เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๗๒๓] ดูกรมาณพ กามคุณ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ รูปอันจะพึงรู้แจ้ง
ด้วยจักษุ ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าชอบใจ น่ารัก ชักให้ใคร่ ชวนให้กำหนัด เสียงอันจะพึง
รู้แจ้งด้วยหู ... กลิ่นอันจะพึงรู้แจ้งด้วยจมูก ... รสอันจะพึงรู้แจ้งด้วยลิ้น ... โผฏฐัพพะอันจะพึงรู้แจ้ง
ด้วยกาย ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าชอบใจ น่ารัก ชักให้ใคร่ ชวนให้กำหนัด กามคุณ ๕
ประการนี้แล ดูกรมาณพ พราหมณ์โปกขรสาติโอปมัญญโคตร ผู้เป็นใหญ่ในสุภควัน กำหนัด
แล้ว หมกมุ่นแล้วด้วยกามคุณ ๕ ประการนี้ ถูกกามคุณ ๕ ประการนี้ครอบงำแล้ว ไม่เห็นโทษ
ไม่มีปัญญาเป็นเครื่องถอนออก บริโภคอยู่ เขาจักรู้ จักเห็น หรือจักทำให้แจ้งชัด ซึ่งญาณทัสนะ-
*วิเศษของพระอริยะอย่างสามารถยิ่งกว่าธรรมของมนุษย์หรือหนอ ข้อนี้ไม่เป็นฐานะที่จะมีได้.
▴ ย่อ
ปญฺจ โข อิเม มาณว กามคุณา✎ ร่าง
Pañca kho ime, māṇava, kāmaguṇā.
There are these five kinds of sensual stimulation.
อ้างอิง สยามรัฐ 13.659 · ฉัฏฐสังคายนา 13.427 · พุทธชยันตี 11.724
กตเม ปญฺจ✎ ร่าง
Katame pañca?
What five?
จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสญฺหิตา
รชนียา✎ ร่าง
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;
There are sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.
โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา✎ ร่าง
sotaviññeyyā saddā …pe…
There are sounds known by the ear …
ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา✎ ร่าง
ghānaviññeyyā gandhā …
smells known by the nose …
ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา✎ ร่าง
jivhā viññeyyā rasā …
tastes known by the tongue …
กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา
อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสญฺหิตา รชนียา✎ ร่าง
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā—
touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.
อิเม
โข มาณว ปญฺจ กามคุณา ฯ✎ ร่าง
ime kho, māṇava, pañca kāmaguṇā.
These are the five kinds of sensual stimulation.
อิเมหิ โข มาณว ปญฺจหิ กามคุเณหิ
พฺราหฺมโณ โปกฺขรสาติ โอปมญฺโญ สุภควนิโก คธิโต ๑- มุจฺฉิโต
อชฺฌาปนฺโน อนาทีนวทสฺสาวี อนิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ✎ ร่าง
Imehi kho, māṇava, pañcahi kāmaguṇehi brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko gathito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati.
Pokkharasāti enjoys himself with these five kinds of sensual stimulation, tied, infatuated, attached, blind to the drawbacks, and not understanding the escape.
โส วต อุตฺตรึ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสสํ ญสฺสติ
วา ทกฺขิติ วา สจฺฉิ วา กริสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
So vata uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
It is quite impossible for him to know or see or realize a superhuman distinction in knowledge and vision worthy of the noble ones.