ยโต จ ๑- โข ภิกฺขเว ภิกฺขุโน ยํ นิมิตฺตํ อาคมฺม
ยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต อุปฺปชฺชนฺติ ปาปกา อกุสลา วิตกฺกา
ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ โทสูปสญฺหิตาปิ โมหูปสญฺหิตาปิ ตสฺส ตมฺหา
นิมิตฺตา อญฺญํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต กุสลูปสญฺหิตํ เย ปาปกา
อกุสลา วิตกฺกา ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ โทสูปสญฺหิตาปิ โมหูปสญฺหิตาปิ
เต ปหียนฺติ เต อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto uppajjanti pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tassa tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุอาศัยนิมิตใดแล้ว มนสิการนิมิตใดอยู่ วิตกอันเป็นบาปอกุศล ประกอบด้วยฉันทะบ้าง โทสะบ้าง โมหะบ้าง ย่อมเกิดขึ้น เมื่อเธอมนสิการนิมิตอื่นจากนิมิตนั้น อันประกอบด้วยกุศล วิตกอันเป็นบาปอกุศล ประกอบด้วยฉันทะบ้าง โทสะบ้าง โมหะบ้าง อันเธอย่อมละเสียได้ ย่อมถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ เพราะละวิตกอันเป็นบาปอกุศลเหล่านั้นได้ จิตย่อมตั้งอยู่ด้วยดี สงบ เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งมั่นในภายในนั้นแล🤖 AI จับคู่
Now, take the mendicant who is focusing on some subject that gives rise to bad, unskillful thoughts connected with desire, hate, and delusion. They focus on some other subject connected with the skillful …
อ้างอิงPTS 1.122 · สยามรัฐ 12.247 · พุทธชยันตี 10.306
เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว
จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ สมาธิยติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
เตสํ วิตกฺกานํ อาทีนวํ อุปปริกฺขโต เย ปาปกา อกุสลา
วิตกฺกา ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ โทสูปสญฺหิตาปิ โมหูปสญฺหิตาปิ เต
ปหียนฺติ เต อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Tesampi vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
They examine the drawbacks of those thoughts …
เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ
สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ สมาธิยติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
เตสํ วิตกฺกานํ อสติ
อมนสิการํ อาปชฺชโต เย ปาปกา อกุสลา วิตกฺกา ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ
โทสูปสญฺหิตาปิ โมหูปสญฺหิตาปิ เต ปหียนฺติ เต อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Tesampi vitakkānaṁ asatiamanasikāraṁ āpajjato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
They try to forget and ignore about those thoughts …
เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ
สมาธิยติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
เตสํ วิตกฺกานํ วิตกฺกสงฺขารสณฺฐานํ มนสิกโรโต
เย ปาปกา อกุสลา วิตกฺกา ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ โทสูปสญฺหิตาปิ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. จสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
โมหูปสญฺหิตาปิ เต ปหียนฺติ เต อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Tesampi vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
They focus on stopping the formation of those thoughts …
เตสํ ปหานา
อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ สมาธิยติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ทนฺเตภิ ทนฺตมาธาย ชิวฺหาย ตาลุํ อาหจฺจ เจตสา จิตฺตํ
อภินิคฺคณฺหโต อภินิปฺปีฬยโต อภิสนฺตาปยโต เย ปาปกา อกุสลา
วิตกฺกา ฉนฺทูปสญฺหิตาปิ โทสูปสญฺหิตาปิ โมหูปสญฺหิตาปิ เต
ปหียนฺติ เต อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ✎ ร่าง
Dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
With teeth clenched and tongue pressed against the roof of the mouth, they squeeze, squash, and crush mind with mind. When they succeed in each of these things, those bad thoughts are given up and come to an end.
เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ
สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิโภติ สมาธิยติ ฯ✎ ร่าง
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
Their mind becomes stilled internally; it settles, unifies, and becomes immersed in samādhi.
อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ภิกฺขุ วสี วิตกฺกปริยายปเถสุ✎ ร่าง
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu vasī vitakkapariyāyapathesu.
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้เรากล่าวว่า เป็นผู้ชำนาญในทางเดินของวิตก🤖 AI จับคู่
This is called a mendicant who is a master of the ways of thought.
ยํ
วิตกฺกํ อากงฺขิสฺสติ ตํ วิตกฺกํ วิตกฺเกสฺสติ ยํ วิตกฺกํ นากงฺขิสฺสติ
น ตํ วิตกฺกํ วิตกฺเกสฺสติ✎ ร่าง
Yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhissati taṁ vitakkaṁ vitakkessati, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhissati na taṁ vitakkaṁ vitakkessati.
เธอจักจำนง วิตกใด ก็จักตรึกวิตกนั้นได้ จักไม่จำนงวิตกใด ก็จักไม่ตรึกวิตกนั้นได้🤖 AI จับคู่
They will think what they want to think, and they won’t think what they don’t want to think.
อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ วิวตฺตยิ ๑- สญฺโญชนํ
สมฺมา มานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
Acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā”ti.
ตัดตัณหาได้แล้ว คลี่คลายสังโยชน์ได้แล้ว ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้แล้ว เพราะละมานะได้โดยชอบ [ได้มารู้ยิ่งซึ่งธรรมของท่านที่เป็นพระอรหันต์โดยชอบ]🤖 AI จับคู่
They’ve cut off craving, cast off the fetters, and by rightly comprehending conceit have made an end of suffering.”
อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว🤖 AI จับคู่
That is what the Buddha said.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 12.173
อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ
อภินนฺทุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
ภิกษุเหล่านั้นมีใจชื่นชมยินดีภาษิตของผู้มีพระภาค แล้วแล.🤖 AI จับคู่
Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said.
วิตกฺกสณฺฐานสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ ฯ✎ ร่าง
Vitakkasaṇṭhānasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
สีหนาทวคฺโค ทุติโย ฯ✎ ร่าง
Sīhanādavaggo niṭṭhito dutiyo.
ตสฺสุทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
จูฬสีหนาทโลมหํสวโร✎ ร่าง
Cūḷasīhanādalomahaṁsavaro,
อ้างอิงพุทธชยันตี 10.308
มหา จูฬทุกฺขกฺขนฺธอนุมานิกสุตฺตํ✎ ร่าง
Mahācūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ;
ขีลปตฺถมธุปิณฺฑิกทฺวิธาวิตกฺกํ✎ ร่าง
Khilapatthamadhupiṇḍikadvidhāvitakka,
ปญฺจนิมิตฺตกถา ปุน วคฺโค ฯ
-----------------------
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. วาวตฺตยิ ฯ
โ✎ ร่าง
Pañcanimittakathā puna vaggo.
อป✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti.
“Yes, sir.”
มฺมวคฺโค✎ ร่าง
Majjhima Nikāya 21
Middle Discourses 21
กกจูปมสุตฺต✎ ร่าง
Kakacūpamasutta
The Simile of the Saw
ํ✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 12.248 · ฉัฏฐสังคายนา 12.174