เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๖๖] ดูกรอานนท์ อีกประการหนึ่ง ม้าแก้วได้ปรากฏแก่พระเจ้า
มหาสุทัสสนะ เป็นม้าขาวล้วน ศีรษะดำ มีผมเป็นพวงประดุจหญ้าปล้อง มี
ฤทธิ์ ไปในอากาศได้ ชื่อวลาหกอัศวราช ท้าวเธอทอดพระเนตรแล้วทรงพอ
พระหฤทัย ตรัสว่า ท่านผู้เจริญ ยานคือม้าอันเจริญ ถ้าได้ฝึกหัด ลำดับนั้น
ม้าแก้วนั้นก็เข้าถึงการฝึกหัดเหมือนอย่างม้าอาชานัยตัวเจริญ ที่ได้รับการฝึกหัด
เรียบร้อยดีแล้วตลอดเวลานาน ฉะนั้น ดูกรอานนท์ เรื่องเคยมีมาแล้ว พระเจ้า
มหาสุทัสสนะ เมื่อจะทรงทดลองม้าแก้วตัวนั้นแหละ ได้เสด็จขึ้นทรงในเวลาเช้า
เสด็จเลียบไปตลอดปฐพีอันมีสมุทรเป็นขอบเขต แล้วเสด็จกลับมากุสาวดีราชธานี
แล้วเสวยพระกระยาหารเช้า ดูกรอานนท์ ม้าแก้วเห็นปานนี้ได้ปรากฏแก่พระเจ้า
มหาสุทัสสนะ ฯ
▴ ย่อ
ปุน จปรํ อานนฺท รญฺโญ มหาสุทสฺสนสฺส อสฺสรตนํ
ปาตุรโหสิ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa assaratanaṁ pāturahosi
ดูกรอานนท์ อีกประการหนึ่ง ม้าแก้วได้ปรากฏแก่พระเจ้ามหาสุทัสสนะ🤖 AI จับคู่
Next, the horse-treasure appeared to King Mahāsudassana.
อ้างอิง PTS 2.175 · สยามรัฐ 10.202
สพฺพเสโต กากสีโส มุญฺชเกโส อิทฺธิมา เวหาสงฺคโม
วลาหโก นาม อสฺสราชา ฯ✎ ร่าง
sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā.
เป็นม้าขาวล้วน ศีรษะดำ มีผมเป็นพวงประดุจหญ้าปล้อง มีฤทธิ์ ไปในอากาศได้ ชื่อวลาหกอัศวราช🤖 AI จับคู่
It was an all-white sky-walker with psychic power, with head of black and mane like woven reeds, a royal steed named Thundercloud.
ทิสฺวา รญฺโญ มหาสุทสฺสนสฺส
จิตฺตํ ปสีทิ✎ ร่าง
Taṁ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṁ pasīdi:
ท้าวเธอทอดพระเนตรแล้วทรงพอพระหฤทัย ตรัสว่า🤖 AI จับคู่
Seeing him, the king was impressed,
ภทฺทกํ วต โภ อสฺสยานํ สเจ ทมถํ อุเปยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘bhaddakaṁ vata bho assayānaṁ sace damathaṁ upeyyā’ti.
ท่านผู้เจริญ ยานคือม้าอันเจริญ ถ้าได้ฝึกหัด🤖 AI จับคู่
‘This would truly be a fine horse vehicle, if he would submit to taming.’
อถโข ตํ อานนฺท อสฺสรตนํ เสยฺยถาปิ นาม ภทฺโท อสฺสาชานีโย
ทีฆรตฺตํ สุปริทนฺโต เอวเมว ทมถํ อุปคจฺฉิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho taṁ, ānanda, assaratanaṁ seyyathāpi nāma bhaddo assājāniyo dīgharattaṁ suparidanto; evameva damathaṁ upagacchi.
ลำดับนั้น ม้าแก้วนั้นก็เข้าถึงการฝึกหัดเหมือนอย่างม้าอาชานัยตัวเจริญ ที่ได้รับการฝึกหัดเรียบร้อยดีแล้วตลอดเวลานาน ฉะนั้น🤖 AI จับคู่
Then the horse-treasure submitted to taming, as if he was a fine thoroughbred horse that had been tamed for a long time.
ภูตปุพฺพํ อานนฺท
ราชา มหาสุทสฺสโน ตเมว อสฺสรตนํ วีมํสมาโน ปุพฺพณฺหสมยํ
อภิรุหิตฺวา สมุทฺทปริยนฺตํ ปฐวึ อนุยายิตฺวา ๑- กุสาวตึ ราชธานึ
ปจฺจาคนฺตฺวา ปาตราสมกาสิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva assaratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anuyāyitvā kusāvatiṁ rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
ดูกรอานนท์ เรื่องเคยมีมาแล้ว พระเจ้ามหาสุทัสสนะ เมื่อจะทรงทดลองม้าแก้วตัวนั้นแหละ ได้เสด็จขึ้นทรงในเวลาเช้า เสด็จเลียบไปตลอดปฐพีอันมีสมุทรเป็นขอบเขต แล้วเสด็จกลับมากุสาวดีราชธานีแล้วเสวยพระกระยาหารเช้า🤖 AI จับคู่
Once it so happened that King Mahāsudassana, testing that same horse-treasure, mounted him in the morning and traversed the land surrounded by ocean before returning to the royal capital in time for breakfast.
รญฺโญ อานนฺท มหาสุทสฺสนสฺส
เอวรูปํ อสฺสรตนํ ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ assaratanaṁ pāturahosi.
ดูกรอานนท์ ม้าแก้วเห็นปานนี้ได้ปรากฏแก่พระเจ้ามหาสุทัสสนะ ฯ🤖 AI จับคู่
Such is the horse-treasure that appeared to King Mahāsudassana.
—
2.4. Maṇiratana
2.4. The Jewel-Treasure