อฏฺฐ อารพฺภวตฺถูนิ✎ ร่าง
Aṭṭha ārambhavatthūni.
Eight grounds for arousing energy:
อิธาวุโส ภิกฺขุนา กมฺมํ กาตพฺพํ
โหติ✎ ร่าง
Idhāvuso, bhikkhunā kammaṁ kātabbaṁ hoti.
Firstly, a mendicant has some work to do.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
กมฺมํ โข เม กาตพฺพํ ภวิสฺสติ กมฺมํ โข ปน ๒-
กโรนฺเตน น สุกรํ พุทฺธานํ สาสนํ มนสิกาตุํ หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ
อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ✎ ร่าง
‘kammaṁ kho me kātabbaṁ bhavissati, kammaṁ kho pana me karontena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
‘I have some work to do. While working it’s not easy to focus on the instructions of the Buddhas. I’d better preemptively rouse up energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.’
โส วิริยํ อารภติ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย
อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
They rouse energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.
อิทํ ปฐมํ อารพฺภวตฺถุ ๓- ฯ✎ ร่าง
Idaṁ paṭhamaṁ ārambhavatthu.
This is the first ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุนา กมฺมํ กตํ โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
Furthermore, a mendicant has done some work.
อ้างอิงPTS 3.257 · สยามรัฐ 11.270 · พุทธชยันตี 9.438
ตสฺส
เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข กมฺมํ อกาสึ กมฺมํ โข ปนาหํ กโรนฺโต นาสกฺขึ
พุทฺธานํ สาสนํ มนสิกาตุํ หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ, kammaṁ kho panāhaṁ karonto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
‘I’ve done some work. While I was working I wasn’t able to focus on the instructions of the Buddhas. I’d better preemptively rouse up energy.’
โส วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ ทุติยํ อารพฺภวตฺถุ ๑- ฯ✎ ร่าง
idaṁ dutiyaṁ ārambhavatthu.
This is the second ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส
ภิกฺขุนา มคฺโค คนฺตพฺโพ โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
Furthermore, a mendicant has to go on a journey.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
มคฺโค โข
เม คนฺตพฺโพ ภวิสฺสติ มคฺคํ โข ปน ๒- คจฺฉนฺเตน น สุกรํ
พุทฺธานํ สาสนํ มนสิกาตุํ✎ ร่าง
‘maggo kho me gantabbo bhavissati, maggaṁ kho pana me gacchantena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ.
‘I have to go on a journey. While walking it’s not easy to focus on the instructions of the Buddhas. I’d better preemptively rouse up energy.’
หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
โส
วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ ตติยํ อารพฺภวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tatiyaṁ ārambhavatthu.
This is the third ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุนา มคฺโค คโต โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gato hoti.
Furthermore, a mendicant has gone on a journey.
ตสฺส เอวํ
โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข มคฺคํ อคมาสึ มคฺคํ โข ปนาหํ คจฺฉนฺโต นาสกฺขึ พุทฺธานํ
สาสนํ มนสิกาตุํ หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ, maggaṁ kho panāhaṁ gacchanto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
‘I’ve gone on a journey. While I was walking I wasn’t able to focus on the instructions of the Buddhas. I’d better preemptively rouse up energy.’
โส วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ จตุตฺถํ อารพฺภวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ catutthaṁ ārambhavatthu.
This is the fourth ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย
จรนฺโต น ลภติ ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
Furthermore, a mendicant has wandered for alms, but they didn’t get to fill up on as much food as they like, coarse or fine.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.204
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย จรนฺโต นาลตฺถํ
ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ ตสฺส เม กาโย
ลหุโก กมฺมญฺโญ หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo lahuko kammañño, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
‘I’ve wandered for alms, but I didn’t get to fill up on as much food as I like, coarse or fine. My body is light and fit for work. I’d better preemptively rouse up energy.’
โส วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ ปญฺจมํ อารพฺภวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ pañcamaṁ ārambhavatthu.
This is the fifth ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย
จรนฺโต ลภติ ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
Furthermore, a mendicant has wandered for alms, and they got to fill up on as much food as they like, coarse or fine.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.271 · พุทธชยันตี 9.440
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย จรนฺโต อลตฺถํ
ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ ตสฺส เม กาโย
พลวา กมฺมญฺโญ หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo balavā kammañño, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
‘I’ve wandered for alms, and I got to fill up on as much food as I like, coarse or fine. My body is strong and fit for work. I’d better preemptively rouse up energy.’
โส วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ ฉฏฺฐํ อารพฺภวตฺถุ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อารพฺภวตฺถุํ ฯ ๒ ม. ยุ. ปน เม ฯ
{๓๔๔.๕} ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุโน อุปฺปนฺโน โหติ อปฺปมตฺตโก
อาพาโธ✎ ร่าง
idaṁ chaṭṭhaṁ ārambhavatthu.
This is the sixth ground for arousing energy.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อุปฺปนฺโน โข เม อยํ อปฺปมตฺตโก
อาพาโธ ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เม อาพาโธ ปวฑฺเฒยฺย ๑-
หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ ฯเปฯ✎ ร่าง
‘uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho pavaḍḍheyya, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
‘I feel a little sick. It’s possible this illness will worsen. I’d better preemptively rouse up energy.’
โส วิริยํ อารภติ✎ ร่าง
so vīriyaṁ ārabhati …
They rouse up energy…
อิทํ สตฺตมํ
อารพฺภวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ sattamaṁ ārambhavatthu.
This is the seventh ground for arousing energy.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คิลานา วุฏฺฐิโต โหติ
อจิรวุฏฺฐิโต เคลญฺญา✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
Furthermore, a mendicant has recently recovered from illness.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข คิลานา วุฏฺฐิโต
อจิรวุฏฺฐิโต เคลญฺญา ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เม อาพาโธ
ปจฺจุทาวตฺเตยฺย หนฺทาหํ วิริยํ อารภามิ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา
อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho paccudāvatteyya, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
‘I’ve recently recovered from illness. It’s possible the illness will come back. I’d better preemptively rouse up energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.’
โส วิริยํ
อารภติ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกตสฺส
สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
They rouse energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.
อิทํ อฏฺฐมํ อารพฺภวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ aṭṭhamaṁ ārambhavatthu.
This is the eighth ground for arousing energy.