่ในราชอาณาเขต ดังนี้🤖 AI จับคู่
I thought:
กถํ หิ นาม
มาทิโส สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา วิชิเต วสนฺตํ อปสาเทตพฺพํ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. โขสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ สี. สพฺพวาริปุฏฺโฐ ฯ ๓ สี. โขสทฺโท@นตฺถิ ฯ ๔ ยุ. -ผุฏฺโฐ ฯ สี. นาฏปุตฺโตติ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
มญฺเญยฺยาติ✎ ร่าง
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
‘How on earth could one such as I presume to rebuke an ascetic or brahmin living in my realm?’
โส โข อหํ ภนฺเต นิคณฺฐสฺส นาฏปุตฺตสฺส ภาสิตํ เนว
อภินนฺทึ นปฺปฏิกฺโกสึ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhassa nāṭaputtassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
แล้วไม่ยินดี ไม่คัดค้านภาษิตของครูนิครนถ์ นาฏบุตร ไม่พอใจ แต่ก็มิได้เปล่งวาจาแสดงความไม่พอใจ ไม่เชื่อถือ ไม่ใส่ใจถึงวาจานั้น ลุกจากที่นั่งหลีกไป🤖 AI จับคู่
So I neither approved nor rejected that statement of the Jain Ñātika.
อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อนตฺตมโน
อนตฺตมนวาจํ อนิจฺฉาเรตฺวา ตเมว วาจํ อนุคฺคณฺหนฺโต อนิกฺกุชฺเชนฺโต
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามึ ฯ✎ ร่าง
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
I was displeased, but did not express my displeasure. Neither accepting what he said nor contradicting it, I rose from my seat and left.
—
3.6. Sañcayabelaṭṭhaputtavāda
3.6. The Doctrine of Sañjaya Belaṭṭhiputta