‹ กลับ
มหาเวทัลลสูตร
เล่ม ๑๒ — มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ · ข้อ 501 · ม.มู. ๑๒/๙๒๒๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๕๐๑] ก. ดูกรท่านผู้มีอายุ อินทรีย์ ๕ ประการ คือ จักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อินทรีย์ ๕ นี้ อาศัยอะไรตั้งอยู่? สา. ดูกรท่านผู้มีอายุ อินทรีย์ ๕ ประการนี้นั้น คือจักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อาศัยอายุ (ชีวิตินทรีย์) ตั้งอยู่. ก. อายุ อาศัยอะไรตั้งอยู่? สา. อายุ อาศัยไออุ่น (ไฟที่เกิดแต่กรรม) ตั้งอยู่. ก. ไออุ่น อาศัยอะไรตั้งอยู่? สา. ไออุ่น อาศัยอายุตั้งอยู่. ก. ผมรู้ทั่วถึงภาษิตของพระสารีบุตรผู้มีอายุในบัดนี้เองอย่างนี้ว่า อายุอาศัยไออุ่นตั้งอยู่ และว่าไออุ่นอาศัยอายุตั้งอยู่ แต่ผมจะพึงเห็นความแห่งภาษิตนี้ได้อย่างไร? สา. ถ้าเช่นนั้น ผมจักทำอุปมาแก่คุณ เพราะวิญญูชนบางพวกในโลกนี้ ย่อมทราบความ แห่งภาษิตได้แม้ด้วยอุปมา เปรียบเหมือนประทีปน้ำมันกำลังติดไฟอยู่ แสงสว่างอาศัยเปลว ปรากฏอยู่ เปลวก็อาศัยแสงสว่างปรากฏอยู่ฉันใด อายุอาศัยไออุ่นตั้งอยู่ ไออุ่นก็อาศัยอายุตั้งอยู่ ฉันนั้นเหมือนกัน ก. อายุสังขาร (อายุ ชีวิตินทรีย์) กับเวทนียธรรม (เวทนา) เป็นอันเสมอกัน หรือว่า อายุสังขารกับเวทนียธรรมเป็นคนละอย่าง? สา. อายุสังขารกับเวทนียธรรม ไม่ใช่อันเดียวกัน (ถ้า) อายุสังขารกับเวทนียธรรมเป็น อันเดียวกันแล้ว การออกจากสมาบัติของภิกษุผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ ก็ไม่พึงปรากฏ แต่เพราะ อายุสังขารกับเวทนียธรรมเป็นคนละอย่าง ฉะนั้น การออกจากสมาบัติของภิกษุผู้เข้าสัญญาเวทยิต นิโรธ จึงปรากฏอยู่.
เทียบรายประโยค (17 ประโยค) คำแปลไทย: 🤖 14
mn43:22.1 #
ปญฺจิมานิ อาวุโส อินฺทฺริยานิ เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
“Pañcimāni, āvuso, indriyāni, seyyathidaṁ—
ดูกรท่านผู้มีอายุ อินทรีย์ ๕ ประการ คือ จักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อินทรีย์ ๕ นี้ อาศัยอะไรตั้งอยู่?🤖 AI จับคู่
mn43:22.2 #
จกฺขุนฺทฺริยํ โสตินฺทฺริยํ ฆานินฺทฺริยํ ชิวฺหินฺทฺริยํ กายินฺทฺริยํ✎ ร่าง
cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.
mn43:22.3 #
อิมานิ โข อาวุโส ปญฺจินฺทฺริยานิ กึ ปฏิจฺจ ติฏฺฐนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Imāni kho, āvuso, pañcindriyāni kiṁ paṭicca tiṭṭhantī”ti?
ดูกรท่านผู้มีอายุ อินทรีย์ ๕ ประการนี้นั้น คือจักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อาศัยอายุ (ชีวิตินทรีย์) ตั้งอยู่.🤖 AI จับคู่
“These five faculties depend on what to continue?”
mn43:22.4 #
ปญฺจิมานิ อาวุโส อินฺทฺริยานิ เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
“Pañcimāni, āvuso, indriyāni, seyyathidaṁ—
mn43:22.5 #
จกฺขุนฺทฺริยํ โสตินฺทฺริยํ ฆานินฺทฺริยํ ชิวฺหินฺทฺริยํ กายินฺทฺริยํ✎ ร่าง
cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.
mn43:22.6 #
อิมานิ โข อาวุโส ปญฺจินฺทฺริยานิ อายุํ ปฏิจฺจ ติฏฺฐนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Imāni kho, āvuso, pañcindriyāni āyuṁ paṭicca tiṭṭhantī”ti.
อาศัยอายุ (ชีวิตินทรีย์) ตั้งอยู่.🤖 AI จับคู่
“These five faculties depend on vitality to continue.”
mn43:22.7 #
อายุ ปนาวุโส กึ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
“Āyu panāvuso, kiṁ paṭicca tiṭṭhatī”ti?
อายุ อาศัยอะไรตั้งอยู่?🤖 AI จับคู่
“But what does vitality depend on to continue?”
mn43:22.8 #
อายุ อุสฺมํ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
“Āyu usmaṁ paṭicca tiṭṭhatī”ti.
อายุ อาศัยไออุ่น (ไฟที่เกิดแต่กรรม) ตั้งอยู่.🤖 AI จับคู่
“Vitality depends on warmth to continue.”
mn43:22.9 #
อุสฺมา ปนาวุโส กึ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
“Usmā panāvuso, kiṁ paṭicca tiṭṭhatī”ti?
ไออุ่น อาศัยอะไรตั้งอยู่?🤖 AI จับคู่
“But what does warmth depend on to continue?”
mn43:22.10 #
อุสฺมา อายุํ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
“Usmā āyuṁ paṭicca tiṭṭhatī”ti.
ไออุ่น อาศัยอายุตั้งอยู่.🤖 AI จับคู่
“Warmth depends on vitality to continue.”
mn43:22.11 #
อิทาเนว โข มยํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ภาสิตํ เอวํ อาชานาม✎ ร่าง
“Idāneva kho mayaṁ, āvuso, āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ evaṁ ājānāma:
ผมรู้ทั่วถึงภาษิตของพระสารีบุตรผู้มีอายุในบัดนี้เองอย่างนี้ว่า อายุอาศัยไออุ่นตั้งอยู่🤖 AI จับคู่
“Just now I understood you to say:
อ้างอิงสยามรัฐ 12.542 · ฉัฏฐสังคายนา 12.376
mn43:22.12 #
อายุ อุสฺมํ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ✎ ร่าง
‘āyu usmaṁ paṭicca tiṭṭhatī’ti.
และว่าไออุ่นอาศัยอายุตั้งอยู่ แต่ผมจะพึงเห็นความแห่งภาษิตนี้ได้อย่างไร?🤖 AI จับคู่
‘Vitality depends on warmth to continue.’
mn43:22.13 #
อิทาเนว โข มยํ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ภาสิตํ เอวํ อาชานาม✎ ร่าง
Idāneva pana mayaṁ, āvuso, āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ evaṁ ājānāma:
และว่าไออุ่นอาศัยอายุตั้งอยู่🤖 AI จับคู่
But I also understood you to say:
mn43:22.14 #
อุสฺมา อายุํ ปฏิจฺจ ติฏฺฐตีติ ฯ✎ ร่าง
‘usmā āyuṁ paṭicca tiṭṭhatī’ti.
ไออุ่นก็อาศัยอายุตั้งอยู่🤖 AI จับคู่
‘Warmth depends on vitality to continue.’
mn43:22.15 #
ยถากถํ ปนาวุโส อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ ฯ✎ ร่าง
Yathā kathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
แต่ผมจะพึงเห็นความแห่งภาษิตนี้ได้อย่างไร?🤖 AI จับคู่
How then should we see the meaning of this statement?”
mn43:22.16 #
เตนหาวุโส อุปมนฺเต กริสฺสามิ✎ ร่าง
“Tena hāvuso, upamaṁ te karissāmi;
ถ้าเช่นนั้น ผมจักทำอุปมาแก่คุณ เพราะวิญญูชนบางพวกในโลกนี้ ย่อมทราบความแห่งภาษิตได้แม้ด้วยอุปมา เปรียบเหมือนประทีปน้ำมันกำลังติดไฟอยู่ แสงสว่างอาศัยเปลวปรากฏอยู่ เปลวก็อาศัยแสงสว่างปรากฏอยู่ฉันใด อายุอาศัยไออุ่นตั้งอยู่ ไออุ่นก็อาศัยอายุตั้งอยู่ฉันนั้นเหมือนกัน🤖 AI จับคู่
“Well then, reverend, I shall give you a simile.
อ้างอิงพุทธชยันตี 10.694
mn43:22.17 #
อุปมายปิเธกจฺเจ วิญฺญู✎ ร่าง
upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
เพราะวิญญูชนบางพวกในโลกนี้ ย่อมทราบความแห่งภาษิตได้แม้ด้วยอุปมา🤖 AI จับคู่
For by means of a simile some sensible people understand the meaning of what is said.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๒ — มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน