อนติมานํ นิสฺสาย อติมาโน ปหาตพฺโพติ อิติ โข
ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ✎ ร่าง
‘Anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
Arrogance should be given up, relying on not being arrogant.’ That’s what I said, but why did I say it?
อิธ คหปติ อริยสาวโก
อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ✎ ร่าง
Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
It’s when a noble disciple reflects:
เยสํ โข อหํ สญฺโญชนานํ เหตุ อติมานี
อสฺสํ เตสาหํ สญฺโญชนานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย ปฏิปนฺโน✎ ร่าง
‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu atimānī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.
‘I am practicing to give up and cut off the fetters that might cause me to be arrogant.
อหญฺเจว โข ปน อติมานี อสฺสํ อตฺตาปิ มํ อุปวเทยฺย
อติมานปจฺจยา อนุวิจฺจ วิญฺญู ครเหยฺยุํ อติมานปจฺจยา กายสฺส
เภทา ปรมฺมรณา ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา อติมานปจฺจยา✎ ร่าง
Ahañceva kho pana atimānī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya atimānapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ atimānapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā atimānapaccayā.
But if I were to be arrogant, because of that I would reprimand myself; sensible people, after examination, would criticize me; and when my body breaks up, after death, I could expect to be reborn in a bad place.
เอตเทว
โข ปน สญฺโญชนํ เอตํ นีวรณํ ยทิทํ อติมาโน✎ ร่าง
Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ atimāno.
And arrogance is itself a fetter and a hindrance.
เย จ อติมานปจฺจยา
อุปฺปชฺเชยฺยุํ อาสวา วิฆาตปริฬาหา อนติมานิสฺส เอวํส เต
อาสวา วิฆาตปริฬาหา น โหนฺติ✎ ร่าง
Ye ca atimānapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, anatimānissa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.
The distressing and feverish defilements that might arise because of arrogance do not occur in someone who is not arrogant.’
อนติมานํ นิสฺสาย อติมาโน
ปหาตพฺโพติ✎ ร่าง
‘Anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo’ti—
‘Arrogance should be given up by not being arrogant.’
อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง
iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
That’s what I said, and this is why I said it.
อิเม โข คหปติ อฏฺฐ ธมฺมา สงฺขิตฺเตน วุตฺตา วิตฺถาเรน
อวิภตฺตา เย อริยสฺส วินเย ปหานาย ๑- โวหารสมุจฺเฉทาย
สํวตฺตนฺติ✎ ร่าง
Ime kho, gahapati, aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā, vitthārena vibhattā, ye ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti;
These are the eight things—stated in brief and analyzed in detail—that lead to the cutting off of business in the training of the Noble One.
อ้างอิงPTS 1.364
น เตฺวว ตาว คหปติ อริยสฺส วินเย สพฺเพน สพฺพํ
สพฺพถา สพฺพํ โวหารสฺส สมุจฺเฉโท โหตีติ ฯ✎ ร่าง
na tveva tāva ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hotī”ti.
But just this much does not constitute the cutting off of business in each and every respect in the training of the Noble One.”
ยถากถํ ปน ภนฺเต
อริยสฺส วินเย สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถา สพฺพํ โวหารสมุจฺเฉโท
โหติ✎ ร่าง
“Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hoti?
“But, sir, how is there the cutting off of business in each and every respect in the training of the Noble One?
อ้างอิงสยามรัฐ 13.41
สาธุ เม ภนฺเต ภควา ตถา ธมฺมํ เทเสตุ ยถา
@เชิงอรรถ: ๑ โป. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
อริยสฺส วินเย สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถา สพฺพํ โวหารสฺส สมุจฺเฉโท
โหตีติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu yathā ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hotī”ti.
Sir, please teach me this.”
เตนหิ คหปติ สุณาหิ สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, gahapati, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
“Well then, householder, listen and apply your mind well, I will speak.”
เอวํ ภนฺเตติ โข โปตลิโย คหปติ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi.
“Yes, sir,” said Potaliya.