โส เอวํ ปพฺพชิโต สมาโน ภิกฺขูนํ สิกฺขาสาชีวสมาปนฺโน
ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ
นิหิตสตฺโถ ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี
วิหรติ อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ
ทินฺนาทายี ทินฺนปาฏิกงฺขี อเถเนน ๑- สุจิภูเตน อตฺตนา วิหรติ✎ ร่าง
Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.
๒. ละการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ รับแต่ของที่เขาให้ ต้องการแต่ของที่เขาให้ ไม่ประพฤติตนเป็นขโมย เป็นผู้สะอาดอยู่🤖 AI จับคู่
They give up stealing. They take only what’s given, and expect only what’s given. They keep themselves clean by not thieving.
อพฺรหฺมจริยํ ปหาย พฺรหฺมจารี โหติ อาราจารี วิรโต ๒- เมถุนา
คามธมฺมา✎ ร่าง
Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.
๓. ละกรรมเป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์ ประพฤติพรหมจรรย์ ประพฤติห่างไกล เว้นขาดจากเมถุนอันเป็นกิจของชาวบ้าน🤖 AI จับคู่
They give up unchastity. They are chaste, set apart, avoiding the vulgar act of sex.
มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สจฺจวาที
สจฺจสนฺโธ เถโต ปจฺจยิโก อวิสํวาทโก โลกสฺส✎ ร่าง
Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.
๔. ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดเท็จ พูดแต่คำจริง ดำรงคำสัตย์ มีถ้อยคำเป็นหลักฐาน ควรเชื่อได้ ไม่พูดลวงโลก🤖 AI จับคู่
They give up lying. They speak the truth and stick to the truth. They’re honest and dependable, and don’t trick the world with their words.
ปิสุณํ วาจํ
ปหาย ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ อิโต สุตฺวา น อมุตฺร
อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย อมุตฺร วา สุตฺวา น อิเมสํ อกฺขาตา
อมูสํ เภทาย อิติ ภินฺนานํ วา สนฺธาตา สหิตานํ ๓- วา อนุปฺปทาตา
สมคฺคาราโม สมคฺครโต สมคฺคนนฺที สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา
โหติ✎ ร่าง
Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
๕. ละคำส่อเสียด เว้นขาดจากคำส่อเสียด ฟังจากข้างนี้แล้วไม่ไปบอกข้างโน้น เพื่อให้คนหมู่นี้แตกร้าวกัน หรือฟังจากข้างโน้นแล้วไม่มาบอกข้างนี้ เพื่อให้คนหมู่โน้นแตกร้าวกัน สมานคนที่แตกร้าวกันแล้วบ้าง ส่งเสริมคนที่พร้อมเพรียงกันแล้วบ้าง ชอบคนผู้พร้อมเพรียงกัน ยินดีในคนผู้พร้อมเพรียงกัน เพลิดเพลินในคนผู้พร้อมเพรียงกัน กล่าวแต่คำที่ทำให้คนพร้อมเพรียงกัน🤖 AI จับคู่
They give up backbiting. They don’t repeat in one place what they heard in another so as to divide people against each other. Instead, they reconcile those who are divided and support those who are united, delighting in harmony, loving harmony, speaking words that promote harmony.
ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ ยา สา
วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา
พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ✎ ร่าง
Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
๖. ละคำหยาบ เว้นขาดจากคำหยาบ กล่าวแต่คำที่ไม่มีโทษ เพราะหู ชวนให้รัก จับใจ เป็นของชาวเมือง คนส่วนมากรักใคร่ พอใจ🤖 AI จับคู่
They give up harsh speech. They speak in a way that’s mellow, pleasing to the ear, endearing, going to the heart, polite, likable and agreeable to the people.
สมฺผปฺปลาปํ ปหาย
สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ กาลวาที ภูตวาที อตฺถวาที
@เชิงอรรถ: ๑ โป. อถเนน ฯ ๒ ม. ปฏิวิรโต ฯ ๓ โป. สมาหิตานํ ฯ
ธมฺมวาที วินยวาที นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา กาเลน สาปเทสํ
ปริยนฺตวตึ อตฺถสญฺหิตํ ฯ✎ ร่าง
Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
๗. ละคำเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากคำเพ้อเจ้อ พูดถูกกาล พูดแต่คำที่เป็นจริง พูดอิงอรรถ พูดอิงธรรม พูดอิงวินัย พูดแต่คำที่มีหลักฐาน มีที่อ้าง มีที่กำหนด ประกอบด้วยประโยชน์โดยกาลอันควร🤖 AI จับคู่
They give up talking nonsense. Their words are timely, true, and meaningful, in line with the teaching and training. They say things at the right time which are valuable, reasonable, succinct, and beneficial.
โส วีชคาม ภูตคามสมารมฺภา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti,
๘. เว้นขาดจากการพรากพืชคามและภูตคาม🤖 AI จับคู่
They refrain from injuring plants and seeds.
เอกภตฺติโก
โหติ รตฺตูปรโต วิรโต วิกาลโภชนา✎ ร่าง
ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā;
๙. ฉันหนเดียว เว้นการฉันในราตรี งดการฉันในเวลาวิกาล🤖 AI จับคู่
They eat in one part of the day, abstaining from eating at night and food at the wrong time.
นจฺจ คีต วาทิต วิสูกทสฺสนา
ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti;
๑๐. เว้นขาดจากการฟ้อนรำ ขับร้อง ประโคมดนตรี และการเล่นอันเป็นข้าศึกแก่กุศล🤖 AI จับคู่
They refrain from seeing shows of dancing, singing, and music .
มาลา คนฺธ วิเลปนธารณ มณฺฑน วิภูสนฏฺฐานา
ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti;
๑๑. เว้นขาดจากการทัดทรงประดับ และตกแต่งร่างกายด้วยดอกไม้ ของหอม และเครื่องประเทืองผิว อันเป็นฐานแห่งการแต่งตัว🤖 AI จับคู่
They refrain from attiring and adorning themselves with garlands, fragrance, and makeup.
อุจฺจาสยน มหาสยนา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti;
๑๒. เว้นขาดจากการนั่งนอนบนที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ่🤖 AI จับคู่
They refrain from high and luxurious beds.
ชาตรูปรชต-
ปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๓. เว้นขาดจากการรับทองและเงิน🤖 AI จับคู่
They refrain from receiving gold and currency,
อามกธญฺญปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต
โหติ✎ ร่าง
āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๔. เว้นขาดจากการรับธัญญาหารดิบ🤖 AI จับคู่
raw grains,
อามกมํสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๕. เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบ🤖 AI จับคู่
raw meat,
อิตฺถีกุมาริกาปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๖. เว้นขาดจากการรับสตรีและกุมารี🤖 AI จับคู่
women and girls,
ทาสีทาสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๗. เว้นขาดจากการรับทาสีและทาส🤖 AI จับคู่
male and female bondservants,
อเชลกปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๘. เว้นขาดจากการรับแพะและแกะ🤖 AI จับคู่
goats and sheep,
กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๑๙. เว้นขาดจากการรับไก่และสุกร🤖 AI จับคู่
chickens and pigs,
หตฺถิ ควาสฺสวฬวปฏิคฺคหณา ๑- ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๒๐. เว้นขาดจากการรับช้าง โค ม้า และลา🤖 AI จับคู่
elephants, cows, horses, and mares,
เขตฺตวตฺถุปฏิคฺคหณา
ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti;
๒๑. เว้นขาดจากการรับไร่นาและที่ดิน🤖 AI จับคู่
and fields and land.
ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti;
๒๒. เว้นขาดจากการประกอบทูตกรรมและการรับใช้🤖 AI จับคู่
They refrain from running errands and messages;
กยวิกฺกยา ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
kayavikkayā paṭivirato hoti;
๒๓. เว้นขาดจากการซื้อ การขาย🤖 AI จับคู่
buying and selling;
ตุลากูฏกํสกูฏมานกูฏา ปฏิวิรโต
โหติ✎ ร่าง
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti;
๒๔. เว้นขาดจากการฉ้อโกงด้วยตาชั่ง การโกงด้วยของปลอม และการโกงด้วยเครื่องตวงวัด🤖 AI จับคู่
falsifying weights, metals, or measures;
อุกฺโกฏนวญฺจนนิกติสาวิโยคา ๒- ปฏิวิรโต โหติ✎ ร่าง
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti;
๒๕. เว้นขาดจากการรับสินบน การล่อลวง และการตลบตะแลง🤖 AI จับคู่
bribery, fraud, cheating, and duplicity;
เฉทนวธพนฺธนวิปราโมสอาโลปสหสาการา ๓- ปฏิวิรโต โหติ ฯ✎ ร่าง
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
๒๖. เว้นขาดจากการตัด การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้น และกรรโชก🤖 AI จับคู่
mutilation, murder, abduction, banditry, plunder, and violence.
โส สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหารีเกน จีวเรน กุจฺฉิปริหาริเกน
ปิณฺฑปาเตน เยน ๔- เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว ปกฺกมติ ฯ✎ ร่าง
So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
เธอเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วยบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้อง เธอจะไปทางทิศาภาคใดๆ ก็ถือไปได้เอง🤖 AI จับคู่
They’re content with robes to look after the body and almsfood to look after the belly. Wherever they go, they set out taking only these things.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.13 · พุทธชยันตี 11.14
เสยฺยถาปิ นาม ปกฺขี สกุโณ เยน ๕- เยเนว เฑติ สปตฺตภาโรว
เฑติ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;
นกมีปีกจะบินไปทางทิศาภาคใดๆ ก็มีปีกของตัวเป็นภาระบินไปฉันใด🤖 AI จับคู่
They’re like a bird: wherever it flies, wings are its only burden.
เอวเมว ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน
กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน เยน ๖- เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว
@เชิงอรรถ: ๑ โป. วลวา... ฯ ยุ. วฬวา... ฯ ม. วฬวปฺ... ฯ ๒ ยุ...สาจิโยคา ฯ@๓ ม. ...สาหสา... ฯ ๔-๕-๖ ม. โส เยน เยน จ ฯ
ปกฺกมติ ฯ✎ ร่าง
evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
ภิกษุก็ฉันนั้นแล เป็นผู้สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วยบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้อง เธอจะไปทางทิศาภาคใดๆ ก็ถือไปได้เอง🤖 AI จับคู่
In the same way, a mendicant is content with robes to look after the body and almsfood to look after the belly. Wherever they go, they set out taking only these things.
โส อิมินา อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ
อนวชฺชสุขํ ปฏิสํเวเทติ ฯ✎ ร่าง
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
ภิกษุนั้นประกอบด้วยศีลขันธ์อันเป็นอริยะนี้ ย่อมได้เสวยสุขอันปราศจากโทษในภายใน🤖 AI จับคู่
When they have this entire spectrum of noble ethics, they experience a blameless happiness inside themselves.
โส จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ
นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
เธอเห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ🤖 AI จับคู่
When they see a sight with their eyes, they don’t get caught up in the features and details.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.9
ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ
อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส
สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
เธอย่อมปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์ ที่เมื่อไม่สำรวมแล้ว จะเป็นเหตุให้อกุศลธรรมอันลามก คืออภิชฌาและโทมนัสครอบงำนั้น ชื่อว่ารักษาจักขุนทรีย์ ชื่อว่าถึงความสำรวมในจักขุนทรีย์🤖 AI จับคู่
If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint.
โสเตน สทฺทํ สุตฺวา✎ ร่าง
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
เธอฟังเสียงด้วยโสต ...🤖 AI จับคู่
When they hear a sound with their ears …
ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา✎ ร่าง
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
ดมกลิ่นด้วยฆานะ ...🤖 AI จับคู่
When they smell an odor with their nose …
ชิวฺหาย รสํ
สายิตฺวา✎ ร่าง
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
ลิ้มรสด้วยชิวหา ...🤖 AI จับคู่
When they taste a flavor with their tongue …
กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา✎ ร่าง
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย ...🤖 AI จับคู่
When they feel a touch with their body …
มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น
นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี✎ ร่าง
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ🤖 AI จับคู่
When they know an idea with their mind, they don’t get caught up in the features and details.
ยตฺวาธิกรณเมนํ
มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา
ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ รกฺขติ มนินฺทฺริยํ
มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
เธอย่อมปฏิบัติเพื่อสำรวมมนินทรีย์ ที่เมื่อไม่สำรวมแล้ว จะเป็นเหตุให้อกุศลธรรมอันลามก คืออภิชฌาและโทมนัสครอบงำนั้น ชื่อว่ารักษามนินทรีย์ ชื่อว่าสำรวมในมนินทรีย์🤖 AI จับคู่
If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint.
โส อิมินา อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน
สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อพฺยาเสกสุขํ ปฏิสํเวเทติ ฯ✎ ร่าง
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
ภิกษุประกอบด้วยอินทรีย์สังวรอันเป็นอริยะเช่นนี้ ย่อมได้เสวยสุขอันไม่ระคนด้วยกิเลสภายใน🤖 AI จับคู่
When they have this noble sense restraint, they experience an unsullied bliss inside themselves.
โส อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ อาโลกิเต
วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ สมฺมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ
สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ อสิเต ปีเต ขายิเต
สายิเต สมฺปชานการี โหติ อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี
โหติ คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว
สมฺปชานการี โหติ ฯ✎ ร่าง
So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
ภิกษุนั้นย่อมทำความรู้สึกในตัว ในการก้าวไป ในการถอยกลับ ในการแล ในการเหลียว ในการคู้เข้า ในการเหยียดออก ในการทรงสังฆาฏิ บาตรและจีวร ในการฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้ม ในการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ ย่อมทำความรู้สึกในตัว ในการเดิน การยืน การนั่ง การหลับ การตื่น การพูด การนิ่ง🤖 AI จับคู่
They act with situational awareness when going out and coming back; when looking ahead and aside; when bending and extending the limbs; when bearing the outer robe, bowl and robes; when eating, drinking, chewing, and tasting; when urinating and defecating; when walking, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and keeping silent.