เนื้อความทั้งข้อ
[๕๔๐] ดูกรพราหมณ์ เรื่องเคยมีมาแล้ว ในพระนครสาวัตถีนี้แล มารดาของหญิง
คนหนึ่งได้ทำกาละ. เพราะการทำกาละของมารดานั้น หญิงคนนั้นเป็นบ้า มีจิตฟุ้งซ่าน เข้าไปตาม
ถนนทุกถนน ตามตรอกทุกตรอก แล้วได้ถามอย่างนี้ว่า ท่านทั้งหลายได้พบมารดาของฉันบ้างไหม
ท่านทั้งหลายได้พบมารดาของฉันบ้างไหม.? ดูกรพราหมณ์ ข้อว่า โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส
และอุปายาส ย่อมเกิดแต่ของที่รัก เป็นมาแต่ของที่รักอย่างไร ท่านพึงทราบโดยปริยายแม้นี้
ดูกรพราหมณ์ เรื่องเคยมีมาแล้ว ในพระนครสาวัตถีนี้แล บิดาของหญิงคนหนึ่งได้ทำกาละ ...
พี่น้องชาย พี่น้องหญิง บุตร ธิดา บิดาของหญิงคนหนึ่งได้ทำกาละ. เพราะการทำกาละของ
บิดาเป็นต้นนั้น หญิงคนนั้นเป็นบ้า มีจิตฟุ้งซ่าน เข้าไปตามถนนทุกถนน ตามตรอกทุกตรอก
แล้วได้ถามอย่างนี้ว่า ท่านทั้งหลายได้พบบิดาเป็นต้นของฉันบ้างไหม ท่านทั้งหลายได้พบบิดา
เป็นต้นของฉันบ้างไหม? ดูกรพราหมณ์ ข้อว่า โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส
ย่อมเกิดแต่ของที่รัก เป็นมาแต่ของที่รัก อย่างไร ท่านพึงทราบโดยปริยายแม้นี้แล.
ภูตปุพฺพํ พฺราหฺมณ อิมิสฺสาเยว สาวตฺถิยา
อญฺญตรสฺสา อิตฺถิยา มาตา กาลมกาสิ ฯ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā mātā kālamakāsi.
Once upon a time right here in Sāvatthī a certain woman’s mother passed away.
สา ตสฺสา
กาลกิริยาย อุมฺมตฺติกา ขิตฺตจิตฺตา รถิยาย รถิยํ สิงฺฆาฏเกน
สิงฺฆาฏกํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห✎ ร่าง
Sā tassā kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha:
And because of that she went mad and lost her mind. She went from street to street and from square to square saying,
อปิ เม มาตรํ อทสฺสถ อปิ
เม มาตรํ อทสฺสถาติ ฯ✎ ร่าง
‘api me mātaraṁ addassatha, api me mātaraṁ addassathā’ti?
‘Has anyone seen my mother? Has anyone seen my mother?’
อิมินาปิ โข เอตํ พฺราหฺมณ ปริยาเยน
เวทิตพฺพํ ยถา ปิยชาติกา โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา
ปิยปฺปภูติกาติ ฯ✎ ร่าง
Imināpi kho etaṁ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṁ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
And here’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
ภูตปุพฺพํ พฺราหฺมณ อิมิสฺสาเยว สาวตฺถิยา อญฺญตรสฺสา
อิตฺถิยา ปิตา กาลมกาสิ✎ ร่าง
Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā pitā kālamakāsi …
Once upon a time right here in Sāvatthī a certain woman’s father …
อ้างอิงสยามรัฐ 13.493
ภาตา กาลมกาสิ✎ ร่าง
bhātā kālamakāsi …
brother …
ภคินี กาลมกาสิ✎ ร่าง
bhaginī kālamakāsi …
sister …
ปุตฺโต กาลมกาสิ✎ ร่าง
putto kālamakāsi …
son …
ธีตา กาลมกาสิ✎ ร่าง
dhītā kālamakāsi …
daughter …
สามิโก กาลมกาสิ ฯ✎ ร่าง
sāmiko kālamakāsi.
husband passed away.
สา ตสฺส กาลกิริยาย อุมฺมตฺติกา ขิตฺตจิตฺตา รถิยาย รถิยํ สิงฺฆาฏเกน
สิงฺฆาฏกํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห✎ ร่าง
Sā tassa kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamāha:
And because of that she went mad and lost her mind. She went from street to street and from square to square saying,
อปิ เม สามิกํ อทสฺสถ อปิ เม
สามิกํ อทสฺสถาติ ฯ✎ ร่าง
‘api me sāmikaṁ addassatha, api me sāmikaṁ addassathā’ti?
‘Has anyone seen my husband? Has anyone seen my husband?’
อิมินาปิ โข เอตํ พฺราหฺมณ ปริยาเยน เวทิตพฺพํ
ยถา ปิยชาติกา โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา ปิยปฺปภูติกาติ ฯ✎ ร่าง
Imināpi kho etaṁ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṁ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
And here’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.