เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 353

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๕๓] ดูกรอานนท์ ก็อุปัททวะของศิษย์ย่อมมีได้อย่างไร ดูกรอานนท์ สาวกของศาสดานั้นแล เมื่อเพิ่มพูนวิเวกตามศาสดานั้น ย่อมพอใจเสนาสนะ อันสงัด คือ ป่า โคนไม้ ภูเขา ซอกเขา ถ้ำบนภูเขา ป่าช้า ป่าชัฏ ที่แจ้ง และลอมฟาง เมื่อสาวกนั้นหลีกออกแล้วอย่างนั้นอยู่ พวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบท จะพากันเข้าไปหา เมื่อพวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบท พากันเข้าไปหาแล้ว สาวกนั้นจะปรารถนาอย่างหมกมุ่น จะถึงความวุ่นวาย จะเวียนมาเพื่อความเป็นผู้มักมาก ดูกรอานนท์ สาวกนี้เรียกว่า ศิษย์มีอุปัททวะด้วยอุปัททวะของศิษย์ อกุศลธรรมอันลามก เศร้าหมอง เป็นเหตุ เกิดในภพใหม่ มีความกระวนกระวาย มีทุกข์เป็นวิบาก เป็นที่ตั้งแห่งชาติ ชรา มรณะต่อไป ได้ฆ่าสาวกนั้นเสียแล้ว ดูกรอานนท์ อย่างนี้แลอุปัททวะของศิษย์ ย่อมมีได้ ฯ

mn122:23.1 #

กถญฺจานนฺท อนฺเตวาสูปทฺทโว โหติ ฯ✎ ร่าง

Kathañcānanda, antevāsūpaddavo hoti?

And how is there a peril for the pupil?

อ้างอิงสยามรัฐ 14.243

mn122:23.2 #

ตสฺเสว โข ปนานนฺท สตฺถุ สาวโก ตสฺส สตฺถุ วิเวกมนุพฺรูหยมาโน✎ ร่าง

Tasseva kho panānanda, satthu sāvako tassa satthu vivekamanubrūhayamāno

It’s when the disciple of a teacher, emulating their teacher’s fostering of seclusion,

mn122:23.3 #

วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ ฯ✎ ร่าง

vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.

frequents a secluded lodging—a wilderness, the root of a tree, a hill, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a forest, the open air, a heap of straw.

mn122:23.4 #

ตสฺส ตถาวูปกฏฺฐสฺส วิหรโต อนฺวาวฏฺฏนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา เจว ชานปทา จ ฯ✎ ร่าง

Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato anvāvattanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.

While meditating withdrawn, they’re visited by a stream of brahmins and householders, and people of town and country.

mn122:23.5 #

โส @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เหตุ ฯ ๒ พฺรหฺมจริยูปทฺทโว ฯ ๓ ม. อนฺวาวฏฺฏนฺเตสุ ฯ@๔ ยุ. มุจฺฉติ ฯ ๕ ยุ. อุปทฺทุโต ฯ อนฺวาวฏฺเฏสุ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ มุจฺฉํ นิกามยติ เคธํ อาปชฺชติ อาวฏฺฏติ พาหุลฺลาย ฯ✎ ร่าง

So anvāvattantesu brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca mucchaṁ nikāmayati, gedhaṁ āpajjati, āvattati bāhullāya.

When this happens, they enjoy infatuation, fall into greed, and return to indulgence.

mn122:23.6 #

อยํ วุจฺจตานนฺท อุปทฺทโว อนฺเตวาสี✎ ร่าง

Ayaṁ vuccatānanda, upaddavo antevāsī.

This is said to be the pupil’s peril.

mn122:23.7 #

อนฺเตวาสูปทฺทเวน ฯ อวธึสุ นํ ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สงฺกิเลสิกา โปโนพฺภวิกา สทรา ทุกฺขวิปากา อายตึ ชาติชรามรณียา ฯ✎ ร่าง

Antevāsūpaddavena avadhiṁsu naṁ pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.

They’re ruined by bad, unskillful qualities that are corrupting, leading to future lives, hurtful, resulting in suffering and future rebirth, old age, and death.

mn122:23.8 #

เอวํ โข อานนฺท อนฺเตวาสูปทฺทโว โหติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ kho, ānanda, antevāsūpaddavo hoti.

That’s how there is a peril for the pupil.