ปุน จปรํ อุทายิ อกฺขาตา มยา สาวกานํ ปฏิปทา
ยถาปฏิปนฺนา เม สาวกา อฏฺฐ วิโมกฺเข ภาเวนฺติ ฯ✎ ร่าง
Puna caparaṁ, udāyi, akkhātā mayā sāvakānaṁ paṭipadā, yathāpaṭipannā me sāvakā aṭṭha vimokkhe bhāventi.
Furthermore, I have explained to my disciples a practice that they use to develop the eight liberations.
อ้างอิงPTS 2.13 · ฉัฏฐสังคายนา 13.215 · พุทธชยันตี 11.350
รูปี
รูปานิ ปสฺสติ✎ ร่าง
Rūpī rūpāni passati,
Having physical form, they see forms.
อยํ ปฐโม วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ paṭhamo vimokkho;
This is the first liberation.
อชฺฌตฺตํ อรูปสญฺญี
พหิทฺธา รูปานิ ปสฺสติ✎ ร่าง
ajjhattaṁ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati,
Not perceiving form internally, they see forms externally.
อยํ ทุติโย วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ dutiyo vimokkho;
This is the second liberation.
สุภนฺเตว
อธิมุตฺโต โหติ✎ ร่าง
subhanteva adhimutto hoti,
They’re focused only on beauty.
อยํ ตติโย วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ tatiyo vimokkho;
This is the third liberation.
สพฺพโส รูปสญฺญานํ
สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อฏฺฐงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา
อนนฺโต อากาโสติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati,
Going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, they enter and remain in the dimension of infinite space.
อยํ จตุตฺโถ วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ catuttho vimokkho;
This is the fourth liberation.
สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม
อนนฺตํ วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati,
Going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, they enter and remain in the dimension of infinite consciousness.
อยํ
ปญฺจโม วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ pañcamo vimokkho;
This is the fifth liberation.
สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม นตฺถิ
กิญฺจีติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati,
Going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, they enter and remain in the dimension of nothingness.
อยํ ฉฏฺโฐ วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ chaṭṭho vimokkho;
This is the sixth liberation.
สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ✎ ร่าง
sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati,
Going totally beyond the dimension of nothingness, they enter and remain in the dimension of neither perception nor non-perception.
อยํ สตฺตโม วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ sattamo vimokkho;
This is the seventh liberation.
สพฺพโส เนวสญฺญา-
นาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ✎ ร่าง
sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati,
Going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, they enter and remain in the cessation of perception and feeling.
อยํ อฏฺฐโม วิโมกฺโข ฯ✎ ร่าง
ayaṁ aṭṭhamo vimokkho.
This is the eighth liberation.
ตตฺร จ ปน เม สาวกา พหู
อภิญฺญาโวสานปารมิปฺปตฺตา วิหรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tatra ca pana me sāvakā bahū abhiññāvosānapāramippattā viharanti.
And many of my disciples meditate on that having attained perfection and consummation of insight.