อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต
ราชคเห กมฺมนฺเต อนุสญฺญายมาโน เยน โคปกโมคฺคลฺลานสฺส
พฺราหฺมณสฺส กมฺมนฺโต เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา อานนฺเทน สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena gopakamoggallānassa brāhmaṇassa kammanto, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.
For just then the brahmin Vassakāra, a chief minister of Magadha, while supervising the work at Rājagaha, approached Ānanda at Moggallāna’s place of work and exchanged greetings with him.
อ้างอิงPTS 3.9 · สยามรัฐ 14.91 · ฉัฏฐสังคายนา 14.57
สมฺโมทนียํ
กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Ānanda,
กาย นุตฺถ โภ อานนฺท เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา
กา จ ปน เต ๑- อนฺตรากถา วิปฺปกตาติ ฯ✎ ร่าง
“kāya nuttha, bho ānanda, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
“Worthy Ānanda, what were you sitting talking about just now? What conversation was left unfinished?”
อิธ มํ พฺราหฺมณ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. โว ฯ
โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ เอวมาห✎ ร่าง
“Idha maṁ, brāhmaṇa, gopakamoggallāno brāhmaṇo evamāha:
So Ānanda told him of the conversation that they were having when Vassakāra arrived. Vassakāra said:
—
“‘Atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tena bhotā gotamena ṭhapito—
“Mister Ānanda, when asked whether there was even a single mendicant—either appointed by the worthy Gotama,
อ้างอิงPTS 3.11 · สยามรัฐ 14.94 · ฉัฏฐสังคายนา 14.59 · พุทธชยันตี 12.106
อตฺถิ นุ โข โภ
อานนฺท เอกภิกฺขุปิ เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถา สพฺพํ
สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภวํ โคตโม อโหสิ
อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธติ✎ ร่าง
‘atthi nu kho, bho ānanda, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhavaṁ gotamo ahosi arahaṁ sammāsambuddho’ti.
เอวํ วุตฺเต อหํ พฺราหฺมณ โคปกโมคฺคลฺลานํ
พฺราหฺมณํ เอตทโวจํ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, ahaṁ, brāhmaṇa, gopakamoggallānaṁ brāhmaṇaṁ etadavocaṁ:
นตฺถิ โข พฺราหฺมณ เอกภิกฺขุปิ
เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถา สพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ
ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภควา อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
‘natthi kho, brāhmaṇa, ekabhikkhupi tehi dhammehi sabbenasabbaṁ sabbathāsabbaṁ samannāgato yehi dhammehi samannāgato so bhagavā ahosi arahaṁ sammāsambuddho.
โส หิ พฺราหฺมณ ภควา อนุปฺปนฺนสฺส มคฺคสฺส อุปฺปาเทตา
อสญฺชาตสฺส มคฺคสฺส สญฺชาเนตา อนกฺขาตสฺส มคฺคสฺส อกฺขาตา
มคฺคญฺญู มคฺควิทู มคฺคโกวิโท✎ ร่าง
So hi, brāhmaṇa, bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā, asañjātassa maggassa sañjanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū, maggavidū, maggakovido;
มคฺคานุคา จ ปน เอตรหิ
สาวกา วิหรนฺติ ปจฺฉา สมนฺนาคตาติ ม✎ ร่าง
maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā’ti.
ยํ โข โน พฺราหฺมณ
โคปกโมคฺคลฺลาเนน พฺราหฺมเณน สทฺธึ อนฺตรากถา วิปฺปกตา✎ ร่าง
Ayaṁ kho no, brāhmaṇa, gopakamoggallānena brāhmaṇena saddhiṁ antarākathā vippakatā.
อถ ตฺวํ อนุปฺปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Atha tvaṁ anuppatto”ti.