ตตฺร สนฺทก วิญฺญู ปุริโส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
A sensible person reflects on this matter in this way:
อ้างอิงสยามรัฐ 13.299 · ฉัฏฐสังคายนา 13.197 · พุทธชยันตี 11.320
อยํ
โข ภวํ สตฺถา เอวํวาที เอวํทิฏฺฐี✎ ร่าง
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
‘This teacher has such a doctrine and view.
สตฺติเม กายา อกฏา อกฏวิธา
อนิมฺมิตา อนิมฺมาตา วญฺฌา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตา✎ ร่าง
sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
เต
น อิญฺชนฺติ น วิปริณาเมนฺติ นาญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺติ✎ ร่าง
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
นาลํ
อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา สุขทุกฺขาย วา✎ ร่าง
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
กตเม
@เชิงอรรถ: ๑ ม. จ ฯ ๒ ม. ทิพฺพา ฯ ๓ ม. สผุฏา ฯ ๔ ยุ. สตฺต ปาสาณาติ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
สตฺต✎ ร่าง
Katame satta?
ปฐวีกาโย อาโปกาโย เตโชกาโย วาโยกาโย สุเข
ทุกฺเข ชีเว สตฺตเม✎ ร่าง
Pathavīkāyo āpokāyo tejokāyo vāyokāyo sukhe dukkhe jīve sattame—
อิเม สตฺต กายา อกฏา อกฏวิธา
อนิมฺมิตา อนิมฺมาตา วญฺฌา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตา✎ ร่าง
ime satta kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
เต น
อิญฺชนฺติ น วิปริณาเมนฺติ นาญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺติ✎ ร่าง
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
นาลํ
อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา สุขทุกฺขาย วา✎ ร่าง
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
ตตฺถ
นตฺถิ หนฺตา วา ฆาเตตา วา โสตา วา สาเวตา วา วิญฺญาตา
วา วิญฺญาเปตา วา✎ ร่าง
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā sotā vā sāvetā vā viññātā vā viññāpetā vā.
โยปิ ติเณฺหน สตฺเถน สีสํ ฉินฺทติ น
โกจิ กญฺจิ ชีวิตา โวโรเปติ✎ ร่าง
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kañci jīvitā voropeti.
สตฺตนฺนํ เตฺวว กายานมนฺตเรน
สตฺถํ วิวรมนุปฺปตติ ฯ✎ ร่าง
Sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatati.
จุทฺทส โข ปนิมานิ โยนิปฺปมุขสตสหสฺสานิ
สฏฺฐิญฺจ สตานิ ฉ จ สตานิ ปญฺจ จ กมฺมุโน สตานิ ปญฺจ
จ กมฺมานิ ตีณิ จ กมฺมานิ กมฺเม จ อฑฺฒกมฺเม จ ทฺวฏฺฐิปฺปฏิปทา
ทฺวฏฺฐนฺตรกปฺปา ฉฬาภิชาติโย อฏฺฐ ปุริสภูมิโย เอกูนปญฺญาส
อาชีวสเต ๑- เอกูนปญฺญาส ปริพฺพาชกสเต เอกูนปญฺญาส
นาคาวาสสเต วีเส อินฺทฺริยสเต ตึเส นิรยสเต ฉตฺตึส รโชธาตุโย
สตฺต สญฺญิคพฺภา สตฺต อสญฺญิคพฺภา สตฺต นิคนฺถคพฺภา สตฺต
เทวา สตฺต มานุสา สตฺต ปิสาจา สตฺต สรา สตฺต ปวุฏา สตฺต
ปาสาณา สตฺต ปปาตา สตฺต ปปาตสตานิ สตฺต สุปินา สตฺต
สุปินสตานิ จูฬาสีติ มหากปฺปิโน สตสหสฺสานิ ยานิ ฯ
{๓๐๒.๒} พาเล จ ปณฺฑิเต จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา
ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca, dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgāvāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsa rajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
ตตฺถ นตฺถิ อิมินาหํ
สีเลน วา วตฺเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อาชีวกสเต ฯ
อปฺปริปกฺกํ วา กมฺมํ ปริปาเจสฺสามิ ปริปกฺกํ วา กมฺมํ ผุสฺส
ผุสฺส พฺยนฺตีกริสฺสามีติ เหวํ นตฺถิ โทณมิเต สุขทุกฺเข ปริยนฺตกเต
สํสาเร นตฺถิ หายนวฑฺฒเน นตฺถิ อุกฺกํสาวกํเส ฯ✎ ร่าง
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmīti, hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
เสยฺยถาปิ
นาม สุตฺตคุเฬ ขิตฺเต นิพฺเพธิยมานเมว ปเลติ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
เอวเมว พาเล
จ ปณฺฑิเต จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
สเจ ปน ๑- อิมสฺส โภโต สตฺถุโน สจฺจํ วจนํ อกเตน เม
เอตฺถ กตํ อวุสิเตน เม เอตฺถ วุสิตํ✎ ร่าง
Sace pana imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
If what that teacher says is true, both I who have not accomplished this and one who has accomplished it
อุโภปิ มยํ เอตฺถ สมสมา
สามญฺญํ ปตฺตา โย จายํ น วทามิ อุโภ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา
ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissāmā’ti.
have attained exactly the same level. Yet I’m not one who says that after transmigrating both of us will make an end of suffering.
อติเรกํ ๒- โข ปนิมสฺส โภโต
สตฺถุโน นคฺคิยํ มุณฺฑิยํ อุกฺกุฏิกปฺปธานํ เกสมสฺสุโลจนํ โยหํ
ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวสนฺโต กาสิกจนฺทนํ ปจฺจนุโภนฺโต
มาลาคนฺธวิเลปนํ ธาเรนฺโต ชาตรูปรชตํ สาทิยนฺโต อิมินา โภตา
สตฺถารา สมสมคติโก ภวิสฺสามิ อภิสมฺปรายํ✎ ร่าง
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.
But it’s superfluous for this teacher to go nude, bald, persisting in squatting, tearing out their hair and beard. For I’m living at home with my children, using sandalwood imported from Kāsi, wearing garlands, fragrance, and makeup, and accepting gold and currency. Yet I’ll have exactly the same destiny in the next life as this teacher.
โสหํ กึ ชานนฺโต กึ
ปสฺสนฺโต อิมสฺมึ สตฺถริ พฺรหฺมจริยํ จริสฺสามิ✎ ร่าง
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
What do I know or see that I should lead the spiritual life under this teacher?
โส อพฺรหฺมจริยวาโส
อยนฺติ✎ ร่าง
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
This negates the spiritual life.’
อิติ วิทิตฺวา ตสฺมา พฺรหฺมจริยา นิพฺพิชฺช ปกฺกมติ ฯ✎ ร่าง
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
Realizing this, they leave disappointed.
อยํ โข
สนฺทก เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
จตุตฺโถ อพฺรหฺมจริยวาโส อกฺขาโต ยตฺถ วิญฺญู ปุริโส สสกฺกํ
พฺรหฺมจริยํ น วเสยฺย วสนฺโต จ นาราเธยฺย ญายํ ธมฺมํ กุสลํ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catuttho abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
This is the fourth way that negates the spiritual life.
อิเม โข สนฺทก เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา
อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน จตฺตาโร อพฺรหฺมจริยวาสา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ปนสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. อติเรกตรํ ฯ
อกฺขาตา ยตฺถ วิญฺญู ปุริโส สสกฺกํ พฺรหฺมจริยํ น
วเสยฺย วสนฺโต จ นาราเธยฺย ญายํ ธมฺมํ กุสลนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ime kho te, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsā akkhātā yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
These are the four ways that negate the spiritual life that have been explained by the Blessed One, who knows and sees, the perfected one, the fully awakened Buddha. A sensible person would, to the best of their ability, not practice such spiritual paths, and if they did practice them, they wouldn’t succeed in the system of the skillful teaching.”
อ้างอิงPTS 1.519 · สยามรัฐ 13.300