เล่ม ๑๓ — มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ข้อ 740

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๔๐] ดูกรภารทวาชะ เรานั้นเป็นผู้แสวงหาว่าอะไรเป็นกุศล ค้นหาสันติวรบท อันไม่มีสิ่งอื่นยิ่งขึ้นไปกว่าอยู่ จึงเที่ยวจาริกไปในมคธชนบทโดยลำดับ บรรลุถึงอุรุเวลาเสนานิคม. ณ ที่นั้น เราได้เห็นภูมิภาคน่ารื่นรมย์ มีไพรสณฑ์น่าเลื่อมใส มีแม่น้ำไหลอยู่ น้ำเย็นจืดสนิท มีท่าน้ำราบเรียบน่ารื่นรมย์ มีโคจรคามโดยรอบ. เรานั้นมีความคิดเห็นว่า ภูมิภาคน่ารื่นรมย์หนอ ไพรสณฑ์น่าเลื่อมใส แม่น้ำไหลอยู่ น้ำเย็นจืดสนิท มีท่าราบเรียบน่ารื่นรมย์ ทั้งโคจรคามมีอยู่ โดยรอบ สถานที่นี้สมควรเป็นที่ตั้งความเพียรของกุลบุตรผู้ต้องการความเพียรหนอ. เราจึงนั่งอยู่ ณ ที่นั้นเอง ด้วยคิดเห็นว่า สถานที่นี้สมควรเป็นที่ทำความเพียร.

mn100:13.1 #

โส โข อหํ ภารทฺวาช กึกุสลคเวสี อนุตฺตรํ สนฺติวรปทํ ปริเยสมาโน มคเธสุ อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน อุรุเวลา เสนานิคโม ตทวสริ ๔- ฯ✎ ร่าง

So kho ahaṁ, bhāradvāja, kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikaṁ caramāno yena uruvelā senānigamo tadavasariṁ.

I set out to discover what is skillful, seeking the supreme state of sublime peace. Traveling stage by stage in the Magadhan lands, I arrived at the town of Senā in Uruvelā.

อ้างอิงสยามรัฐ 13.675

mn100:13.2 #

ตตฺถทฺทสํ รมณียํ ภูมิภาคํ ปาสาทิกญฺจ วนสณฺฑํ นทิญฺจ สนฺทนฺตึ สีตูทกํ ๕- สุปติตฺถํ รมณียํ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. วิหรสิ ฯ ๒ ยุ. อญฺญาสิ ฯ ๓ ยุ. อาจริยฏฺฐาเน จ ฯ ๔ ยุ. ตทวสรึ ฯ@๕ ยุ. เสตกํ ฯ สมนฺตา ๑- โคจรคามํ ฯ✎ ร่าง

Tatthaddasaṁ ramaṇīyaṁ bhūmibhāgaṁ, pāsādikañca vanasaṇḍaṁ, nadiñca sandantiṁ setakaṁ supatitthaṁ ramaṇīyaṁ, samantā ca gocaragāmaṁ.

There I saw a delightful park, a lovely grove with a flowing river that was clean and charming, with smooth banks. And nearby was a village to resort to for alms.

mn100:13.3 #

ตสฺส มยฺหํ ภารทฺวาช เอตทโหสิ✎ ร่าง

Tassa mayhaṁ, bhāradvāja, etadahosi:

Then it occurred to me,

mn100:25.12 #

—

So kho ahaṁ, bhāradvāja, ‘vaccaṁ vā muttaṁ vā karissāmī’ti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya.

Due to eating so little, when I tried to urinate or defecate I fell face down right there.

mn100:13.4 #

รมณีโย วต ภูมิภาโค ปาสาทิโก จ วนสณฺโฑ นที จ สนฺทนฺตี สีตูทกา สุปติตฺถา รมณียา สมนฺตา จ โคจรคาโม✎ ร่าง

‘ramaṇīyo vata bho bhūmibhāgo, pāsādiko ca vanasaṇḍo, nadī ca sandati setakā supatitthā ramaṇīyā, samantā ca gocaragāmo.

‘This park is truly delightful, a lovely grove with a flowing river that’s clean and charming, with smooth banks. And nearby there’s a village to resort to for alms.

mn100:13.5 #

อลํ วติทํ กุลปุตฺตสฺส ปธานตฺถิกสฺส ปธานายาติ ฯ✎ ร่าง

Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyā’ti.

This is good enough for striving for a gentleman wanting to strive.’

mn100:13.6 #

โส โข อหํ ภารทฺวาช ตตฺเถว นิสีทึ✎ ร่าง

So kho ahaṁ, bhāradvāja, tattheva nisīdiṁ:

So I sat down right there, thinking:

mn100:13.7 #

อลมิทํ ปธานายาติ ฯ✎ ร่าง

‘alamidaṁ padhānāyā’ti.

‘This is good enough for striving.’