ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
Bhagavā etadavoca:
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า🤖 AI จับคู่
The Buddha said this:
เสยฺยถาปิ พฺราหฺมณ ปุริโส
สารตฺถิโก สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส
ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม
ตจํ อติกฺกมฺม ปปฺปฏิกํ สาขาปลาสํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกเมยฺย
สารนฺติ มญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง
“Seyyathāpi, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.
ดูกรพราหมณ์ เปรียบเหมือนบุรุษผู้มีความต้องการแก่นไม้ แสวงหาแก่นไม้เที่ยวเสาะหาแก่นไม้อยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่มีแก่นตั้งอยู่ ละเลยแก่น ละเลยกระพี้ ละเลยเปลือก ละเลยสะเก็ดไปเสีย ตัดเอากิ่งและใบถือไป สำคัญว่าแก่น🤖 AI จับคู่
“Suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But, passing over the heartwood, softwood, bark, and shoots, he’d cut off the branches and leaves and leave imagining they were heartwood.
อ้างอิงสยามรัฐ 12.375
ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
บุรุษผู้มีจักษุเห็นเขาผู้นั้นแล้ว พึงกล่าวอย่างนี้ว่า🤖 AI จับคู่
If a person with clear eyes saw him they’d say:
น วตายํ ภวํ ปุริโส อญฺญาสิ สารํ น อญฺญาสิ เผคฺคุํ น อญฺญาสิ
ปปฺปฏิกํ น อญฺญาสิ สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.
บุรุษผู้เจริญนี้ ไม่รู้จักแก่น ไม่รู้จักกระพี้ ไม่รู้จักเปลือก ไม่รู้จักสะเก็ด ไม่รู้จักกิ่งและใบ🤖 AI จับคู่
‘This gentleman doesn’t know what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are.
ตถาหยํ ภวํ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต
อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม ตจํ อติกฺกมฺม
ปปฺปฏิกํ สาขาปลาสํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกนฺโต สารนฺติ
มญฺญมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma papaṭikaṁ, sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
จริงอย่างนั้น บุรุษผู้เจริญนี้ มีความต้องการแก่นไม้ แสวงหาแก่นไม้เที่ยวเสาะหาแก่นไม้อยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่มีแก่นตั้งอยู่ละเลยแก่น ละเลยกระพี้ ละเลยเปลือก ละเลยสะเก็ดไปเสีย ตัดเอากิ่งและใบถือไป สำคัญว่าแก่น🤖 AI จับคู่
That’s why he passed them over, cut off the branches and leaves, and left imagining they were heartwood.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ ตญฺจสฺส อตฺถํ
นานุภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
และกิจที่จะพึงทำด้วยไม้แก่นของเขา จักไม่สำเร็จประโยชน์แก่เขา🤖 AI จับคู่
Whatever he needs to make from heartwood, he won’t succeed.’
เสยฺยถาปิ วา ปน พฺราหฺมณ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต
อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม ตจํ ปปฺปฏิกํ เฉตฺวา
อาทาย ปกฺกเมยฺย สารนฺติ มญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ, papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut off the shoots and leave imagining they were heartwood …
อ้างอิงPTS 1.199 · ฉัฏฐสังคายนา 12.262 · พุทธชยันตี 10.480
ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส
ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
น วตายํ ภวํ ปุริโส อญฺญาสิ สารํ น
อญฺญาสิ เผคฺคุํ น อญฺญาสิ ตจํ น อญฺญาสิ ปปฺปฏิกํ น
อญฺญาสิ สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.
ตถาหยํ ภวํ ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี
สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว
สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ อติกฺกมฺม ตจํ ปปฺปฏิกํ เฉตฺวา อาทาย
ปกฺกนฺโต สารนฺติ มญฺญมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ papaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ
ตญฺจสฺส อตฺถํ นานุภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
เสยฺยถาปิ วา ปน พฺราหฺมณ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส
ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ ตจํ เฉตฺวา
อาทาย ปกฺกเมยฺย สารนฺติ มญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ, tacaṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut off the bark and leave imagining it was heartwood …
อ้างอิงสยามรัฐ 12.376
ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส
ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
น วตายํ ภวํ ปุริโส อญฺญาสิ สารํ น
อญฺญาสิ เผคฺคุํ น อญฺญาสิ ตจํ น อญฺญาสิ ปปฺปฏิกํ น
อญฺญาสิ สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.
ตถาหยํ ภวํ ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี
สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว
สารํ อติกฺกมฺม เผคฺคุํ ตจํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกนฺโต สารนฺติ
มญฺญมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ, tacaṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ ตญฺจสฺส อตฺถํ
นานุภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
เสยฺยถาปิ วา ปน พฺราหฺมณ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต
อติกฺกมฺเมว สารํ เผคฺคุํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกเมยฺย สารนฺติ
มญฺญมาโน ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ, phegguṁ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti maññamāno.
Suppose there was another person in need of heartwood … he’d cut out the softwood and leave imagining it was heartwood …
ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
น
วตายํ ภวํ ปุริโส อญฺญาสิ สารํ น อญฺญาสิ เผคฺคุํ น อญฺญาสิ
ตจํ น อญฺญาสิ ปปฺปฏิกํ น อญฺญาสิ สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ, na aññāsi phegguṁ, na aññāsi tacaṁ, na aññāsi papaṭikaṁ, na aññāsi sākhāpalāsaṁ.
ตถาหยํ ภวํ
ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส
ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว สารํ เผคฺคุํ เฉตฺวา อาทาย ปกฺกนฺโต
สารนฺติ มญฺญมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ, phegguṁ chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti maññamāno.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ ตญฺจสฺส อตฺถํ
นานุภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatī’ti.
เสยฺยถาปิ วา ปน พฺราหฺมณ ปุริโส สารตฺถิโก
สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต
สารญฺเญว เฉตฺวา อาทาย ปกฺกเมยฺย สารนฺติ ชานมาโน ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi vā pana, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkameyya ‘sāran’ti jānamāno.
Suppose there was another person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. He’d cut out just the heartwood and leave knowing it was heartwood.
อ้างอิงPTS 1.200 · สยามรัฐ 12.377 · ฉัฏฐสังคายนา 12.263 · พุทธชยันตี 10.482
ตเมนํ
จกฺขุมา ปุริโส ทิสฺวา เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya:
If a person with clear eyes saw him they’d say:
อญฺญาสิ วตายํ ภวํ ปุริโส
สารํ อญฺญาสิ เผคฺคุํ อญฺญาสิ ตจํ อญฺญาสิ ปปฺปฏิกํ อญฺญาสิ
สาขาปลาสํ✎ ร่าง
‘aññāsi vatāyaṁ bhavaṁ puriso sāraṁ, aññāsi phegguṁ, aññāsi tacaṁ, aññāsi papaṭikaṁ, aññāsi sākhāpalāsaṁ.
‘This gentleman knows what heartwood, softwood, bark, shoots, or branches and leaves are.
ตถาหยํ ภวํ ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี สารปริเยนํ
จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต สารญฺเญว เฉตฺวา
อาทาย ปกฺกนฺโต สารนฺติ ชานมาโน✎ ร่าง
Tathā hayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato sāraññeva chetvā ādāya pakkanto “sāran”ti jānamāno.
That’s why he cut out just the heartwood and left knowing it was heartwood.
ยญฺจสฺส สาเรน สารกรณียํ
ตญฺจสฺส อตฺถํ อนุภวิสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ anubhavissatī’ti.
Whatever he needs to make from heartwood, he will succeed.’