เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 220

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๒๐] ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเสพความได้อัตภาพมีรูปอย่างไร อกุศลธรรมจึงเสื่อมไป กุศลธรรมจึงเจริญยิ่ง ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เพราะบุคคลที่ เกิดมา ครองการได้อัตภาพอย่างไม่บกพร่อง เป็นผู้สมประกอบเป็นเหตุ อกุศล- *ธรรมจึงเสื่อมไป กุศลธรรมจึงเจริญยิ่ง ฯ ข้อที่พระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความได้ อัตภาพโดยส่วน ๒ คือ ที่ควรเสพอย่าง ๑ ที่ไม่ควรเสพอย่าง ๑ ทั้ง ๒ อย่าง นั้น แต่ละอย่างเป็นความได้อัตภาพด้วยกัน นั่น พระผู้มีพระภาคทรงอาศัยเนื้อความ ดังนี้ ตรัสแล้ว ฯ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมบรรยายที่พระผู้มีพระภาคตรัสโดยย่อ มิได้ ทรงจำแนกเนื้อความโดยพิสดารนี้แล ข้าพระองค์ทราบเนื้อความโดยพิสดาร อย่างนี้ ฯ

mn114:11.13 #

กถํรูปํ ภนฺเต อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ ฯ อพฺยาปชฺฌํ ภนฺเต อตฺตภาวปฏิลาภํ อภินิพฺพตฺตสฺส ยโต ปรินิฏฺฐิตภาวาย อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ ฯ อตฺตภาวปฏิลาภํปหํ ภิกฺขเว ทุวิเธน วทามิ✎ ร่าง

‘Attabhāvapaṭilābhampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi—

‘I say that there are two kinds of incarnation:

mn114:11.14 #

เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปิ✎ ร่าง

sevitabbampi, asevitabbampi;

that which you should cultivate, and that which you should not cultivate.

mn114:11.15 #

ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภนฺติ✎ ร่าง

tañca aññamaññaṁ attabhāvapaṭilābhan’ti—

And these are equally incarnation.’

mn114:11.16 #

อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ฯ✎ ร่าง

iti yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

That’s what the Buddha said, and this is why he said it.

mn114:12.1 #

อิมสฺส โข✎ ร่าง

Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa, vitthārena atthaṁ avibhattassa, evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.

Sir, that’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.”