เล่ม ๑๔ — มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ข้อ 404

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๐๔] ดูกรอัคคิเวสสนะ ถ้าช้างหลวงแก่ที่ฝึกดี หัดดีแล้ว ล้มลง ก็ถึงความนับว่า ช้างหลวงแก่ล้มตายไปอย่างฝึกแล้ว ถ้าช้างหลวงปูนปานกลาง ที่ฝึกดี หัดดีแล้ว ล้มลง ก็ถึงความนับว่า ช้างหลวงปูนปานกลางล้มตายไปอย่าง ฝึกแล้ว ถ้าช้างหลวงปูนหนุ่มที่ฝึกดี หัดดีแล้ว ล้มลง ก็ถึงความนับว่า ช้าง หลวงปูนหนุ่มล้มตายไปอย่างฝึกแล้ว ฉันใด ดูกรอัคคิเวสสนะ ฉันนั้นเหมือนกัน แล ถ้าภิกษุเถระสิ้นอาสวะแล้ว ทำกาละลง ก็ถึงความนับว่า ภิกษุเถระทำกาละ ตายอย่างฝึกแล้ว ถ้าภิกษุมัชฌิมะสิ้นอาสวะแล้ว ทำกาละลง ก็ถึงความนับว่า ภิกษุมัชฌิมะทำกาละ ตายอย่างฝึกแล้ว ถ้าภิกษุนวกะสิ้นอาสวะแล้ว ทำกาละลง ก็ถึงความนับว่า ภิกษุนวกะทำกาละ ตายอย่างฝึกแล้ว ฯ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระภาษิตนี้แล้ว สมณุทเทสอจิรวตะจึงชื่นชมยินดี พระภาษิตของพระผู้มีพระภาคแล ฯ

mn125:32.1 #

มหลฺลโก เจปิ อคฺคิเวสฺสน รญฺโญ นาโค สุทนฺโต สุวินีโต กาลํ กโรติ ทนฺตมรณํ มหลฺลโก รญฺโญ นาโค มโต กาลกโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง

Mahallako cepi, aggivessana, rañño nāgo sudanto suvinīto kālaṁ karoti, ‘dantamaraṇaṁ mahallako rañño nāgo kālaṅkato’tveva saṅkhaṁ gacchati;

If a royal bull elephant—whether elderly, middle aged, or youthful—passes away tamed and trained, they’re reckoned a royal bull elephant who passed away tamed.

อ้างอิงสยามรัฐ 14.272

mn125:32.2 #

มชฺฌิโม เจปิ อคฺคิเวสฺสน รญฺโญ นาโค✎ ร่าง

majjhimo cepi, aggivessana, rañño nāgo …

mn125:32.3 #

ทหโร เจปิ อคฺคิเวสฺสน รญฺโญ นาโค สุทนฺโต สุวินีโต กาลํ กโรติ ทนฺตมรณํ ทหโร รญฺโญ นาโค มโต กาลกโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ✎ ร่าง

daharo cepi, aggivessana, rañño nāgo sudanto suvinīto kālaṁ karoti, ‘dantamaraṇaṁ daharo rañño nāgo kālaṅkato’tveva saṅkhaṁ gacchati;

mn125:32.4 #

เอวเมว โข อคฺคิเวสฺสน เถโร เจปิ ภิกฺขุ ขีณาสโว กาลํ กโรติ ทนฺตมรณํ เถโร ภิกฺขุ มโต กาลกโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ ฯ✎ ร่าง

evameva kho, aggivessana, thero cepi bhikkhu khīṇāsavo kālaṁ karoti, ‘dantamaraṇaṁ thero bhikkhu kālaṅkato’tveva saṅkhaṁ gacchati;

In the same way, if a mendicant—whether senior, middle, or junior—passes away having ended the defilements, they’re reckoned a mendicant who passed away tamed.”

mn125:32.5 #

มชฺฌิโม เจปิ อคฺคิเวสฺสน ภิกฺขุ✎ ร่าง

majjhimo cepi, aggivessana, bhikkhu.

mn125:32.6 #

นโว เจปิ อคฺคิเวสฺสน ภิกฺขุ ขีณาสโว กาลํ กโรติ ทนฺตมรณํ นโว ภิกฺขุ มโต กาลกโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉตีติ ฯ✎ ร่าง

Navo cepi, aggivessana, bhikkhu khīṇāsavo kālaṁ karoti, ‘dantamaraṇaṁ navo bhikkhu kālaṅkato’tveva saṅkhaṁ gacchatī”ti.

mn125:32.7 #

อิทมโวจ ภควา✎ ร่าง

Idamavoca bhagavā.

That is what the Buddha said.

mn125:32.8 #

อตฺตมโน อจิรวโต สมณุทฺเทโส ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ✎ ร่าง

Attamano aciravato samaṇuddeso bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.

Satisfied, the novice Aciravata approved what the Buddha said.

mn125:32.9 #

ทนฺตภูมิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ ฯ✎ ร่าง

Dantabhūmisuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.

mn126:0.1 #

—

Majjhima Nikāya 126

Middle Discourses 126

mn126:0.2 #

ภูมิชสุตฺต✎ ร่าง

Bhūmijasutta

With Bhūmija

mn126:1.1 #

ํ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

อ้างอิงPTS 3.138 · สยามรัฐ 14.273 · ฉัฏฐสังคายนา 14.178 · พุทธชยันตี 12.320