—
“na kho te, gahapati, sake citte ṭhitassa indriyāni, atthi te indriyānaṁ aññathattan”ti.
“Your faculties, householder, are those of one who is unstable in their own mind; there is a deterioration in your faculties.”
—
“Kiñhi me, bhante, indriyānaṁ nāññathattaṁ bhavissati;
“And how, sir, could there be no deterioration of my faculties?
—
mayhañhi, bhante, ekaputto piyo manāpo kālaṅkato.
For my dear and beloved only child has passed away.
—
Tassa kālaṅkiriyāya neva kammantā paṭibhanti, na bhattaṁ paṭibhāti.
Since their death I haven’t felt like working or eating.
—
Sohaṁ āḷāhanaṁ gantvā kandāmi:
I go to the cremation ground and wail:
—
‘kahaṁ, ekaputtaka, kahaṁ, ekaputtakā’”ti.
‘Where are you, my only child? Where are you, my only child?’”
—
“Evametaṁ, gahapati, evametaṁ, gahapati.
“That’s so true, householder! That’s so true, householder!
—
Piyajātikā hi, gahapati, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā”ti.
For our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.”
—
“Kassa kho nāmetaṁ, bhante, evaṁ bhavissati:
“Sir, who on earth could ever think such a thing!
—
‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti?
—
Piyajātikā hi kho, bhante, ānandasomanassā piyappabhavikā”ti.
For our loved ones are a source of joy and happiness.”
—
Atha kho so gahapati bhagavato bhāsitaṁ anabhinanditvā paṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
Disagreeing with the Buddha’s statement, rejecting it, he rose from his seat and left.
—
Tena kho pana samayena sambahulā akkhadhuttā bhagavato avidūre akkhehi dibbanti.
Now at that time several gamblers were playing dice not far from the Buddha.
อ้างอิงPTS 2.107 · สยามรัฐ 13.491 · ฉัฏฐสังคายนา 13.317 · พุทธชยันตี 11.532
—
Atha kho so gahapati yena te akkhadhuttā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā akkhadhutte etadavoca:
That householder approached them and told them what had happened.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข ตํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ✎ ร่าง
“idhāhaṁ, bhonto, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā samaṇaṁ gotamaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho maṁ, bhonto, samaṇo gotamo etadavoca:
น โข เต คหปติ สเก จิตฺเต ฐิตสฺส อินฺทฺริยานิ อตฺถิ เต อินฺทฺริยานํ
อญฺญถตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
‘na kho te, gahapati, sake citte ṭhitassa indriyāni, atthi te indriyānaṁ aññathattan’ti.
—
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhonto, samaṇaṁ gotamaṁ etadavocaṁ:
กึ หิ เม ภนฺเต อินฺทฺริยานํ นาญฺญถตฺตํ
ภวิสฺสติ✎ ร่าง
‘kiñhi me, bhante, indriyānaṁ nāññathattaṁ bhavissati;
มยฺหญฺหิ ภนฺเต เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโป กาลกโต✎ ร่าง
mayhañhi, bhante, ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato.
ตสฺส กาลกิริยาย เนว กมฺมนฺตา ปฏิภนฺติ น ภตฺตํ ปฏิภาติ✎ ร่าง
Tassa kālaṅkiriyāya neva kammantā paṭibhanti, na bhattaṁ paṭibhāti.
โสหํ อาฬหนํ คนฺตฺวา คนฺตฺวา กนฺทามิ✎ ร่าง
Sohaṁ āḷāhanaṁ gantvā kandāmi—
กหํ เอกปุตฺตก กหํ
เอกปุตฺตกาติ ฯ✎ ร่าง
kahaṁ, ekaputtaka, kahaṁ, ekaputtakā’ti.
เอวเมตํ คหปติ เอวเมตํ คหปติ✎ ร่าง
‘Evametaṁ, gahapati, evametaṁ, gahapati.
ปิยชาติกา หิ
คหปติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา ปิยปฺปภูติกาติ ๑- ฯ ต✎ ร่าง
Piyajātikā hi, gahapati, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti.
สฺส ๒-
โข นาเมตํ ภนฺเต เอวํ ภนฺเต ภวิสฺสติ✎ ร่าง
‘Kassa kho nāmetaṁ, bhante, evaṁ bhavissati—
ปิยชาติกา โสกปริเทว-
ทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา ปิยปฺปภูติกา✎ ร่าง
piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā?
ปิยชาติกา หิ โข ภนฺเต
อานนฺทโสมนสฺสา ปิยปฺปภูติกาติ ฯ✎ ร่าง
Piyajātikā hi kho, bhante, ānandasomanassā piyappabhavikā’ti.
อถ โข โส คหปติ ภควโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สพฺพตฺถ ปิยปฺปภวิกาติ ฯ ๒ ยุ. กสฺส ฯ
ภาสิตํ อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา ๑- อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha khvāhaṁ, bhonto, samaṇassa gotamassa bhāsitaṁ anabhinanditvā paṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamin”ti.