เตน โข ปน สมเยน ปาเวยฺยกานํ มลฺลานํ อุพฺภตกํ
นาม นวํ สณฺฐาคารํ อจิรการิตํ โหติ อนชฺฌาวุตฺถํ สมเณน วา
พฺราหฺมเณน วา เกนจิ วา มนุสฺสภูเตน ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
Now at that time a new town hall named Ubbhaṭaka had recently been constructed for the Mallas of Pāvā. It had not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all.
อ้างอิงPTS 3.208
อสฺโสสุํ โข ปาเวยฺยกา
มลฺลา ภควา กิร มลฺเลสุ จาริกญฺจรมาโน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน
สทฺธึ ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหิ ปาวํ อนุปฺปตฺโต ปาวายํ วิหรติ
จุนฺทสฺส กมฺมารปุตฺตสฺส อมฺพวเนติ ฯ✎ ร่าง
Assosuṁ kho pāveyyakā mallā: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane”ti.
The Mallas of Pāvā also heard that the Buddha had arrived and was staying in Cunda’s mango grove.
อถโข ปาเวยฺยกา มลฺลา
เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข ปาเวยฺยกา มลฺลา
ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho pāveyyakā mallā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then they went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
อิธ ภนฺเต ปาเวยฺยกานํ มลฺลานํ อุพฺภตกนฺนาม
นวํ สณฺฐาคารํ อจิรการิตํ โหติ ๑- อนชฺฌาวุตฺถํ สมเณน วา
พฺราหฺมเณน วา เกนจิ วา มนุสฺสภูเตน✎ ร่าง
“idha, bhante, pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
“Sir, a new town hall named Ubbhaṭaka has recently been constructed for the Mallas of Pāvā. It has not yet been occupied by an ascetic or brahmin or any human at all.
ตญฺจ โข ๒- ภนฺเต ภควา
ปฐมํ ปริภุญฺชตุ ภควตา ปฐมํ ปริภุตฺตํ ปจฺฉา ปาเวยฺยกา มลฺลา
ปริภุญฺชิสฺสนฺติ✎ ร่าง
Tañca kho, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu, bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā pāveyyakā mallā paribhuñjissanti.
May the Buddha be the first to use it, and only then will the Mallas of Pāvā use it.
ตทสฺส ๓- ปาเวยฺยกานํ มลฺลานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย
สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
Tadassa pāveyyakānaṁ mallānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
That would be for the lasting welfare and happiness of the Mallas of Pāvā.”
อธิวาเสสิ โข ๔- ภควา ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi kho bhagavā tuṇhībhāvena.
The Buddha consented in silence.
อถโข ปาเวยฺยกา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อยํ น ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. ตํ ภนฺเต ฯ ๓ ยุ. ปาเวยฺยกา มลฺลา ปริภุญฺชิสฺสนฺติ@ตทสุสาติ อิเม ปาฐา น ทิสฺสนฺติ ฯ ๔ ยุ. โขสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
มลฺลา ภควโต อธิวาสนํ วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
ปทกฺขิณํ กตฺวา เยน สณฺฐาคารํ เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา
สพฺพสนฺถรึ สณฺฐาคารํ สนฺถริตฺวา ๑- อาสนานิ ปญฺญาเปตฺวา
อุทกมณิกํ ปติฏฺฐาเปตฺวา เตลปฺปทีปํ อาโรเปตฺวา เยน ภควา
เตนุปสงฺกมึสุ✎ ร่าง
Atha kho pāveyyakā mallā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ sandhāgāraṁ santharitvā bhagavato āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhapetvā telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;
Then, knowing that the Buddha had consented, the Mallas rose from their seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on their right. Then they went to the new town hall, where they spread carpets all over, prepared seats, set up a water jar, and placed an oil lamp. Then they went back to the Buddha,
อ้างอิงสยามรัฐ 11.223 · ฉัฏฐสังคายนา 3.167 · พุทธชยันตี 9.354
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ✎ ร่าง
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
bowed, stood to one side,
เอกมนฺตํ ฐิตา โข เต ๒- ปาเวยฺยกา มลฺลา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhitā kho te pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
and told him of their preparations, saying,
สพฺพสนฺถริสนฺถตํ ๓- ภนฺเต สณฺฐาคารํ✎ ร่าง
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, sandhāgāraṁ, bhagavato āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telapadīpo āropito.
—
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
“Please, sir, come at your convenience.”
—
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
Then the Buddha robed up and, taking his bowl and robe, went to the new town hall together with the Saṅgha of mendicants. Having washed his feet he entered the town hall and sat against the central column facing east.
อ้างอิงPTS 3.209 · สยามรัฐ 11.224