‹ กลับ
โพธิราชกุมารสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 488 · ม.ม. ๑๓/๗๖๖๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๔๘๘] ครั้งนั้น เป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสกแล้วทรงถือบาตร และจีวร เสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของโพธิราชกุมาร. สมัยนั้น โพธิราชกุมารประทับยืนคอยรับเสด็จ พระผู้มีพระภาคอยู่ที่ภายนอกซุ้มประตู. ได้ทรงเห็นพระผู้มีพระภาค กำลังเสด็จมาแต่ไกล จึง เสด็จออกต้อนรับ ทรงถวายบังคมพระผู้มีพระภาค แล้วเสด็จนำหน้าเข้าไปยังโกกนุทปราสาท. ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคหยุดประทับอยู่ที่บันไดขั้นสุด. โพธิราชกุมารจึงกราบทูลว่า ขอเชิญ พระผู้มีพระภาคทรงเหยียบผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ขอเชิญพระสุคตเจ้าทรงเหยียบผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ข้อนี้จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขแก่หม่อมฉันตลอดกาลนาน. เมื่อ โพธิราชกุมารกราบทูลเช่นนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคทรงนิ่งเสีย. แม้ครั้งที่สอง โพธิราชกุมารก็ กราบทูลว่า ขอเชิญพระผู้มีพระภาคทรงเหยียบผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ขอเชิญสุคตเจ้าทรงเหยียบ ผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ข้อนี้จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขแก่หม่อมฉันตลอด กาลนาน. เมื่อโพธิราชกุมารทูลเช่นนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคทรงนิ่งเสีย แม้ครั้งที่สาม โพธิราชกุมาร ก็กราบทูลว่า ขอเชิญพระผู้มีพระภาคทรงเหยียบผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ขอเชิญพระสุคตเจ้า ทรงเหยียบผ้าขาวไปเถิด พระเจ้าข้า ข้อนี้จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขแก่หม่อมฉัน ตลอดกาลนาน. ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทอดพระเนตรท่านพระอานนท์. ท่านพระอานนท์ ได้ถวายพระพรว่าดูกรพระราชกุมาร จงเก็บผ้าขาวเสียเถิด พระผู้มีพระภาคไม่ทรงเหยียบแผ่นผ้า พระตถาคตเจ้าทรงแลดูประชุมชนผู้เกิดในภายหลัง. โพธิราชกุมารรับสั่งให้เก็บผ้าแล้วให้ปูลาด อาสนะที่โกกนุทปราสาทชั้นบน. ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จขึ้นโกกนุทปราสาท แล้วประทับ นั่งบนอาสนะที่เขาจัดไว้ถวายพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์. โพธิราชกุมารทรงอังคาสภิกษุสงฆ์ มีพระพุทธเจ้า เป็นประมุขให้อิ่มหนำเพียงพอ ด้วยของเคี้ยวของฉันอันประณีต ด้วยพระหัตถ์ของพระองค์. ครั้นพระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จวางพระหัตถ์จากบาตรแล้ว. โพธิราชกุมารถือเอาอาสนะต่ำแห่งหนึ่ง ประทับนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันมีความเห็นอย่างนี้ว่า ความสุขอันบุคคลจะพึงถึงได้ด้วยความสุขไม่มี ความสุขอันบุคคล จะพึงถึงได้ด้วยความทุกข์แล.
เทียบรายประโยค (25 ประโยค)
mn85:6.1 #
อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน โพธิสฺส ราชกุมารสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bodhissa rājakumārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.
Then the Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Prince Bodhi’s home.
อ้างอิงสยามรัฐ 13.442
mn85:7.1 #
เตน โข ปน สมเยน โพธิ ราชกุมาโร พหิทฺวารโกฏฺฐเก ฐิโต โหติ ภควนฺตํ อาคมยมาโน ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena bodhi rājakumāro bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti bhagavantaṁ āgamayamāno.
Now at that time Prince Bodhi was standing outside the gates waiting for the Buddha.
mn85:7.2 #
อทฺทสา โข โพธิ ราชกุมาโร ภควนฺตํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ✎ ร่าง
Addasā kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
Seeing the Buddha coming off in the distance,
mn85:7.3 #
ทิสฺวาน ปจฺจุคฺคนฺตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปุรกฺขิตฺวา เยน โกกนุโท ปาสาโท เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Disvāna paccuggantvā bhagavantaṁ abhivādetvā purakkhatvā yena kokanado pāsādo tenupasaṅkami.
he went out to greet him. After bowing and inviting the Buddha to go first, he approached the Pink Lotus longhouse.
mn85:7.4 #
อถ โข ภควา ปจฺฉิมํ โสปาณกเฬวรํ นิสฺสาย อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pacchimaṁ sopānakaḷevaraṁ nissāya aṭṭhāsi.
But the Buddha stopped by the last step of the staircase.
mn85:7.5 #
อถ โข โพธิ ราชกุมาโร ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
Then Prince Bodhi said to him,
mn85:7.6 #
อภิรูหตุ ภนฺเต ภควา ทุสฺสานิ อภิรูหตุ สุคโต ทุสฺสานิ✎ ร่าง
“abhiruhatu, bhante, bhagavā dussāni, abhiruhatu sugato dussāni;
“Sir, let the Blessed One ascend on the cloth! Let the Holy One ascend on the cloth!
mn85:7.7 #
ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
It will be for my lasting welfare and happiness.”
mn85:7.8 #
เอวํ วุตฺเต ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.
But when he said this, the Buddha kept silent.
mn85:7.9 #
ทุติยมฺปิ โข โพธิ ราชกุมาโร ภควนฺตํ เอตทโวจ อภิรูหตุ ภนฺเต ภควา ทุสฺสานิ อภิรูหตุ สุคโต ทุสฺสานิ ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ เอวํ วุตฺเต ๑- ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho …pe…
For a second time …
mn85:7.10 #
ตติยมฺปิ โข โพธิ ราชกุมาโร ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
tatiyampi kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
and a third time, Prince Bodhi said to him,
mn85:7.11 #
อภิรูหตุ ภนฺเต ภควา ทุสฺสานิ อภิรูหตุ สุคโต ทุสฺสานิ✎ ร่าง
“abhiruhatu, bhante, bhagavā dussāni, abhiruhatu sugato dussāni;
“Sir, let the Blessed One ascend on the cloth! Let the Holy One ascend on the cloth!
mn85:7.12 #
ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายาติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
It will be for my lasting welfare and happiness.”
mn85:7.13 #
อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อปโลเกสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ apalokesi.
Then the Buddha glanced at Venerable Ānanda.
อ้างอิงPTS 2.93 · สยามรัฐ 13.443
mn85:7.14 #
อถ โข อายสฺมา อานนฺโท โพธึ ราชกุมารํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā ānando bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca:
So Ānanda said to Prince Bodhi,
mn85:7.15 #
สํหรตุ ราชกุมาร ทุสฺสานิ✎ ร่าง
“saṁharatu, rājakumāra, dussāni;
“Fold up the cloth, Prince.
mn85:7.16 #
น ภควา เจลปฏิกํ อกฺกมิสฺสติ✎ ร่าง
na bhagavā celapaṭikaṁ akkamissati.
The Buddha will not step upon white cloth.
mn85:7.17 #
ปจฺฉิมํ ชนตํ ตถาคโต อปโลเกตีติ ฯ✎ ร่าง
Pacchimaṁ janataṁ tathāgato anukampatī”ti.
The Realized One has sympathy for future generations.”
mn85:8.1 #
อถ โข โพธิ ราชกุมาโร ทุสฺสานิ สํหราเปตฺวา อุปริ โกกน✎ ร่าง
Atha kho bodhi rājakumāro dussāni saṁharāpetvā uparikokanadapāsāde āsanāni paññapesi.
So Prince Bodhi had the cloth folded up and the seats spread out upstairs in the longhouse.
mn85:8.2 #
Atha kho bhagavā kokanadaṁ pāsādaṁ abhiruhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
Then the Buddha ascended the longhouse and sat on the seats spread out together with the Saṅgha of mendicants.
mn85:9.1 #
Atha kho bodhi rājakumāro buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then Prince Bodhi served and satisfied the mendicant Saṅgha headed by the Buddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
mn85:9.2 #
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
When the Buddha had eaten and washed his hand and bowl, Prince Bodhi took a low seat, sat to one side,
mn85:9.3 #
Ekamantaṁ nisinno kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
and said to him,
mn85:9.4 #
“mayhaṁ kho, bhante, evaṁ hoti:
“Sir, this is what I think:
mn85:9.5 #
ุเท✎ ร่าง
‘na kho sukhena sukhaṁ adhigantabbaṁ, dukkhena kho sukhaṁ adhigantabban’”ti.
‘Pleasure is not gained through pleasure; pleasure is gained through pain.’”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน