กตเม อฏฺฐ ธมฺมา หานภาคิยา ฯ✎ ร่าง
Katame aṭṭha dhammā hānabhāgiyā?
What eight things make things worse?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.237
อฏฺฐ กุสีตวตฺถูนิ✎ ร่าง
Aṭṭha kusītavatthūni.
Eight grounds for laziness.
อิธาวุโส ภิกฺขุนา กมฺมํ กาตพฺพํ โหติ✎ ร่าง
Idhāvuso, bhikkhunā kammaṁ kātabbaṁ hoti,
Firstly, a mendicant has some work to do.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
tassa evaṁ hoti:
They think:
กมฺมํ
โข เม กาตพฺพํ ภวิสฺสติ กมฺมํ โข ปน เม กโรนฺตสฺส กาโย
กิลมิสฺสติ หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘kammaṁ kho me kātabbaṁ bhavissati, kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilamissati, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I have some work to do. But while doing it my body will get tired. I’d better have a lie down.’
โส นิปชฺชติ น วิริยํ อารภติ
อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา อนธิคตสฺส อธิคมาย อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
They lie down, and don’t rouse energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.
อิทํ ปฐมํ กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ paṭhamaṁ kusītavatthu.
This is the first ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุนา กมฺมํ กตํ
โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
Furthermore, a mendicant has done some work.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.319 · พุทธชยันตี 9.510
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข กมฺมํ อกาสึ กมฺมํ โข ปน เม
กโรนฺตสฺส กาโย กิลนฺโต หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ, kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilanto, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I’ve done some work. But while working my body got tired. I’d better have a lie down.’
โส นิปชฺชติ
น วิริยํ อารภติ ฯเปฯ อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
They lie down, and don’t rouse energy…
อิทํ ทุติยํ
กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ dutiyaṁ kusītavatthu.
This is the second ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุนา มคฺโค คนฺตพฺโพ โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
Furthermore, a mendicant has to go on a journey.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
มคฺโค โข เม คนฺตพฺโพ ภวิสฺสติ มคฺคํ โข ปน เม
คจฺฉนฺตสฺส กาโย กิลมิสฺสติ หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘maggo kho me gantabbo bhavissati, maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilamissati, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I have to go on a journey. But while walking my body will get tired. I’d better have a lie down.’
โส นิปชฺชติ
น วิริยํ อารภติ ฯเปฯ อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
They lie down, and don’t rouse energy…
อิทํ ตติยํ
กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tatiyaṁ kusītavatthu.
This is the third ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุนา มคฺโค คโต โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gato hoti.
Furthermore, a mendicant has gone on a journey.
ตสฺส เอวํ
โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข มคฺคํ อคมาสึ มคฺคํ โข ปน เม คจฺฉนฺตสฺส กาโย กิลนฺโต
หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ, maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilanto, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I’ve gone on a journey. But while walking my body got tired. I’d better have a lie down.’
โส นิปชฺชติ น วิริยํ อารภติ ฯเปฯ อสจฺฉิกตสฺส
สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
They lie down, and don’t rouse energy…
อิทํ จตุตฺถํ กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ catutthaṁ kusītavatthu.
This is the fourth ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย
จรนฺโต น ลภติ ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
Furthermore, a mendicant has wandered for alms, but they didn’t get to fill up on as much food as they like, coarse or fine.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย จรนฺโต นาลตฺถํ
ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ ปาริปูรึ ตสฺส เม กาโย
กิลนฺโต อกมฺมญฺโญ หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ โส นิปชฺชติ น วิริยํ
อารภติ ฯเปฯ อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo kilanto akammañño, handāhaṁ nipajjāmī’ti …pe…
‘I’ve wandered for alms, but I didn’t get to fill up on as much food as I like, coarse or fine. My body is tired and unfit for work. I’d better have a lie down.’…
อิทํ ปญฺจมํ กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ pañcamaṁ kusītavatthu.
This is the fifth ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย
จรนฺโต ลภติ ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ
ปาริปูรึ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
Furthermore, a mendicant has wandered for alms, and they got to fill up on as much food as they like, coarse or fine.
อ้างอิงสยามรัฐ 11.320
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ โข คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย
จรนฺโต อลตฺถํ ลูขสฺส วา ปณีตสฺส วา โภชนสฺส ยาวทตฺถํ
ปาริปูรึ ตสฺส เม กาโย ครุโก อกมฺมญฺโญ มาสาจิตํ มญฺเญ
หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo garuko akammañño, māsācitaṁ maññe, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I’ve wandered for alms, and I got to fill up on as much food as I like, coarse or fine. My body is heavy, unfit for work, like I’ve just eaten a load of beans. I’d better have a lie down.’…
โส นิปชฺชติ น วิริยํ อารภติ ฯเปฯ
อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati …pe…
They lie down, and don’t rouse energy…
อิทํ ฉฏฺฐํ กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ chaṭṭhaṁ kusītavatthu.
This is the sixth ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุโน อุปฺปนฺโน โหติ อปฺปมตฺตโก
อาพาโธ ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno uppanno hoti appamattako ābādho, tassa evaṁ hoti:
Furthermore, a mendicant feels a little sick. They think:
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 3.238
อุปฺปนฺโน โข ปน ๑- เม อยํ ๒- อปฺปมตฺตโก
อาพาโธ อตฺถิ กปฺโป นิปชฺชิตุํ หนฺทาหํ นิปชฺชามีติ ฯ✎ ร่าง
‘uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho atthi kappo nipajjituṁ, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
‘I feel a little sick. Lying down would be good for me. I’d better have a lie down.’
โส
นิปชฺชติ ฯเปฯ อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย✎ ร่าง
So nipajjati …pe…
They lie down, and don’t rouse energy…
อิทํ สตฺตมํ กุสีตวตฺถุ ฯ✎ ร่าง
idaṁ sattamaṁ kusītavatthu.
This is the seventh ground for laziness.
ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ คิลานา วุฏฺฐิโต โหติ
อจิรวุฏฺฐิโต เคลญฺญา✎ ร่าง
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gilānāvuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
Furthermore, a mendicant has recently recovered from illness.
ตสฺส เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tassa evaṁ hoti:
They think:
อหํ คิลานา วุฏฺฐิโต
อจิรวุฏฺฐิโต เคลญฺญา✎ ร่าง
‘ahaṁ kho gilānāvuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā.
‘I’ve recently recovered from illness. My body is weak and unfit for work. I’d better have a lie down.’
ตสฺส เม กาโย ทุพฺพโล อกมฺมญฺโญ✎ ร่าง
Tassa me kāyo dubbalo akammañño, handāhaṁ nipajjāmī’ti.