เสยฺยถาปิ นาม อสีติกปพฺพานิ วา กาลปพฺพานิ วา
เอวเมวสฺสุ เม องฺคปจฺจงฺคานิ ภวนฺติ ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma āsītikapabbāni vā kāḷapabbāni vā; evamevassu me aṅgapaccaṅgāni bhavanti tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, my major and minor limbs became like the joints of an eighty-year-old or a dying man,
เสยฺยถาปิ นาม โอฏฺฐปทํ เอวเมวสฺสุ เม อานิสทํ โหติ
ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma oṭṭhapadaṁ; evamevassu me ānisadaṁ hoti tāyevappāhāratāya.
my bottom became like a camel’s hoof,
เสยฺยถาปิ นาม วฏฺฏนาวฬี เอวเมวสฺสุ
เม ปิฏฺฐิกณฺฏโก อุณฺณตาวณโต โหติ ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma vaṭṭanāvaḷī; evamevassu me piṭṭhikaṇṭako uṇṇatāvanato hoti tāyevappāhāratāya.
my vertebrae stuck out like beads on a string,
เสยฺยถาปิ นาม ชชฺชรสาลาย ๑- โคปาณสิโย โอลุคฺควิลุคฺคา
ภวนฺติ เอวเมวสฺสุ เม ผาสุฬิโย โอลุคฺควิลุคฺคา ภวนฺติ
ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma jarasālāya gopānasiyo oluggaviluggā bhavanti; evamevassu me phāsuḷiyo oluggaviluggā bhavanti tāyevappāhāratāya.
and my ribs were as gaunt as the broken-down rafters on an old barn.
เสยฺยถาปิ นาม คมฺภีเร อุทปาเน
อุทกตารกา คมฺภีรคตา โอกฺขายิกา ทิสฺสนฺติ เอวเมวสฺสุ เม
อกฺขิกูเปสุ อกฺขิตารกา คมฺภีรคตา โอกฺขายิกา ทิสฺสนฺติ
ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti; evamevassu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, the gleam of my eyes sank deep in their sockets, like the gleam of water sunk deep down a well.
เสยฺยถาปิ นาม ติตฺติกาลาวุ อามกจฺฉินฺโน วาตาตเปน
สํผุสิโต โหติ สมฺมิลาโต เอวเมวสฺสุ เม สีสจฺฉวิ สํผุสิตา โหติ
สมฺมิลาตา ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi nāma tittakālābu āmakacchinno vātātapena samphuṭito hoti sammilāto; evamevassu me sīsacchavi samphuṭitā hoti sammilātā tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, my scalp shriveled and withered like a green bitter-gourd in the wind and sun.
โส โข อหํ ราชกุมาร
อุทรจฺฉวึ ปริมสิสฺสามีติ ปิฏฺฐิกณฺฏกํเยว ปริคฺคณฺหามิ
ปิฏฺฐิกณฺฏกํ ปริมสิสฺสามีติ อุทรจฺฉวึเยว ปริคฺคณฺหามิ ฯ
ยาวสฺสุ เม ราชกุมาร อุทรจฺฉวิ ปิฏฺฐิกณฺฏกํ อลฺลีนา โหติ
ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘udaracchaviṁ parimasissāmī’ti piṭṭhikaṇṭakaṁyeva pariggaṇhāmi, ‘piṭṭhikaṇṭakaṁ parimasissāmī’ti udaracchaviṁyeva pariggaṇhāmi. Yāvassu me, rājakumāra, udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaṁ allīnā hoti tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, the skin of my belly stuck to my backbone, so that when I tried to rub the skin of my belly I grabbed my backbone, and when I tried to rub my backbone I rubbed the skin of my belly.
โส โข อหํ ราชกุมาร วจฺจํ วา มุตฺตํ วา
กริสฺสามีติ ตตฺเถว อวกุชฺโช ปปตามิ ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘vaccaṁ vā muttaṁ vā karissāmī’ti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, when I tried to urinate or defecate I fell face down right there.
—
‘kahaṁ nu kho etarahi pañcavaggiyā bhikkhū viharantī’ti.
‘Where are the group of five mendicants staying these days?’
โส
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ชรสาลาย ฯ
โข อหํ ราชกุมาร อิมเมว กายํ อสฺสาเสนฺโต ปาณินา คตฺตานิ
อนุมชฺชามิ ฯ ตสฺส มยฺหํ ราชกุมาร ปาณินา คตฺตานิ อนุมชฺชโต
ปูติมูลานิ โลมานิ กายสฺมา ปปตนฺติ ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
So kho ahaṁ, rājakumāra, imameva kāyaṁ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi. Tassa mayhaṁ, rājakumāra, pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lomāni kāyasmā papatanti tāyevappāhāratāya.
Due to eating so little, when I tried to relieve my body by rubbing my limbs with my hands, the hair, rotted at its roots, fell out.
อปิสฺสุ มํ ราชกุมาร มนุสฺสา ทิสฺวา เอวมาหํสุ กาโฬ สมโณ
โคตโมติ ฯ✎ ร่าง
Apissu maṁ, rājakumāra, manussā disvā evamāhaṁsu: ‘kāḷo samaṇo gotamo’ti,
Then some people saw me and said, ‘The ascetic Gotama is black.’
เอกจฺเจ มนุสฺสา เอวมาหํสุ น กาโฬ สมโณ
โคตโม สาโม สมโณ โคตโมติ ฯ✎ ร่าง
ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo’ti.
Some said, ‘He’s not black, he’s brown.’
เอกจฺเจ มนุสฺสา เอวมาหํสุ
น กาโฬ สมโณ โคตโม นาปิ สาโม มงฺคุรจฺฉวี สมโณ โคตโมติ ฯ✎ ร่าง
Ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo, napi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo’ti.
Some said, ‘He’s neither black nor brown. The ascetic Gotama has dingy skin.’
ยาวสฺสุ เม ราชกุมาร ตาย ปริสุทฺโธ ฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต
อุปหโต โหติ ตาเยวปฺปาหารตาย ฯ✎ ร่าง
Yāvassu me, rājakumāra, tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto upahato hoti tāyevappāhāratāya.
That’s how far the pure, bright complexion of my skin had been ruined by taking so little food.