ตคฺฆ ตฺวํ ภทฺทาลิ อจฺจโย อจฺจคมา ยถาพาลํ
ยถามูฬฺหํ ยถาอกุสลํ ยํ ตฺวํ มยา สิกฺขาปเท ปญฺญาปิยมาเน
ภิกฺขุสงฺเฆ สิกฺขํ สมาทิยมาเน อนุสฺสาหํ ปเวเทสิ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ
ภทฺทาลิ✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, bhaddāli,
What do you think, Bhaddāli?
อ้างอิงพุทธชยันตี 11.178
อิธสฺส ภิกฺขุ อุภโตภาควิมุตฺโต ตมหํ เอวํ วเทยฺยํ✎ ร่าง
idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto, tamahaṁ evaṁ vadeyyaṁ:
Suppose I was to say this to a mendicant who is freed both ways:
เอหิ เม
ตฺวํ ภิกฺขุ ปงฺเก สงฺกโม โหตีติ ๔- อปิ นุ โข โส สงฺกเมยฺย วา
อญฺเญน วา กายํ สนฺนาเมยฺย โนติ วา วเทยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘ehi me tvaṁ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṁ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā”ti?
‘Please, mendicant, be a bridge for me to cross over the mud.’ Would they cross over themselves, or struggle to get out of it, or just say no?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
ตํ กึ มญฺญสิ ภทฺทาลิ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, bhaddāli,
“What do you think, Bhaddāli?
อิธสฺส ภิกฺขุ ปญฺญาวิมุตฺโต✎ ร่าง
idhassa bhikkhu paññāvimutto …
Suppose I was to say the same thing to a mendicant who is freed by wisdom,
กายสกฺขี✎ ร่าง
kāyasakkhi …
or a direct witness,
ทิฏฺฐิปฺปตฺโต✎ ร่าง
diṭṭhippatto …
or attained to view,
สทฺธาวิมุตฺโต✎ ร่าง
saddhāvimutto …
or freed by faith,
ธมฺมานุสารี✎ ร่าง
dhammānusārī …
or a follower of teachings,
สทฺธานุสารี ตมหํ เอวํ วเทยฺยํ✎ ร่าง
saddhānusārī, tamahaṁ evaṁ vadeyyaṁ:
or a follower by faith:
เอหิ เม ตฺวํ ภิกฺขุ ปงฺเก สงฺกโม โหตีติ อปิ นุ โข โส สงฺกเมยฺย วา
อญฺเญน วา กายํ สนฺนาเมยฺย โนติ วา วเทยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘ehi me tvaṁ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṁ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā”ti?
‘Please, mendicant, be a bridge for me to cross over the mud.’ Would they cross over themselves, or struggle to get out of it, or just say no?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
ตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. เอตฺถนฺตเร เตติ ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. ภิกฺขุ ฯ ๓ ม. ปเวเทมิ ฯ@๔ ม. ยุ. โหหีติ ฯ
กึ มญฺญสิ ภทฺทาลิ✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, bhaddāli,
“What do you think, Bhaddāli?
อ้างอิงPTS 1.440 · สยามรัฐ 13.167
อปิ นุ ตฺวํ ภทฺทาลิ ๑- ตสฺมึ สมเย
อุภโตภาควิมุตฺโต วา โหหิ ปญฺญาวิมุตฺโต วา กายสกฺขี วา
ทิฏฺฐิปฺปตฺโต วา สทฺธาวิมุตฺโต วา ธมฺมานุสารี วา สทฺธานุสารี
วาติ ฯ✎ ร่าง
api nu tvaṁ, bhaddāli, tasmiṁ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paññāvimutto vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vā”ti?
At that time were you freed both ways, freed by wisdom, a direct witness, attained to view, freed by faith, a follower of teachings, or a follower by faith?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
นนุ ตฺวํ ภทฺทาลิ ตสฺมึ สมเย ริตฺโต
ตุจฺโฉ อปรทฺโธติ ฯ✎ ร่าง
“Nanu tvaṁ, bhaddāli, tasmiṁ samaye ritto tuccho aparaddho”ti?
“Weren’t you vacuous, hollow, and mistaken?”
เอวํ ภนฺเต✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante.
“Yes, sir.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.112
อจฺจโย มํ ภนฺเต อจฺจคมา
ยถาพาลํ ยถามูฬฺหํ ยถาอกุสลํ โยหํ ภควตา สิกฺขาปเท
ปญฺญาปิยมาเน ภิกฺขุสงฺเฆ สิกฺขํ สมาทิยมาเน อนุสฺสาหํ
ปเวเทสึ✎ ร่าง
Accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṁ samādiyamāne anussāhaṁ pavedesiṁ.
I made a mistake …
ตสฺส เม ภนฺเต ภควา อจฺจยํ อจฺจยโต ปฏิคฺคณฺหาตุ
อายตึ สํวรายาติ ฯ✎ ร่าง
Tassa me, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
Please, sir, accept my mistake for what it is, so I will restrain myself in future.”