‹ กลับ
มหาปรินิพพานสูตร
เล่ม ๑๐ — ทีฆนิกาย มหาวรรค · ข้อ 90 · ที.ม. ๑๐/๑๘๘๘ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๙๐] ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ตามความพอพระทัยในนาทิกคาม แล้ว ตรัสเรียกท่านพระอานนท์มารับสั่งว่า ดูกรอานนท์ มาไปกันเถิด เราจักไปยัง เมืองเวสาลี ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคแล้ว ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เสด็จถึงเมืองเวสาลีแล้ว ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคประทับในอัมพปาลีวัน เขตเมืองเวสาลีนั้น ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมารับสั่งว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะ อยู่ นี้เป็นอนุสาสนีของเราสำหรับเธอ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อย่างไรเล่าภิกษุจึงจะ ชื่อว่าเป็นผู้มีสติ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ พิจารณา เห็นเวทนาในเวทนาอยู่ พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ พิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ เป็นผู้มีเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ พึงกำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอย่างนี้แล ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้มีสติ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อย่างไรเล่า ภิกษุจึงจะชื่อว่าเป็นผู้ ประกอบด้วยสัมปชัญญะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้กระทำความรู้ตัวในการก้าว ในการถอย ในการแล ในการเหลียว ในการคู้เข้า ในการเหยียดออก ในการ ทรงสังฆาฏิ บาตรและจีวร ในการฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้ม ในการถ่าย อุจจาระปัสสาวะ ย่อมทำความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง การหลับ การตื่น การพูด การนิ่ง อย่างนี้แล ภิกษุจึงจะชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสัมปชัญญะ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่ นี้เป็นอนุสาสนีของเรา สำหรับเธอ ฯ
เทียบรายประโยค (20 ประโยค)
dn16:2.11.1 #
อถโข ภควา นาทิเก ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā nātike yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
When the Buddha had stayed in Ñātika as long as he pleased, he addressed Venerable Ānanda,
อ้างอิงพุทธชยันตี 8.150
dn16:2.11.2 #
อายามานนฺท เยน เวสาลี เตนุปสงฺกมิสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“āyāmānanda, yena vesālī tenupasaṅkamissāmā”ti.
“Come, Ānanda, let’s go to Vesālī.”
dn16:2.11.3 #
เอวํ ภนฺเตติ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
“Yes, sir,” Ānanda replied.
dn16:2.11.4 #
อถโข ภควา มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ เยน เวสาลี ตทวสริ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena vesālī tadavasari.
Then the Buddha together with a large Saṅgha of mendicants arrived at Vesālī,
dn16:2.11.5 #
ตตฺร สุทํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ อมฺพปาลิวเน ฯ✎ ร่าง
Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati ambapālivane.
where he stayed in Ambapālī’s mango grove.
dn16:2.12.1 #
ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
There the Buddha addressed the mendicants:
dn16:2.12.2 #
สโต ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิหเรยฺย สมฺปชาโน✎ ร่าง
“Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sampajāno,
“Mendicants, a mendicant should live mindful and aware.
อ้างอิงPTS 2.95
dn16:2.12.3 #
อยํ เต ๑- อมฺหากํ อนุสาสนี ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.
This is my instruction to you.
dn16:2.12.4 #
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti?
And how is a mendicant mindful?
dn16:2.12.5 #
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.
dn16:2.12.6 #
เวทนาสุ ฯ✎ ร่าง
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
They meditate observing an aspect of feelings …
dn16:2.12.7 #
จิตฺเต ฯ✎ ร่าง
citte cittānupassī …pe…
mind …
dn16:2.12.8 #
ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ ฯ✎ ร่าง
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.
dn16:2.12.9 #
เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ สโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti.
That’s how a mendicant is mindful.
dn16:2.13.1 #
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สมฺปชาโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti?
And how is a mendicant aware?
อ้างอิงสยามรัฐ 10.113 · ฉัฏฐสังคายนา 2.75
dn16:2.13.2 #
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. โว ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ สมฺมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี โหติ คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี โหติ ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
It’s when a mendicant acts with situational awareness when going out and coming back; when looking ahead and aside; when bending and extending the limbs; when bearing the outer robe, bowl and robes; when eating, drinking, chewing, and tasting; when urinating and defecating; when walking, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and keeping silent.
dn16:2.13.3 #
เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ สมฺปชาโน โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti.
That’s how a mendicant is aware.
dn16:2.13.4 #
สโต ภิกฺขเว ภิกฺขุ วิหเรยฺย สมฺปชาโน✎ ร่าง
Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sampajāno,
A mendicant should live mindful and aware.
dn16:2.13.5 #
อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนีติ ฯ✎ ร่าง
ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
This is my instruction to you.”
dn16:2.14.0 #
11. Ambapālīgaṇikā
11. Ambapālī the Courtesan
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๐ — ทีฆนิกาย มหาวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน