‹ กลับ
สันทกสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 306 · ม.ม. ๑๓/๕๐๖๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๐๖] ดูกรสันทกะ อีกประการหนึ่ง ศาสดาบางคนในโลกนี้เป็นผู้ใช้ความตรึก เป็นผู้ใช้ความพิจารณา. ศาสดานั้นจึงแสดงธรรมตามปฏิภาณของตนเทียบเหตุตามความที่ตนตรึก คล้อยตามความที่ตนพิจารณา. ดูกรสันทกะ ก็เมื่อศาสดาใช้ความตรึก ใช้ความพิจารณาแล้ว ก็ย่อมมีความตรึกดีบ้าง ความตรึกชั่วบ้าง เป็นอย่างนั้นบ้าง เป็นอย่างอื่นบ้าง. ดูกรสันทกะ ในพรหมจรรย์ของศาสดานั้น วิญญูชนย่อมทราบตระหนักดังนี้ว่า ท่านศาสดาจารย์นี้เป็นผู้ใช้ ความตรึกเป็นผู้ใช้ความพิจารณา. ท่านศาสดาจารย์นั้นย่อมแสดงธรรมตามปฏิภาณของตนเทียบ เหตุตามความที่ตนตรึก คล้อยตามความที่ตนพิจารณา. ก็เมื่อศาสดาเป็นผู้ใช้ความตรึก ใช้ความ พิจารณาแล้ว ก็ย่อมมีความตรึกดีบ้าง ความตรึกชั่วบ้าง เป็นอย่างนั้นบ้าง เป็นอย่างอื่นบ้าง. วิญญูชนนั้น ครั้นรู้ว่าพรหมจรรย์นี้เว้นจากความยินดีดังนี้แล้ว ย่อมเบื่อหน่ายหลีกไปเสียจาก พรหมจรรย์นั้น. ดูกรสันทกะ พรหมจรรย์อันเว้นจากความยินดีที่วิญญูชนไม่พึงประพฤติ พรหมจรรย์เลย ถึงเมื่ออยู่ ก็พึงยังกุศลธรรมเครื่องออกไปจากทุกข์ให้สำเร็จไม่ได้ ประการที่สาม นี้แล อันพระผู้มีพระภาค ผู้รู้ ผู้เห็น เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบพระองค์นั้น ตรัสไว้แล้ว.
เทียบรายประโยค (20 ประโยค)
mn76:27.1 #
ปุน จปรํ สนฺทก อิเธกจฺโจ สตฺถา ตกฺกี โหติ วีมํสี ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā takkī hoti vīmaṁsī.
Furthermore, take another teacher who relies on logic and inquiry.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.303
mn76:27.2 #
โส ตกฺกปริยาหตํ วีมํสานุจริตํ สยํปฏิภานํ ธมฺมํ เทเสติ ฯ✎ ร่าง
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
They teach what they have worked out by logic, following a line of inquiry, expressing their own perspective.
mn76:27.3 #
ตกฺกิสฺส โข ปน สนฺทก สตฺถุโน วีมํสิสฺส สุตกฺกิตมฺปิ โหติ ทุตฺตกฺกิตมฺปิ โหติ ตถาปิ โหติ อญฺญถาปิ โหติ ฯ✎ ร่าง
Takkissa kho pana, sandaka, satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti.
But when a teacher relies on logic and inquiry, some of that is well reasoned, some poorly reasoned, some true, and some otherwise.
mn76:28.1 #
ตตฺร สนฺทก วิญฺญู ปุริโส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
A sensible person reflects on this matter in this way:
mn76:28.2 #
อยํ โข ภวํ สตฺถา ตกฺกี วีมํสี ๑- ฯ✎ ร่าง
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā takkī vīmaṁsī.
‘This teacher relies on logic and inquiry.
mn76:28.3 #
โส ตกฺกปริยาหตํ วีมํสานุจริตํ สยํปฏิภานํ ธมฺมํ เทเสติ ฯ✎ ร่าง
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
They teach what they have worked out by logic, following a line of inquiry, expressing their own perspective.
mn76:28.4 #
ตกฺกิสฺส โข ปน สตฺถุโน วีมํสิสฺส สุตกฺกิตมฺปิ โหติ ทุตฺตกฺกิตมฺปิ โหติ ตถาปิ โหติ อญฺญถาปิ โหติ ฯ✎ ร่าง
Takkissa kho pana satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti’.
But when a teacher relies on logic and inquiry, some of that is well reasoned, some poorly reasoned, some true, and some otherwise.
mn76:28.5 #
โส อนสฺสาสิกํ อิทํ พฺรหฺมจริยนฺติ✎ ร่าง
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
This spiritual life is unreliable.’
mn76:28.6 #
อิติ วิทิตฺวา ตสฺมา พฺรหฺมจริยา นิพฺพิชฺช ปกฺกมติ ฯ✎ ร่าง
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
Realizing this, they leave disappointed.
mn76:29.1 #
อิทํ โข สนฺทก เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ตติยํ อนสฺสาสิกํ พฺรหฺมจริยํ อกฺขาตํ ยตฺถ วิญฺญู ปุริโส สสกฺกํ พฺรหฺมจริยํ น วเสยฺย วสนฺโต จ นาราเธยฺย ญายํ ธมฺมํ กุสลํ ฯ✎ ร่าง
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
This is the third kind of unreliable spiritual life.
mn76:30.1 #
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā mando hoti momūho.
Furthermore, take another teacher who is dull and stupid.
อ้างอิงPTS 1.521 · สยามรัฐ 13.304 · ฉัฏฐสังคายนา 13.200 · พุทธชยันตี 11.324
mn76:30.2 #
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
Because of that, whenever they’re asked a question, they resort to verbal flip-flops and endless flip-flops:
mn76:30.3 #
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
‘I don’t say it’s like this. I don’t say it’s like that. I don’t say it’s otherwise. I don’t say it’s not so. And I don’t deny it’s not so.’
mn76:31.1 #
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
A sensible person reflects on this matter in this way:
mn76:31.2 #
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā mando momūho.
‘This teacher is dull and stupid.
mn76:31.3 #
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ—
Because of that, whenever they’re asked a question, they resort to verbal flip-flops and endless flip-flops:
mn76:31.4 #
evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
“I don’t say it’s like this. I don’t say it’s like that. I don’t say it’s otherwise. I don’t say it’s not so. And I don’t deny it’s not so.”
mn76:31.5 #
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
This spiritual life is unreliable.’
mn76:31.6 #
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
Realizing this, they leave disappointed.
mn76:32.1 #
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catutthaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
This is the fourth kind of unreliable spiritual life.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน