เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒๕] พ. ดูกรอัสสลายนะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ในโลกนี้ เขาพึง
ผสมแม่ม้ากับพ่อลา เพราะอาศัยการผสมแม่ม้ากับพ่อลานั้น พึงเกิดลูกม้า แม้ลูกม้าที่เกิดแต่
แม่ม้ากับพ่อลานั้น เหมือนแม่ก็ดี เหมือนพ่อก็ดี ก็ควรกล่าวได้ว่า เป็นม้าบ้าง เป็นลาบ้างหรือ?
อ. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ แม้ลูกผสมนั้นก็ย่อมเป็นม้าอัสดร ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ
เรื่องของสัตว์นี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าต่างกัน แต่ในนัยต้น ในเรื่องของมนุษย์เหล่าโน้น ข้าพเจ้า
เห็นว่าไม่ต่างอะไรกัน.
ตํ กึ มญฺญสิ อสฺสลายน✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, assalāyana,
“What do you think, Assalāyana?
อ้างอิงPTS 2.154 · สยามรัฐ 13.568 · ฉัฏฐสังคายนา 13.368
อิธ วลวํ คทฺรเภน
สมฺปโยเชยฺยุํ เตสํ สํปโยคมนฺวาย กิสฺสโร ๑- ชาเยถ✎ ร่าง
idha vaḷavaṁ gadrabhena sampayojeyyuṁ, tesaṁ sampayogamanvāya kisoro jāyetha;
Suppose a mare were to couple with a donkey, and she gave birth to a mule.
โย โสปิ
วลวาย คทฺรเภน กิสฺสโร ๒- อุปฺปนฺโน สิยา โส มาตุปิ สทิโส
ปิตุปิ สทิโส อสฺโสติปิ วตฺตพฺโพ คทฺรโภติปิ วตฺตพฺโพ ฯ โส✎ ร่าง
yo so vaḷavāya gadrabhena kisoro uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘asso’tipi vattabbo ‘gadrabho’tipi vattabbo”ti?
Would that mule be called a horse after the mother or a donkey after the father?”
กุมารณฺฑุปิ ๑- โส โภ โคตม อสฺสตโร โหติ✎ ร่าง
“Kuṇḍañhi so, bho gotama, assataro hoti.
“It’s a mule, as it is a crossbreed.
อิทํ หิสฺส โภ
โคตม นานากรณํ ปสฺสามิ✎ ร่าง
Idaṁ hissa, bho gotama, nānākaraṇaṁ passāmi;
I see the difference in this case,
อมุตฺร จ ปน สานํ น กิญฺจิ
นานากรณํ ปสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
amutra ca panesānaṁ na kiñci nānākaraṇaṁ passāmī”ti.
but not in the previous cases.”