‹ กลับ
โพธิราชกุมารสูตร
เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ · ข้อ 510 · ม.ม. ๑๓/๗๖๖๓ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๕๑๐] ดูกรราชกุมาร ครั้งนั้น ท้าวสหัมบดีพรหม ทราบความปริวิตกแห่งใจของ อาตมภาพด้วยใจแล้ว ได้มีความปริวิตกว่า ดูกรท่านผู้เจริญ โลกจะฉิบหายละหนอ เพราะจิต ของพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าน้อมไปเพื่อความเป็นผู้มีความขวนขวายน้อย ไม่น้อมไป เพื่อแสดงธรรม. ครั้นแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหมหายไปในพรหมโลก มาปรากฏข้างหน้าของ อาตมภาพ เปรียบเหมือนบุรุษมีกำลัง พึงเหยียดแขนที่คู้ออก หรือพึงคู้แขนที่เหยียดเข้าฉะนั้น. ลำดับนั้น ท้าวสหัมบดีพรหม ห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมอัญชลีมาทางอาตมภาพแล้วได้ กล่าวว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์เถิด ขอ พระสุคตจงทรงแสดงธรรมเถิด สัตว์ทั้งหลาย ผู้มีกิเลสดุจธุลีในจักษุน้อยมีอยู่ ย่อมจะเสื่อม เพราะไม่ได้ฟังธรรม สัตว์ทั้งหลายผู้รู้ทั่วถึงธรรมจักยังมีอยู่. ดูกรราชกุมาร ท้าวสหัมบดีพรหม ได้กล่าวคำนี้แล้ว ครั้นแล้ว ภายหลังได้กล่าวคาถาประพันธ์อื่นนี้อีกว่า ธรรมที่ผู้มีมลทินทั้งหลายคิดกันแล้ว ไม่บริสุทธิ์ ได้ปรากฏใน ชนชาวมคธทั้งหลายมาก่อนแล้ว ขอพระองค์จงเปิดอริยมรรค อันเป็นประตูพระนิพพานเถิด ขอสัตว์ทั้งหลายจงได้ฟังธรรม ที่พระองค์ผู้ปราศจากมลทิน ตรัสรู้แล้วเถิด ข้าแต่พระองค์ผู้มี เมธาดี มีจักษุรอบคอบ ขอพระองค์ผู้ปราศจากความโศก จงเสด็จขึ้นปัญญาปราสาทอันแล้วด้วยธรรม ทรงพิจารณาดู ประชุมชนผู้เกลื่อนกล่นด้วยความโศก อันชาติชราครอบงำแล้ว เปรียบเหมือนบุคคลผู้มีจักษุยืนอยู่บนยอดภูเขาหินล้วน พึง เห็นประชุมชนโดยรอบ ฉะนั้น ข้าแต่พระองค์ผู้กล้า ทรงชนะ สงครามแล้ว ผู้นำสัตว์ออกจากกันดาร ผู้ไม่เป็นหนี้ ขอจงเสด็จ ลุกขึ้นเที่ยวไปในโลกเถิด ขอพระผู้มีพระภาคทรงแสดงธรรม เถิด สัตว์ผู้รู้ทั่วถึงจักมีอยู่.
เทียบรายประโยค (23 ประโยค)
mn85:44.1 #
อถ โข ราชกุมาร พฺรหฺมุโน สหมฺปติสฺส มม เจตสา เจโตปริวิตกฺกมญฺญาย เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho, rājakumāra, brahmuno sahampatissa mama cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosi:
Then the divinity Sahampati, knowing my train of thought, thought,
อ้างอิงสยามรัฐ 13.463 · พุทธชยันตี 11.502
mn85:44.2 #
นสฺสติ วต โภ โลโก วินสฺสติ วต โภ โลโก ยตฺร หิ นาม ตถาคตสฺส อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส อปฺโปสฺสุกฺกตาย จิตฺตํ นมติ โน ธมฺมเทสนายาติ ฯ✎ ร่าง
‘nassati vata bho loko; vinassati vata bho loko. Yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṁ namati no dhammadesanāyā’ti.
‘Oh lord! The world will be lost, the world will perish! For the mind of the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha, inclines to remaining passive, not to teaching the Dhamma.’
mn85:44.3 #
อถ โข ราชกุมาร พฺรหฺมา สหมฺปติ เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมฺมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมว พฺรหฺมโลเก อนฺตรหิโต มม ปุรโต ปาตุรโหสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, rājakumāra, brahmā sahampati—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito mama purato pāturahosi.
Then the divinity Sahampati, as easily as a strong person would extend or contract their arm, vanished from the realm of divinity and reappeared in front of me.
mn85:44.4 #
อถ โข ราชกุมาร พฺรหฺมา สหมฺปติ เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา เยนาหํ เตนญฺชลึ ปณาเมตฺวา มํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho, rājakumāra, brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā maṁ etadavoca:
He arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward me, and said,
mn85:44.5 #
เทเสตุ เม ภนฺเต ภควา ธมฺมํ เทเสตุ สุคโต ธมฺมํ✎ ร่าง
‘desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.
‘Sir, let the Blessed One teach the Dhamma! Let the Holy One teach the Dhamma!
mn85:44.6 #
สนฺติ สตฺตา อปฺปรชกฺขชาติกา อสฺสวนตา ธมฺมสฺส ปริหายนฺติ✎ ร่าง
Santi sattā apparajakkhajātikā assavanatāya dhammassa parihāyanti;
There are beings with little dust in their eyes. They’re in decline because they haven’t heard the teaching.
mn85:44.7 #
ภวิสฺสนฺติ ธมฺมสฺส อญฺญาตาโรติ ฯ✎ ร่าง
bhavissanti dhammassa aññātāro’ti.
There will be those who understand the teaching!’
mn85:44.8 #
อิทมโวจ ราชกุมาร พฺรหฺมา สหมฺปติ✎ ร่าง
Idamavoca, rājakumāra, brahmā sahampati;
That’s what the divinity Sahampati said.
mn85:44.9 #
อิทํ วตฺวา อถาปรํ เอตทโวจ✎ ร่าง
idaṁ vatvā athāparaṁ etadavoca:
Then he went on to say:
mn85:44.10 #
ปาตุรโหสิ มคเธสุ ปุพฺเพ✎ ร่าง
‘Pāturahosi magadhesu pubbe,
‘Among the Magadhans there appeared in the past
mn85:44.11 #
ธมฺโม อสุทฺโธ สมเลหิ จินฺติโต✎ ร่าง
Dhammo asuddho samalehi cintito;
an impure teaching thought up by the stained.
mn85:44.12 #
อปาปุเรตํ อมตสฺส ทฺวารํ✎ ร่าง
Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ,
Fling open the door to freedom from death!
mn85:44.13 #
สุณนฺตุ ธมฺมํ วิมเลนานุพุทฺธํ✎ ร่าง
Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.
Let them hear the teaching the immaculate one discovered.
mn85:44.14 #
เสเล ยถา ปพฺพตมุทฺธนิฏฺฐิโต✎ ร่าง
Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,
Standing high on a rocky mountain,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 13.300
mn85:44.15 #
ยถาปิ ปสฺเส ชนตํ สมนฺตโต✎ ร่าง
Yathāpi passe janataṁ samantato;
you can see the people all around.
mn85:44.16 #
ตถูปมํ ธมฺมมยํ สุเมธ✎ ร่าง
Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,
In just the same way, All-seer, so intelligent,
mn85:44.17 #
ปาสาทมารุยฺห สมนฺตจกฺขุ✎ ร่าง
Pāsādamāruyha samantacakkhu.
having ascended the Temple of Truth,
mn85:44.18 #
โสกาวกิณฺณํ ชนตมเปตโสโก✎ ร่าง
Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,
rid of sorrow, look upon the people
mn85:44.19 #
อเวกฺขสฺสุ ชาติชราภิภูตํ✎ ร่าง
Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ;
swamped with sorrow, overcome by rebirth and old age.
mn85:44.20 #
อุฏฺเฐหิ วีร วิชิตสงฺคาม✎ ร่าง
Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,
Rise, hero! Victor in battle, caravan leader,
mn85:44.21 #
สตฺถวาห อนณ วิจร โลเก✎ ร่าง
Satthavāha aṇaṇa vicara loke;
wander the world free of debt.
mn85:44.22 #
เทเสตุ ๑- ภควา ธมฺมํ✎ ร่าง
Desassu bhagavā dhammaṁ,
Let the Blessed One teach the Dhamma!
mn85:44.23 #
อญฺญาตาโร ภวิสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Aññātāro bhavissantī’ti.
There will be those who understand!’
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน