—
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said:
อ้างอิงPTS 2.4 · สยามรัฐ 13.315
—
‘ayampi kho makkhali gosālo …pe…
’this bamboo-staffed ascetic Gosāla …
—
ajito kesakambalo …
Ajita of the hair blanket …
—
pakudho kaccāyano …
Pakudha Kaccāyana …
—
sañjayo belaṭṭhaputto …
Sañjaya Belaṭṭhiputta …
—
nigaṇṭho nāṭaputto saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;
The Jain ascetic of the Ñātika clan leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people.
—
so ca kho sāvakānaṁ na sakkato na garukato na mānito na pūjito, na ca pana nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ sāvakā sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharanti.
But he’s not honored, respected, revered, and venerated by his disciples. And his disciples, not honoring and respecting him, don’t remain loyal to him.
—
Bhūtapubbaṁ nigaṇṭho nāṭaputto anekasatāya parisāya dhammaṁ deseti.
Once it so happened that he was teaching an assembly of many hundreds.
—
Tatraññataro nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvako saddamakāsi:
Then one of his disciples made a noise,
—
“mā bhonto nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etamatthaṁ pucchittha;
“My good fellows, don’t ask the Jain Ñātika about that.
—
neso etaṁ jānāti;
He doesn’t know that.
—
mayametaṁ jānāma, amhe etamatthaṁ pucchatha;
I know it. Ask me about it,
—
mayametaṁ bhavantānaṁ byākarissāmā”ti.
and I’ll answer you.”
—
Bhūtapubbaṁ nigaṇṭho nāṭaputto bāhā paggayha kandanto na labhati:
Once it so happened that the Jain Ñātika didn’t get his way, though he called out with raised arms,
—
“appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha.
“Be quiet, good fellows, don’t make a sound.
—
Nete bhavante pucchanti, amhe ete pucchanti;
They’re not asking you, they’re asking me!
—
mayametesaṁ byākarissāmā”ti.
I’ll answer you!”
—
Bahū kho pana nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā vādaṁ āropetvā apakkantā:
Indeed, many of his disciples have left him after refuting his doctrine:
—
“na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi. Kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi? Micchāpaṭipanno tvamasi. Ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṁ me asahitaṁ te, purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahitosi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti.
“You don’t understand this teaching and training. I understand this teaching and training. What, you understand this teaching and training? You’re practicing wrong. I’m practicing right. I stay on topic, you don’t. You said last what you should have said first. You said first what you should have said last. What you’ve thought so much about has been disproved. Your doctrine is refuted. Go on, save your doctrine! You’re trapped; get yourself out of this—if you can!”
—
Iti nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṁ na sakkato na garukato na mānito na pūjito, na ca pana nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ sāvakā sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharanti.
That’s how the Jain Ñātika is not honored, respected, revered, and venerated by his disciples. On the contrary, his disciples, not honoring and respecting him, don’t remain loyal to him.
—
Akkuṭṭho ca pana nigaṇṭho nāṭaputto dhammakkosenā’ti.
Rather, he’s reviled, and rightly so.’
เอกจฺเจ เอวมาหํสุ✎ ร่าง
Ekacce evamāhaṁsu:
Others said:
อ้างอิงPTS 2.5 · สยามรัฐ 13.316 · ฉัฏฐสังคายนา 13.207 · พุทธชยันตี 11.338
อยมฺปิ ๑- โข สมโณ โคตโม
สงฺฆี เจว คณี จ คณาจริโย ญาโต ยสสฺสี ติตฺถกโร
สาธุสมฺมโต พหุชนสฺส✎ ร่าง
‘ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;
‘This ascetic Gotama leads an order and a community, and tutors a community. He’s a well-known and famous religious founder, deemed holy by many people.
โส จ โข สาวกานํ สกฺกโต ครุกโต
มานิโต ปูชิโต สมณญฺจ ปน โคตมํ สาวกา สกฺกตฺวา ครุกตฺวา
อุปนิสฺสาย วิหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
so ca kho sāvakānaṁ sakkato garukato mānito pūjito, samaṇañca pana gotamaṁ sāvakā sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharanti.
He’s honored, respected, revered, and venerated by his disciples. And his disciples, honoring and respecting him, remain loyal to him.
ภูตปุพฺพํ สมโณ โคตโม อเนกสตาย
ปริสาย ธมฺมํ เทเสสิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ samaṇo gotamo anekasatāya parisāya dhammaṁ desesi.
Once it so happened that he was teaching an assembly of many hundreds.
ตตฺร อญฺญตโร สมณสฺส โคตมสฺส
สาวโก อุกฺกาสิ ฯ✎ ร่าง
Tatraññataro samaṇassa gotamassa sāvako ukkāsi.
Then one of his disciples cleared their throat.
ตเมนมญฺญตโร สพฺรหฺมจารี ชนฺนุเกน ฆฏฺเฏสิ✎ ร่าง
Tamenāññataro sabrahmacārī jaṇṇukena ghaṭṭesi:
And one of their spiritual companions nudged them with their knee, to indicate,
อปฺปสทฺโท อายสฺมา โหตุ มา อายสฺมา สทฺทมกาสิ สตฺถา
โน ภควา ธมฺมํ เทเสตีติ ฯ✎ ร่าง
“appasaddo āyasmā hotu, māyasmā saddamakāsi, satthā no bhagavā dhammaṁ desesī”ti.
“Hush, venerable, don’t make sound! Our teacher, the Blessed One, is teaching!”
ยสฺมึ สมเย สมโณ โคตโม
อเนกสตาย ปริสาย ธมฺมํ เทเสสิ เนว ตสฺมึ สมเย สมณสฺส
โคตมสฺส สาวกานํ ขิปิตสทฺโท วา โหติ อุกฺกาสิตสทฺโท วา✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye samaṇo gotamo anekasatāya parisāya dhammaṁ deseti, neva tasmiṁ samaye samaṇassa gotamassa sāvakānaṁ khipitasaddo vā hoti ukkāsitasaddo vā.
While the ascetic Gotama is teaching an assembly of many hundreds, there is no sound of his disciples coughing or clearing their throats.
ตเมนํ มหาชนกาโย ๒- ปจฺจาสึสมานรูโป ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ✎ ร่าง
Tamenaṁ mahājanakāyo paccāsīsamānarūpo paccupaṭṭhito hoti:
That large crowd is poised expectantly at the ready, thinking,
ยนฺโน ภควา ธมฺมํ ภาสิสฺสติ ตนฺโน โสสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“yaṁ no bhagavā dhammaṁ bhāsissati taṁ no sossāmā”ti.
“Whatever the Buddha teaches, we shall listen to it.”
เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส จาตุมฺมหาปเถ ขุทฺทํ
มธุํ อเนลกํ ปีเฬยฺย✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma puriso cātummahāpathe khuddamadhuṁ anelakaṁ pīḷeyya.
It’s like when there’s a person at the crossroads pressing out pure dwarf-bee honey,
ตเมนํ มหาชนกาโย ปจฺจาสึสมานรูโป
ปจฺจุปฏฺฐิโต อสฺส✎ ร่าง
Tamenaṁ mahājanakāyo paccāsīsamānarūpo paccupaṭṭhito assa.
and a large crowd is poised expectantly at the ready.
เอวเมว ยสฺมึ สมเย สมโณ โคตโม
อเนกสตาย ปริสาย ธมฺมํ เทเสติ เนว ตสฺมึ สมเย สมณสฺส
โคตมสฺส สาวกานํ ขิปิตสทฺโท วา โหติ อุกฺกาสิตสทฺโท
วา✎ ร่าง
Evameva yasmiṁ samaye samaṇo gotamo anekasatāya parisāya dhammaṁ deseti, neva tasmiṁ samaye samaṇassa gotamassa sāvakānaṁ khipitasaddo vā hoti ukkāsitasaddo vā.
In the same way, while the ascetic Gotama is teaching an assembly of many hundreds, there is no sound of his disciples coughing or clearing their throats.
ตเมนํ มหาชนกาโย ปจฺจาสึสมานรูโป ปจฺจุปฏฺฐิโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อยํ ฯ ๒ ยุ. ชนกาโย ฯ
โหติ✎ ร่าง
Tamenaṁ mahājanakāyo paccāsīsamānarūpo paccupaṭṭhito hoti:
That large crowd is poised expectantly at the ready, thinking,
ยนฺโน ภควา ธมฺมํ ภาสิสฺสติ ตนฺโน โสสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“yaṁ no bhagavā dhammaṁ bhāsissati taṁ no sossāmā”ti.
“Whatever the Buddha teaches, we shall listen to it.”
เยปิ สมณสฺส โคตมสฺส สาวกา สพฺรหฺมจารีหิ สมฺปโยเชตฺวา
สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตนฺติ เตปิ สตฺถุโน เจว วณฺณวาทิโน
โหนฺติ ธมฺมสฺส จ วณฺณวาทิโน โหนฺติ สงฺฆสฺส จ วณฺณวาทิโน
โหนฺติ อตฺตครหิโนเยว โหนฺติ อนญฺญครหิโน มยเมวมฺหา
อลกฺขิกา มยํ อปฺปปุญฺญา เย มยํ เอวํ สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย
ปพฺพชิตฺวา น สกฺขิมฺหา ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ
จริตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yepi samaṇassa gotamassa sāvakā sabrahmacārīhi sampayojetvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattanti tepi satthu ceva vaṇṇavādino honti, dhammassa ca vaṇṇavādino honti, saṅghassa ca vaṇṇavādino honti, attagarahinoyeva honti anaññagarahino, “mayamevamhā alakkhikā mayaṁ appapuññā te mayaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā nāsakkhimhā yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ caritun”ti.
Even when disciples of the ascetic Gotama, having clashed with their spiritual companions, disavow the training and return to a lesser life, they speak only praise of the teacher, the teaching, and the Saṅgha. They blame only themselves, not others: “We were unlucky, we had little merit. For even after going forth in such a well explained teaching and training we weren’t able to practice for life the perfectly full and pure spiritual life.”
เต อารามิกภูตา วา อุปาสกภูตา วา ปญฺจสุ
สิกฺขาปเทสุ สมาทาย วตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Te ārāmikabhūtā vā upāsakabhūtā vā pañcasikkhāpade samādāya vattanti.
They become monastery workers or lay followers, and they proceed having undertaken the five precepts.
อิติ สมโณ โคตโม สาวกานํ
สกฺกโต ครุกโต มานิโต ปูชิโต สมณญฺจ ปน โคตมํ สาวกา
สกฺกตฺวา ครุกตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Iti samaṇo gotamo sāvakānaṁ sakkato garukato mānito pūjito, samaṇañca pana gotamaṁ sāvakā sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharantī’”ti.
That’s how the ascetic Gotama is honored, respected, revered, and venerated by his disciples. And that’s how his disciples, honoring and respecting him, remain loyal to him.’”
กตี ปน ตฺวํ อุทายิ
มยิ ธมฺเม สมนุปสฺสสิ เยหิ มม สาวกา สกฺกโรนฺติ ครุกโรนฺติ
มาเนนฺติ ปูเชนฺติ สกฺกตฺวา ครุกตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺตีติ✎ ร่าง
“Kati pana tvaṁ, udāyi, mayi dhamme samanupassasi, yehi mamaṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharantī”ti?
“But Udāyī, how many qualities do you see in me, because of which my disciples honor, respect, revere, and venerate me; and honoring and respecting me, they remain loyal to me?”
ฯ✎ ร่าง
“Pañca kho ahaṁ, bhante, bhagavati dhamme samanupassāmi yehi bhagavantaṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, sakkatvā garuṁ katvā upanissāya viharanti.
“Sir, I see five such qualities in the Buddha.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.317 · ฉัฏฐสังคายนา 13.208