อถ โข ทุมฺมุโข ลิจฺฉวิปุตฺโต สจฺจกํ นิคนฺถปุตฺตํ
ตุณฺหีภูตํ มงฺกุภูตํ ปตฺตกฺขนฺธํ อโธมุขํ ปชฺฌายนฺตํ อปฺปฏิภาณํ
วิทิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho dummukho licchaviputto saccakaṁ nigaṇṭhaputtaṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā bhagavantaṁ etadavoca:
ในลำดับนั้น เจ้าลิจฉวีผู้มีนามว่าทุมมุขะ ทราบว่า สัจจกนิครนถ์นิ่งอึ้ง เก้อเขิน คอตก ก้มหน้า ซบเซา หมดปฏิภาณ จึงทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค อุปมาย่อมแจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์🤖 AI จับคู่
Knowing this, the Licchavi Dummukha said to the Buddha,
อ้างอิงสยามรัฐ 12.433 · ฉัฏฐสังคายนา 12.300
อุปมา มํ ภควา ปฏิภาตีติ ฯ✎ ร่าง
“upamā maṁ, bhagavā, paṭibhātī”ti.
“A simile strikes me, Blessed One.”
ปฏิภาตุ ตํ ทุมฺมุขาติ ภควา อโวจ ฯ✎ ร่าง
“Paṭibhātu taṁ, dummukhā”ti bhagavā avoca.
ดูกรทุมมุขะ อุปมานั้นจงแจ่มแจ้งแก่ท่านเถิด🤖 AI จับคู่
“Then speak as you feel inspired,” said the Buddha.
เสยฺยถาปิ ภนฺเต คามสฺส
วา นิคมสฺส วา อวิทูเร โปกฺขรณี✎ ร่าง
“Seyyathāpi, bhante, gāmassa vā nigamassa vā avidūre pokkharaṇī.
เปรียบเหมือนในที่ใกล้บ้านหรือนิคม มีสระโบกขรณีอยู่สระหนึ่ง🤖 AI จับคู่
“Sir, suppose there was a lotus pond not far from a town or village,
ตตฺรสฺส กกฺกฏโก✎ ร่าง
Tatrāssa kakkaṭako.
ในสระนั้นมีปูอยู่ตัวหนึ่ง🤖 AI จับคู่
and a crab lived there.
อถ โข
ภนฺเต สมฺพหุลา กุมารกา วา กุมาริกา วา ตมฺหา คามา
วา นิคมา วา นิกฺขมิตฺวา เยน สา โปกฺขรณี เตนุปสงฺกเมยฺยุํ
อุปสงฺกมิตฺวา ตํ โปกฺขรณึ โอคาเหตฺวา ตํ กกฺกฏกํ อุทกา
อุทฺธริตฺวา ถเล ปติฏฺฐาเปยฺยุํ✎ ร่าง
Atha kho, bhante, sambahulā kumārakā vā kumārikā vā tamhā gāmā vā nigamā vā nikkhamitvā yena sā pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṁ; upasaṅkamitvā taṁ pokkharaṇiṁ ogāhetvā taṁ kakkaṭakaṁ udakā uddharitvā thale patiṭṭhāpeyyuṁ.
พวกเด็กชายหญิงเป็นอันมาก ออกจากบ้านหรือนิคมนั้น ไปถึงสระโบกขรณีนั้นแล้ว ก็ลงจับปูขึ้นจากน้ำ วางไว้บนบก🤖 AI จับคู่
Then several boys or girls would leave the town or village and go to the pond, where they’d pull out the crab and put it on solid ground.
ยญฺญเทว หิ โส ภนฺเต กกฺกฏโก
อฬํ อภินินฺนาเมยฺย ตํตเทว เต กุมารกา วา กุมาริกา วา
กฏฺเฐน วา กฐเลน วา สญฺฉินฺเทยฺยุํ สมฺภญฺเชยฺยุํ สมฺปลิภญฺเชยฺยุํ✎ ร่าง
Yaññadeva hi so, bhante, kakkaṭako aḷaṁ abhininnāmeyya taṁ tadeva te kumārakā vā kumārikā vā kaṭṭhena vā kathalena vā sañchindeyyuṁ sambhañjeyyuṁ sampalibhañjeyyuṁ.
ปูนั้นจะส่ายก้ามไปข้างไหน เด็กเหล่านั้นก็คอยต่อยก้ามปูนั้นด้วยไม้บ้าง ด้วยกระเบื้องบ้าง🤖 AI จับคู่
Whenever that crab extended a claw, those boys or girls would snap, crack, and break it off with a stick or a stone.
เอวญฺหิ โส ภนฺเต กกฺกฏโก สพฺเพหิ อเฬหิ สญฺฉินฺเนหิ สมฺภคฺเคหิ
สมฺปลิภคฺเคหิ อภพฺโพ ตํ โปกฺขรณึ ปุน โอตริตุํ เสยฺยถาปิ ปุพฺเพ✎ ร่าง
Evañhi so, bhante, kakkaṭako sabbehi aḷehi sañchinnehi sambhaggehi sampalibhaggehi abhabbo taṁ pokkharaṇiṁ puna otarituṁ, seyyathāpi pubbe.
เมื่อปูนั้นก้ามหักหมดแล้ว ก็ไม่อาจลงสู่สระโบกขรณีนั้นเหมือนก่อนได้🤖 AI จับคู่
And when that crab’s claws had all been snapped, cracked, and broken off it wouldn’t be able to return down into that lotus pond.
เอวเมว โข ภนฺเต ยานิ สจฺจกสฺส นิคนฺถปุตฺตสฺส วิสูกายิตานิ
วิเสวิตานิ วิปฺผนฺทิตานิ กานิจิ ๑- กานิจิ ตานิ ภควตา สญฺฉินฺนานิ
สมฺภคฺคานิ สมฺปลิภคฺคานิ✎ ร่าง
Evameva kho, bhante, yāni saccakassa nigaṇṭhaputtassa visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni tānipi sabbāni bhagavatā sañchinnāni sambhaggāni sampalibhaggāni;
ฉันใด ทิฏฐิอันเป็นเสี้ยนหนาม เข้าใจผิด กวัดแกว่ง บางอย่างๆ ของสัจจกนิครนถ์ พระองค์หักเสียแล้ว แต่นี้ไป สัจจกนิครนถ์ก็ไม่อาจเข้ามาใกล้พระองค์ ด้วยความประสงค์จะโต้ตอบอีก ก็ฉันนั้นแหละ🤖 AI จับคู่
In the same way, sir, the Buddha has snapped, cracked, and broken off all Saccaka’s twists, ducks, and dodges.
อภพฺโพ จทานิ ภนฺเต สจฺจโก
นิคนฺถปุตฺโต ปุน ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตุํ ยทิทํ วาทาธิปฺปาโยติ ฯ✎ ร่าง
abhabbo ca dāni, bhante, saccako nigaṇṭhaputto puna bhagavantaṁ upasaṅkamituṁ yadidaṁ vādādhippāyo”ti.
Now he can’t get near the Buddha again looking for a debate.”
เอวํ วุตฺเต สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ทุมฺมุขํ ลิจฺฉวิปุตฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, saccako nigaṇṭhaputto dummukhaṁ licchaviputtaṁ etadavoca:
เมื่อเจ้าลิจฉวีทุมมุขะกล่าวอย่างนี้แล้ว สัจจกนิครนถ์ ก็พูดว่า🤖 AI จับคู่
But Saccaka said to him,
อาคเมหิ ตฺวํ ทุมฺมุข อาคเมหิ ตฺวํ ทุมฺมุข มุขโรสิ ตฺวํ ทุมฺมุข
น มยํ ตยา สทฺธึ มนฺเตม อิธ มยํ โภตา โคตเมน สทฺธึ
มนฺเตม✎ ร่าง
“āgamehi tvaṁ, dummukha, āgamehi tvaṁ, dummukha, (…) na mayaṁ tayā saddhiṁ mantema, idha mayaṁ bhotā gotamena saddhiṁ mantema.
เจ้าทุมมุขะท่านหยุดเถิด ท่านพูดมากนัก ข้าพเจ้าไม่ได้พูดกับท่านข้าพเจ้าพูดกับพระโคดมต่างหาก🤖 AI จับคู่
“Hold on, Dummukha, hold on! I wasn’t talking with you, I was talking with the worthy Gotama.
ติฏฺฐเตสา โภ โคตม อมฺหากญฺเจว อญฺเญสญฺจ
ปุถุสมณพฺราหฺมณานํ วาจา✎ ร่าง
Tiṭṭhatesā, bho gotama, amhākañceva aññesañca puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ vācā.
ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ก็ทูลว่า ข้าแต่พระโคดม ข้อที่พูดนั้นเป็นของข้าพเจ้า และของพวกสมณพราหมณ์เหล่าอื่น ยกเสียเถิด เป็นแต่คำเพ้อ พูดเพ้อกันไป🤖 AI จับคู่
Worthy Gotama, leave aside that statement I made—as did various other ascetics and brahmins—
อ้างอิงPTS 1.235 · สยามรัฐ 12.434 · พุทธชยันตี 10.556
วิลาปํ วิลปิตํ มญฺเญติ ฯ✎ ร่าง
Vilāpaṁ vilapitaṁ maññe.
it was, like, just a bit of nonsense.